HC Gezondheidsrecht – f930
Hoorcollege 2.1, Week 2 – Gezondheidsrecht (13 februari 2017)
Wet bijzondere opnemingen in psychiatrische ziekenhuizen
Docent: mr. K. Blankman
Sheet 2.
‘bijzondere wet’ komt dwang/drang bij kijken.
Wet Bijzondere Opnemingen in Psychiatrische Ziekenhuizen (1)
Vanouds opnamewet
- Dus anders dan de WGBO, dat is de overeenkomst die veel voorkomt in Boek 7 BW, is de
BOPZ een opnamewet; mensen die gevaarlijk en gek zijn die moeten worden verwijderd uit
de samenleving; eeuwenlang het idee geweest die opname; een beetje een openbare orde wet.
Behandeling was toen nog niet zo. Dus het was van ouds een opnamewet; verwijderen uit de
samenleving. En dat karakter komt ook terug als je kijkt naar wie is nu de actor.
- VB: De burgemeester kan een spoed maatregel geven als iemand in het weekend
bijvoorbeeld half naakt meubels op straat gooien, dan moet er iets gebeuren want dat is de
openbare orde in het geding. En alle verzoeken aan de rechter die de BOPZ toepast, komen via
de Officier van Justitie. En daaruit blijkt dat het beetje een openbare orde wet is.
- Dus anders dan de WGBO; ze komen elkaar wel tegen.
Lange voorgeschiedenis, i.w.tr. 17-1-1994
We hebben 20 jaar gedaan in het parlement om deze wet tot stand te laten komen. Heel veel
mensenrechten aan de orde, viel niet mee.
- Er zijn drie terreinen eigenlijk van zorg waarvop je kan zeggen dat die wet BOPZ daarop van
toepassing is. En wij denken meestal bij de BOPZ aan de reguliere psychiatrie, mensen met
ziektes (mensen met psychoses, etc.) dat klopt; daar is de wet BOPZ ook van toepassing, maar
ook op twee buitengebieden; de verstandelijke gehandicaptenzorg en dat is de ouderenzorg,
niet de somatische, maar de psychotheriatische; de demente bejaarden. Ook daar hebben we
soms die gedwongen opname nodig.
- En omdat die wet BOPZ een opnamewet is betekend dat dat die wet alleen ten uitvoer kan
worden gelegd, als er een machtiging van de rechter is en een BOPZ erkende instelling.
Betreft onvrijwillige opnemingen in reguliere psychiatrische ziekenhuizen en in psycho-
geriatrische verpleeghuizen en instellingen voor zorg aan personen met een verstandelijk
beperking (pg en vg) en behandeling daarna
Erkende BOPZ-instellingen: veel pg (hier zit vooral de groei in en zijn er veel van), er zijn iets
minder vg (verstandelijke gehandicapte zorg) en nog minder reguliere pz (reguliere
psychiatrische ziekenhuizen) (zie: https://www.dwangindezorg.nl/begrippenlijst/bopz-
erkenning )
Sheet 3.
Wet Bijzondere Opnemingen in Psychiatrische Ziekenhuizen (2)
Driemaal geëvalueerd o.a. 2002 en 2007
Hoe moet je de wet nu duiden? Is het een wet die nou beschermd tegen psychiaters die enge
dingen doen en dokters etc.? Het is ieder geval een zoeken naar een tussen de balans van
zelfbeschikking en bescherming van mensen. Dus beschermen dat mensen recht hebben op
goede zorg, recht op veiligheid; dus pas iets doen als mensen echt in de war zijn. Maar aan de
hebben de mensen ook zelfbeschikking en dat kan dan een beetje met elkaar schuren; dat is
een beetje zoeken.
Balans tussen zelfbeschikking en bescherming
- Recht op zorg en bescherming, maar tegelijkertijd ook recht op zelfbeschikking; dat schuurt
een beetje. Je zou kunnen zeggen de wet BOPZ wordt je beschermd, een dokter mag namelijk
niet zomaar alles doen wat die wilt.
- De rechter is het die beslist, moet er wel of geen BOPZ. Maar je zou ook zeggen de wet
BOPZ die beschermd mensen vooral, doordat er criteria zijn en procedures. Dus er zijn
materiele criteria; gevaar, stoornis en procedurele criteria; dat is zoeken naar een balans.
Distribution of this document is illegal
1
Hoorcollege 2.1, Week 2 – Gezondheidsrecht (13 februari 2017)
Wet bijzondere opnemingen in psychiatrische ziekenhuizen
Docent: mr. K. Blankman
Sheet 2.
‘bijzondere wet’ komt dwang/drang bij kijken.
Wet Bijzondere Opnemingen in Psychiatrische Ziekenhuizen (1)
Vanouds opnamewet
- Dus anders dan de WGBO, dat is de overeenkomst die veel voorkomt in Boek 7 BW, is de
BOPZ een opnamewet; mensen die gevaarlijk en gek zijn die moeten worden verwijderd uit
de samenleving; eeuwenlang het idee geweest die opname; een beetje een openbare orde wet.
Behandeling was toen nog niet zo. Dus het was van ouds een opnamewet; verwijderen uit de
samenleving. En dat karakter komt ook terug als je kijkt naar wie is nu de actor.
- VB: De burgemeester kan een spoed maatregel geven als iemand in het weekend
bijvoorbeeld half naakt meubels op straat gooien, dan moet er iets gebeuren want dat is de
openbare orde in het geding. En alle verzoeken aan de rechter die de BOPZ toepast, komen via
de Officier van Justitie. En daaruit blijkt dat het beetje een openbare orde wet is.
- Dus anders dan de WGBO; ze komen elkaar wel tegen.
Lange voorgeschiedenis, i.w.tr. 17-1-1994
We hebben 20 jaar gedaan in het parlement om deze wet tot stand te laten komen. Heel veel
mensenrechten aan de orde, viel niet mee.
- Er zijn drie terreinen eigenlijk van zorg waarvop je kan zeggen dat die wet BOPZ daarop van
toepassing is. En wij denken meestal bij de BOPZ aan de reguliere psychiatrie, mensen met
ziektes (mensen met psychoses, etc.) dat klopt; daar is de wet BOPZ ook van toepassing, maar
ook op twee buitengebieden; de verstandelijke gehandicaptenzorg en dat is de ouderenzorg,
niet de somatische, maar de psychotheriatische; de demente bejaarden. Ook daar hebben we
soms die gedwongen opname nodig.
- En omdat die wet BOPZ een opnamewet is betekend dat dat die wet alleen ten uitvoer kan
worden gelegd, als er een machtiging van de rechter is en een BOPZ erkende instelling.
Betreft onvrijwillige opnemingen in reguliere psychiatrische ziekenhuizen en in psycho-
geriatrische verpleeghuizen en instellingen voor zorg aan personen met een verstandelijk
beperking (pg en vg) en behandeling daarna
Erkende BOPZ-instellingen: veel pg (hier zit vooral de groei in en zijn er veel van), er zijn iets
minder vg (verstandelijke gehandicapte zorg) en nog minder reguliere pz (reguliere
psychiatrische ziekenhuizen) (zie: https://www.dwangindezorg.nl/begrippenlijst/bopz-
erkenning )
Sheet 3.
Wet Bijzondere Opnemingen in Psychiatrische Ziekenhuizen (2)
Driemaal geëvalueerd o.a. 2002 en 2007
Hoe moet je de wet nu duiden? Is het een wet die nou beschermd tegen psychiaters die enge
dingen doen en dokters etc.? Het is ieder geval een zoeken naar een tussen de balans van
zelfbeschikking en bescherming van mensen. Dus beschermen dat mensen recht hebben op
goede zorg, recht op veiligheid; dus pas iets doen als mensen echt in de war zijn. Maar aan de
hebben de mensen ook zelfbeschikking en dat kan dan een beetje met elkaar schuren; dat is
een beetje zoeken.
Balans tussen zelfbeschikking en bescherming
- Recht op zorg en bescherming, maar tegelijkertijd ook recht op zelfbeschikking; dat schuurt
een beetje. Je zou kunnen zeggen de wet BOPZ wordt je beschermd, een dokter mag namelijk
niet zomaar alles doen wat die wilt.
- De rechter is het die beslist, moet er wel of geen BOPZ. Maar je zou ook zeggen de wet
BOPZ die beschermd mensen vooral, doordat er criteria zijn en procedures. Dus er zijn
materiele criteria; gevaar, stoornis en procedurele criteria; dat is zoeken naar een balans.
Distribution of this document is illegal
1
