Hoorcolleges Gezondheid, Zorg en Wetenschap
> Hoorcollege 1: Introductiecollege
→ Leerboek Volksgezondheid en Gezondheidszorg
Introductie van de cursus.
> Hoorcollege 2: Gastcollege Paul van der Velpen – oud directeur
GGD
gewerkt als directeur GGD hart voor brabant en GGD amsterdam
Boek → het preventie-ultimatum
Voorzitter bestuur stichting @Ease
Volksgezondheid
1. Levensverwachting afgelopen 150 jaar verdubbeld: we worden gemiddeld ouder, vaker
met een chronische ziekte
2. Gezondheidsverschillen blijven, worden zelfs groter
Doelen:
1. Kosten gezondheid omlaag? → Kan simpelweg bijna niet
2. Meer participatie
3. Meer gezonde levensjaren
Centraal in het model: individu met
vaste kenmerken: leeftijd, geslacht
en constitutionele kenmerken
Nadruk op interacties
BRAVO: Bewegen, Roken, Alcohol,
Voeding, Ontspanning
Er zijn vele actoren die hierin een
rol spelen:
- Belangen
- Programma’s
- Iedereen tevreden lukt niet
Preventie → Iedereen wijst naar iedereen
Sluit aan bij individuele voorkeuren → positieve gezondheid
PUBLIEKE GEZONDHEID:
niet op geleide van het individu – gaat om VOLKS
,gezondheid
Art. 22 grondwet… bevorderen volksgezondheid – ongevraagd aangeboden
Art.22:
→ De overheid moet de volksgezondheid in Nederland bevorderen en ze moet zorgen voor
voldoende goede woningen. Verder schept de overheid voorwaarden voor ontplooiing en
vrijetijdsbesteding.
Wetgeving
Publieke gezondheid is taak van Rijk: bevolkingsonderzoeken, rijksvaccinatieprogramma
Gemeenten:
- Infectieziektenbestrijding
- Jeugdgezondheidszorg
- Technische hygienezorg
- Gezondheidsbevordering
- Medische milieukundige zorg
- Ouderengezondheidszorg
- Prenatale voorlichting aanstaande ouders
- Psychosociale hulp bij rampen
- Inspectie kinderdagverblijven
- Lijkschouw/Forensische geneeskunde
- Geneesk. Hulpv. Ongevallen Rampen
Organisatie:
25 GGD’en in heel Nederland
Rechtsvorm: gemeenschappelijke regeling. Wethouders/Burgemeester in bestuur
GR (gemeenschappelijke regeling) is verlengd lokaal bestuur
Directeur publieke gezondheid → directeur GGD én van GHOR (geneeskundige
hulpverleningsorganisatie in de regio)
GGD/GHOR.nl is koepel
,> Hoorcollege 3: Uitvoering en organisatie van de publieke
gezondheidszorg
Voorbereiding: Bekijken VTV:
In de volksgezondheid toekomst verkenning (VTV) rapporteert het Rijksinstituut voor Volksgezondheid
en Milieu (RIVM) elke 4 jaar over de ontwikkeling van de volksgezondheid in Nederland. De VTV geeft
inzicht in de belangrijkste toekomstige maatschappelijke opgaven op het gebied van ziekte en
gezondheid, gezondheidsdeterminanten, preventie en gezondheidszorg.
De VTV is een product van het RIVM en opdrachtgever is het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn
en Sport. Het RIVM werkt bij het maken van de VTV samen met veel partijen in het veld (beleid,
onderzoek en praktijk)
VTV-2018: trendscenario, themaverkenningen, handelingsopties en een synthese.
Trendscenario → projecties voor
verschillende indicatoren op het
gebied van levensverwachting,
gezondheid, aandoeningen, leefstijl,
zorguitgaven en
gezondheidsverschillen.
Themaverkenningen → beschrijvend
van aard→ zorgvraag van toekomst,
brede determinanten van gezondheid
+ technologie
Handelingsopties → wat kunnen we hier aan doen (actierichtingen)
Synthese → belangrijkste conclusies van de 3 onderdelen van de VTV-2018 → kernboodschappen
De belangrijkste kernboodschappen van 2018:
toekomstige ontwikkelingen:
- De vergrijzing heeft grote impact op de volksgezondheid en zorg
- Meer gezondheid maar ook meer ziekte
- De druk op ons dagelijkse leven neemt toe
- Leefstijl én leefomgeving hebben invloed op gezondheid
- Vaak opeenstapeling van gezondheids-én sociale problemen bij kwetsbare groepen
- De zorguitgaven stijgen door demografie en technologie
- De zorg verandert door technologie en veranderende rol patiënt
- Alertheid op bekende én nieuwe risico’s nodig
Hoe kunnen we omgaan met deze ontwikkelingen, wat vinden burgers en professionals en studenten
in het volksgezondheidsdomein de meest urgente opgaven voor de toekomst?
- Ziektelast door hart- en vaatziekten & kanker
- Zelfstandig wonende ouderen
- Mentale druk op jongeren en jongvolwassenen
Verdiepingen: verdiepende beschrijving voor 2 opgaven die burgers en professionals en studenten in
, het volksgezondheidsdomein heel urgent vinden
- Antibioticaresistentie
- Stijging van de zorguitgaven
Inhoud hoorcollege 3
Welk risico dat gepaard gaat met mortaliteit is verhoudingsgewijs het grootst?
- Roken
- Hoge bloeddruk
- Hoog cholesterol
- Obesitas
Preventieakkoord 2018 - meer dan 70 partijen – afspraken gemaakt tot 2040 om doelstellingen te
halen
- Een rookvrije generatie; (degenen die geboren worden roken niet meer)
- minder overgewicht (van 50% naar 38% van volwassenen)
- Minder overmatig alcohol gebruik van 8.9 → 5%
Een rookvrije generatie
In 2040 - <5% rookt van inwoners nederland van 18 jaar >
2040 – 0% van de jongeren rookt
0% van zwangere vrouwen rookt
Door:
- Neutrale verpakking
- Pakje wordt 10 euro
- Binnen 3 jaar rookwaren in winkels uit het zicht halen
- Roken in de buurt van kinderen en sporters aan banden
- Rookruimtes in horeca en bedrijven verdwijnen
Wel een dalende lijn op het gebied van roken (VZ-info)
2018: nauwelijks gedaald – misschien 0.5%
Minder overgewicht:
- Daling jeugdigen met overgewicht van 13.5% → 9.1% of lager (en obesitas van 2.8% → 2.3% of
lager) in 2040.
- Daling volwassenen 48.7% → 38% (obesitas 14.5% → 7.1%)
Maatregelen:
- Gezonder aanbod bij sport- en schoolkantines
- Minder suiker in frisdrank
- Meer waterpunten, vooral waar vaak kinderen komen
- Minder reclame voor ongezonde producten
- Kleinere porties meer gezond aanbod in horeca
Alcoholgebruik
Overmatig drinken:
> 21 glazen per week – mannen
> 14 glazen per week – vrouwen
> Hoorcollege 1: Introductiecollege
→ Leerboek Volksgezondheid en Gezondheidszorg
Introductie van de cursus.
> Hoorcollege 2: Gastcollege Paul van der Velpen – oud directeur
GGD
gewerkt als directeur GGD hart voor brabant en GGD amsterdam
Boek → het preventie-ultimatum
Voorzitter bestuur stichting @Ease
Volksgezondheid
1. Levensverwachting afgelopen 150 jaar verdubbeld: we worden gemiddeld ouder, vaker
met een chronische ziekte
2. Gezondheidsverschillen blijven, worden zelfs groter
Doelen:
1. Kosten gezondheid omlaag? → Kan simpelweg bijna niet
2. Meer participatie
3. Meer gezonde levensjaren
Centraal in het model: individu met
vaste kenmerken: leeftijd, geslacht
en constitutionele kenmerken
Nadruk op interacties
BRAVO: Bewegen, Roken, Alcohol,
Voeding, Ontspanning
Er zijn vele actoren die hierin een
rol spelen:
- Belangen
- Programma’s
- Iedereen tevreden lukt niet
Preventie → Iedereen wijst naar iedereen
Sluit aan bij individuele voorkeuren → positieve gezondheid
PUBLIEKE GEZONDHEID:
niet op geleide van het individu – gaat om VOLKS
,gezondheid
Art. 22 grondwet… bevorderen volksgezondheid – ongevraagd aangeboden
Art.22:
→ De overheid moet de volksgezondheid in Nederland bevorderen en ze moet zorgen voor
voldoende goede woningen. Verder schept de overheid voorwaarden voor ontplooiing en
vrijetijdsbesteding.
Wetgeving
Publieke gezondheid is taak van Rijk: bevolkingsonderzoeken, rijksvaccinatieprogramma
Gemeenten:
- Infectieziektenbestrijding
- Jeugdgezondheidszorg
- Technische hygienezorg
- Gezondheidsbevordering
- Medische milieukundige zorg
- Ouderengezondheidszorg
- Prenatale voorlichting aanstaande ouders
- Psychosociale hulp bij rampen
- Inspectie kinderdagverblijven
- Lijkschouw/Forensische geneeskunde
- Geneesk. Hulpv. Ongevallen Rampen
Organisatie:
25 GGD’en in heel Nederland
Rechtsvorm: gemeenschappelijke regeling. Wethouders/Burgemeester in bestuur
GR (gemeenschappelijke regeling) is verlengd lokaal bestuur
Directeur publieke gezondheid → directeur GGD én van GHOR (geneeskundige
hulpverleningsorganisatie in de regio)
GGD/GHOR.nl is koepel
,> Hoorcollege 3: Uitvoering en organisatie van de publieke
gezondheidszorg
Voorbereiding: Bekijken VTV:
In de volksgezondheid toekomst verkenning (VTV) rapporteert het Rijksinstituut voor Volksgezondheid
en Milieu (RIVM) elke 4 jaar over de ontwikkeling van de volksgezondheid in Nederland. De VTV geeft
inzicht in de belangrijkste toekomstige maatschappelijke opgaven op het gebied van ziekte en
gezondheid, gezondheidsdeterminanten, preventie en gezondheidszorg.
De VTV is een product van het RIVM en opdrachtgever is het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn
en Sport. Het RIVM werkt bij het maken van de VTV samen met veel partijen in het veld (beleid,
onderzoek en praktijk)
VTV-2018: trendscenario, themaverkenningen, handelingsopties en een synthese.
Trendscenario → projecties voor
verschillende indicatoren op het
gebied van levensverwachting,
gezondheid, aandoeningen, leefstijl,
zorguitgaven en
gezondheidsverschillen.
Themaverkenningen → beschrijvend
van aard→ zorgvraag van toekomst,
brede determinanten van gezondheid
+ technologie
Handelingsopties → wat kunnen we hier aan doen (actierichtingen)
Synthese → belangrijkste conclusies van de 3 onderdelen van de VTV-2018 → kernboodschappen
De belangrijkste kernboodschappen van 2018:
toekomstige ontwikkelingen:
- De vergrijzing heeft grote impact op de volksgezondheid en zorg
- Meer gezondheid maar ook meer ziekte
- De druk op ons dagelijkse leven neemt toe
- Leefstijl én leefomgeving hebben invloed op gezondheid
- Vaak opeenstapeling van gezondheids-én sociale problemen bij kwetsbare groepen
- De zorguitgaven stijgen door demografie en technologie
- De zorg verandert door technologie en veranderende rol patiënt
- Alertheid op bekende én nieuwe risico’s nodig
Hoe kunnen we omgaan met deze ontwikkelingen, wat vinden burgers en professionals en studenten
in het volksgezondheidsdomein de meest urgente opgaven voor de toekomst?
- Ziektelast door hart- en vaatziekten & kanker
- Zelfstandig wonende ouderen
- Mentale druk op jongeren en jongvolwassenen
Verdiepingen: verdiepende beschrijving voor 2 opgaven die burgers en professionals en studenten in
, het volksgezondheidsdomein heel urgent vinden
- Antibioticaresistentie
- Stijging van de zorguitgaven
Inhoud hoorcollege 3
Welk risico dat gepaard gaat met mortaliteit is verhoudingsgewijs het grootst?
- Roken
- Hoge bloeddruk
- Hoog cholesterol
- Obesitas
Preventieakkoord 2018 - meer dan 70 partijen – afspraken gemaakt tot 2040 om doelstellingen te
halen
- Een rookvrije generatie; (degenen die geboren worden roken niet meer)
- minder overgewicht (van 50% naar 38% van volwassenen)
- Minder overmatig alcohol gebruik van 8.9 → 5%
Een rookvrije generatie
In 2040 - <5% rookt van inwoners nederland van 18 jaar >
2040 – 0% van de jongeren rookt
0% van zwangere vrouwen rookt
Door:
- Neutrale verpakking
- Pakje wordt 10 euro
- Binnen 3 jaar rookwaren in winkels uit het zicht halen
- Roken in de buurt van kinderen en sporters aan banden
- Rookruimtes in horeca en bedrijven verdwijnen
Wel een dalende lijn op het gebied van roken (VZ-info)
2018: nauwelijks gedaald – misschien 0.5%
Minder overgewicht:
- Daling jeugdigen met overgewicht van 13.5% → 9.1% of lager (en obesitas van 2.8% → 2.3% of
lager) in 2040.
- Daling volwassenen 48.7% → 38% (obesitas 14.5% → 7.1%)
Maatregelen:
- Gezonder aanbod bij sport- en schoolkantines
- Minder suiker in frisdrank
- Meer waterpunten, vooral waar vaak kinderen komen
- Minder reclame voor ongezonde producten
- Kleinere porties meer gezond aanbod in horeca
Alcoholgebruik
Overmatig drinken:
> 21 glazen per week – mannen
> 14 glazen per week – vrouwen
