E-learning module: Mastitis
Een Holstein Frisian (HF) is een zwartbont melkras. Deze is melktypisch: slank en mager gebouwd. Vrijwel geen
bespiering. Groter dan het Fries-Hollands (FH) ras maar minder gespierd. Hogere melkproductie, maar minder eiwit
en vet dan bij Maas-Rijn-IJssel (MRIJ) en FH. Nederlandse melkkoeien geven ruim 300 dagen per jaar melk en
produceren daarbij 8000 kg melk per jaar. Een koe in de wei eet per dag 80 kg gras.
Melkziekte is een tekort aan calcium in het bloed, meestal binnen 48 uur na afkalven. Treft vaak hoogproductieve
ouderekalfskoeien. Ook kunnen na het afkalven nog vele andere aandoeningen ontstaan.
Om aandoeningen te onderscheiden is de anamnese belangrijk bij problemen rond het afkalven:
1. Hoe was het verloop van het afkalven?
2. Heeft de veehouder de nageboorte zien afkomen?
3. Wat is de pariteit van het dier?
4. Wanneer zijn de problemen ontstaan?
5. Eet het dier nog?
6. Hoe is de melkproductie?
7. Ziektegeschiedenis van koe en bedrijf
De normaalwaarden van het rund zijn:
Ademhaling: 10-30 per minuut, regelmatig, costo-abdominaal
Pols: 50-80 per minuut, regelmatig, krachtig, equaal, symmetrisch, synchroon
Temperatuur: 38-39°C
In het klinisch onderzoek van een koe na het afkalven betrek je verder sowieso het
digestieapparaat, melkklieren en genitaalapparaat .
Vlak voor en na de partus kan je bij vaarzen onder normale omstandigheden oedeem in
de uier vinden (“zucht”), dat zich ook verder kan verspreiden. Te sterke uitbreiding is wel
abnormaal. Oedeem in latere lactatie of tijdens droogstand is wel symptoom van
mastitis. Oedeemvocht is verplaatsbaar, je kan dus putjes erin drukken die niet
verstrijken.
Acute mastitis kan je herkennen aan roodheid, zwelling en oedeem van de uier.
Het is belangrijk om te weten of de koe al gemolken is bij deze verschijnselen.
Blauwuier is een v/d heftigste vormen van klinische mastitis: verloopt zeer acuut. In vroeg stadium op te merken door
kreupel lopen. Daarna verkleuring van huid naar rood/blauw/paars en de huid gaat kouder aanvoelen. Dier is
algemeen ziek, koorts, loopt niet meer. 40% sterft binnen 24uur. Aangedane uierhelft zal afsterven, ook na
behandeling.
Een Holstein Frisian (HF) is een zwartbont melkras. Deze is melktypisch: slank en mager gebouwd. Vrijwel geen
bespiering. Groter dan het Fries-Hollands (FH) ras maar minder gespierd. Hogere melkproductie, maar minder eiwit
en vet dan bij Maas-Rijn-IJssel (MRIJ) en FH. Nederlandse melkkoeien geven ruim 300 dagen per jaar melk en
produceren daarbij 8000 kg melk per jaar. Een koe in de wei eet per dag 80 kg gras.
Melkziekte is een tekort aan calcium in het bloed, meestal binnen 48 uur na afkalven. Treft vaak hoogproductieve
ouderekalfskoeien. Ook kunnen na het afkalven nog vele andere aandoeningen ontstaan.
Om aandoeningen te onderscheiden is de anamnese belangrijk bij problemen rond het afkalven:
1. Hoe was het verloop van het afkalven?
2. Heeft de veehouder de nageboorte zien afkomen?
3. Wat is de pariteit van het dier?
4. Wanneer zijn de problemen ontstaan?
5. Eet het dier nog?
6. Hoe is de melkproductie?
7. Ziektegeschiedenis van koe en bedrijf
De normaalwaarden van het rund zijn:
Ademhaling: 10-30 per minuut, regelmatig, costo-abdominaal
Pols: 50-80 per minuut, regelmatig, krachtig, equaal, symmetrisch, synchroon
Temperatuur: 38-39°C
In het klinisch onderzoek van een koe na het afkalven betrek je verder sowieso het
digestieapparaat, melkklieren en genitaalapparaat .
Vlak voor en na de partus kan je bij vaarzen onder normale omstandigheden oedeem in
de uier vinden (“zucht”), dat zich ook verder kan verspreiden. Te sterke uitbreiding is wel
abnormaal. Oedeem in latere lactatie of tijdens droogstand is wel symptoom van
mastitis. Oedeemvocht is verplaatsbaar, je kan dus putjes erin drukken die niet
verstrijken.
Acute mastitis kan je herkennen aan roodheid, zwelling en oedeem van de uier.
Het is belangrijk om te weten of de koe al gemolken is bij deze verschijnselen.
Blauwuier is een v/d heftigste vormen van klinische mastitis: verloopt zeer acuut. In vroeg stadium op te merken door
kreupel lopen. Daarna verkleuring van huid naar rood/blauw/paars en de huid gaat kouder aanvoelen. Dier is
algemeen ziek, koorts, loopt niet meer. 40% sterft binnen 24uur. Aangedane uierhelft zal afsterven, ook na
behandeling.
