Samenvatting Praktisch personen- en familierecht - Personen en familierecht

Personen en familierecht

Les 1: naam, woonplaats en verwantschap (H1 en H2)

Verwantschap

Bloedverwantschap
- biologisch: verwantschap op basis van geboorte uit bepaalde ouders
- juridisch: juridische relatie tussen personen, familierechtelijke betrekking
- kind wordt erkend door een man die niet biologisch vader is (art. 1:203 bw)
- vrouw is getrouwd met een man die niet biologisch vader is (art 1:198 bw)
- adoptieouders en adoptiekind (art 1:229 bw)

Graden van verwantschap: het aantal geboorten tussen personen
- rechte linie: ouders en opa/oma
- zijlinie: ooms/tantes en neven/nichten
Graden zijn van belang om iemand aan te merken als erfgenaam. Ook mag er geen huwelijk
gesloten worden tussen eerste en tweedegraads bloed en aanverwanten (art. 1:41 bw)


Aanverwantschap
Na een huwelijk of een geregistreerd partnerschap ontstaat er een juridische band tussen de
personen en hun bloedverwanten (art. 1:3 lid 2 en 3 bw)


Familie en gezinsleven

Art. 8 EVRM
Iedereen heeft het recht op respect voor zijn familie of gezinsleven. Overheidsorganen
mogen geen inbreuk maken op dit recht.
- Marckx- arrest: moeder moest eerst haar kind erkennen voor juridisch moederschap,
dit was een inbreuk op art. 8 EVRM


Situaties van Family Life
- tussen echtgenoten (samenwonen niet verplicht)
- tussen man en vrouw die vergelijkbaar leven als een getrouwd koppel (samenwonen
niet verplicht)
- tussen getrouwde ouders met een kind
- tussen ongehuwde met een kind die samenwonen
- tussen moeder en kind
- tussen man en erkend kind
- tussen biologische vader en kind
- tussen naaste bloedverwanten van het kind
- tussen pleegouders en opvang kinderen
- tussen een niet biologische ouder en kind

-> family life is niet wettelijk vastgelegd dus de vraag wordt vaak bij de rechter voorgelegd

,gehuwden: volgens jurisprudentie van EHRM, gehuwden hebben een gezinsleven waarbij
samenwonend vanzelfsprekend is.

biologische vader: tussen moeder en kind is automatisch family life. Voor de vader moeten
er bijkomende omstandigheden zijn om van family life te kunnen spreken. (een donorvader
is een family life)

naaste bloedverwanten: om over family life te spreken tussen kind, grootouders en ooms en
tantes moeten er bijkomende omstandigheden zijn om bescherming te krijgen van art. 8
EVRM.

niet bloedverwanten: sprake bij een pleeggezin

-> verbreking van family life door latere gebeurtenissen; op adoptie wordt family life
verbroken met de biologische ouders.


Voornaam

Elk kind heeft recht op een naam (naamrecht): voor identiteit en achterhalen van familie.

Art. 1:4 lid 1 bw: de voornamen worden opgenomen in de geboorteakte.
- het aangeven van een kind bij de burgerlijke stand is om het kind officieel te
registreren zodat het kind formeel bestaat.
- een voornaam mag geweigerd worden als deze opgepast is.

Art. 1:4 lid 4 bw: de voornaam kan veranderd worden door de persoon zelf of wettelijke
vertegenwoordiger. Redenen voor wijziging:
- fout in geboorteakte (spelfout)
- emotionele belasting voornaam
- vernoeming naar iemand met een bijzondere band
- transpersonen
- namen uit andere landen met een gekke betekenis
- gewijzigde geloofsovertuiging
- gebruik van een andere voornaam wordt officieel


Geslachtsnaam

Art. 1:5 lid 4: algemene bepalingen
- De ouders van een kind met beide een familierechtelijke betrekking mogen zelf de
naam van het kind kiezen. Dit mag alleen de naam van de moeder of vader zijn.
- art 1:5 lid 8: alle kinderen moeten dezelfde achternaam krijgen
- art 1:5 lid 5: als de ouders geen achternaam verzinnen, krijgt het kind de
naam van de vader
- art 1:5 lid 1: als alleen de familierechtelijke betrekking bij de moeder ligt, krijgt
het kind de achternaam van de moeder

, - art 1:5 lid 2: de ouders kunnen ervoor kiezen welke naam het kind van de
erkende ouder krijgt
- art: 1:5 lid 7: Als er betrekking van een tweede ouder ontstaat mag een kind
van 16 en 17 zelf bepalen welke naam je krijgt.


geslachtsnaam bij adoptie:
Art. 1:5 lid 3
- Als ouders een kind adopteren die getrouwd zijn of een GP hebben, krijgt het kind in
beginsel de naam van de vader. Het stel kan er ook voor kiezen om de naam van de
moeder te geven.
- Een kind houdt zijn eigen achternaam als ouders niet gehuwd zijn of hetzelfde
geslacht hebben.
- Ouders mogen ervoor kiezen om het kind de naam van de adoptieouder te geven.

wijzigen geslachtsnaam
Volgens art. 1:6 BW is de achternaam op iemands geboorteakte het bewijs van de
achternaam.
Op grond van art. 1:7 BW kan een achternaam worden gewijzigd door een koninklijk besluit.
- achternaam van andere ouder nemen na echtscheiding
- ongedaan maken naamswijziging minderjarige
- dezelfde naamswijziging als die van een ouder
- naam terugveranderen naar originele naam, na huwelijk in het buitenland
- een niet nederlandse achternaam veranderen na het krijgen van Nederlanderschap
- niet passende achternaam
- veel voorkomende achternaam
- onjuist gespelde achternaam
- nederlandse achternaam veranderen in de oorspronkelijke Friese
- achternaam van voorouder toevoegen
- uitstervende achternaam toevoegen
- psychische problemen door achternaam (misbruik vader)
- kind met ouder met een onherroepelijke gevangenisstraf
- adoptie naam veranderen in eigen naam

Art. 1:9 bw maakt het mogelijk om de achternaam van je partner over te nemen of toe te
voegen aan je eigen naam


Woonplaats

De woonplaats voor geregistreerd in het basis personenregister (BRP): iemands vaste adres

eigenlijke woonplaats
Art. 1:10 lid 1 woonstede: de plek waar iemand woont en is ingeschreven/ de plek waar
iemand in de nacht slaapt (zelfstandige woonplaats)
- Werkelijk verblijf: enige tijd op een bepaald adres verblijven (3 maanden, ⅔ van de
tijd)