Rekenen-wiskunde in de praktijk – Onderbouw 1
Hoofdstuk 1: Oriëntatie op reken-wiskunde in groep 1 en 2
1.1 Nieuwe schoenen
Zorg voor betekenisvolle situaties, zoals die van nieuwe schoenen. Op de onderkant staat een
getal (de maat) die kan bijdragen aan het leren van de cijfersymbolen 0 tot en met 9. Het
meten begint met het vergelijken van twee objecten. Lengte is een grootheid die aan bod moet
komen.
10.3 Kerndoelen en de leerstof van groep 1 en 2
Tellen en rekenen (Akoestisch) opzeggen van de telrij
Werken met telbare hoeveelheden, zoals synchroon en resultatief
tellen, nummeren, vergelijken van meer en minder, verkort tellen en
globaal schatten
Meten Vergelijken en ordenen, zoals met lengte, gewicht, inhoud,
oppervlakte, tijd en geld
Afpassen met natuurlijke en standaardmaten (lengte, gewicht en
inhoud)
Meetkunde Oriënteren en lokaliseren
Construeren met concreet materiaal
Spiegelen, draaien en verschuiven
Werken met schaduwen
Meetkundetaal
Hoofdstuk 2: Begrippen en zelfpeiling bij deel 1
2.1 Professionele gecijferdheid
Gecijferd zijn betekent voldoende wiskundig inzicht hebben en vaardig zijn in het rekenen.
Professioneel gecijferd zijn is:
- Het herkennen van wiskunde in zowel de eigen omgeving als die van de kinderen. De
belevingswereld in contexten en toepassingssituaties gebruiken.
- Gericht zijn op oplossingsprocessen door te reflecteren op eigen en andermans
oplossingen. Het volgen van oplossingen en daarbij kijken of ze wiskundig correct zijn
en functioneel in het leerproces. Verschillende oplossingsmanieren naast elkaar
kunnen zetten.
- Inspelen op het wiskundig denken door te anticiperen op denkprocessen en stimuleren
tot niveauverhoging. Redeneringen verwoorden op niveau en uitdagen tot wiskundige
ontdekkingen. Plezier in wiskunde.
2.2 Belangrijke begrippen
Je hebt de begrippen nodig om:
- Leerprocessen van leerlingen te begrijpen, te volgen en daarop in te spelen tijdens het
lesgeven of begeleiden.
- De leerstofopbouw te herkennen en aan te passen aan de groep.
- Vakliteratuur te lezen.
- Handleiding van rekenmethodes te begrijpen en kritisch te volgen.
- Gesprekken te voeren met collega’s.
, Rekenen-wiskunde in de praktijk – Onderbouw 2
- Overleggen met of advies vragen aan begeleiders of deskundigen.
Het gebruiken van de begrippen in verschillende situaties leidt ertoe dat je steeds meer
verbanden tussen begrippen gaat zien.
Hoofdstuk 3: Weerspiegelingen
3.1 Spiegels in het water
Met spiegels kunnen kinderen ontdekken waanneer er wel en geen veranderingen in het
spiegelbeeld ontstaan. Experimenteren met symmetrie hoort ook bij spiegelen.
3.2 Eerst ervaring opdoen
Het is belangrijk dat kleuters zich kunnen verwonderen. Niet alles wat er te zien is of ontdekt
wordt hoeft meteen verklaard te worden. Laat de kinderen eerst ervaren en op basis van wat
ze vertellen kan je beslissen of je verdiepingsvragen wil stellen waarbij de kleuters kunnen
nadenken en overleggen. Leg bij spiegelen (meetkunde) niet te veel uit, maar laat ze vooral
ervaren. Meetkunde wordt geleerd door ervaren, verklaren en verbinden. Bij kleuters staat
ervaren centraal.
3.3 Meetkundetaal
Door te leren beschrijven wat de kinderen zien, leren ze meetkundetaal. Dat is nodig om
begrippen, voorstellingen en redeneringen te beschrijven. Het materiaal moet van alle kanten
onderzocht kunnen worden. Kinderen zijn op zoek naar ruimtelijke oriëntatie. Daarnaast zijn
ze bezig met construeren (blokken bouwen) en opereren (verschuiven, spiegelen, etc.). Met
spiegels ontdekken kinderen door het veranderen van de spiegel dat dan ook het gezichtspunt
naar de ruimte om hen heen verandert. Gebruik ook gebogen spiegels (bijvoorbeeld lepels).
Deze fascinatie stimuleert ook de sociale ontwikkeling.
3.4 Onzichtbare blokjes en bouwtekeningen
Een kerninzicht is dat je voorwerpen kunt zien vanuit een verschillend perspectief. Bij
schematiseren gaat het om het maken van symbolische representaties van objecten die we zien
of maken of waaraan we denken (schama’s, modellen, grafieken, etc.). Bij een tekening
moeten de kinderen zicht iets concreets voor kunnen stellen. Dat kan alleen als ze ruimtelijke
ervaring hebben opgedaan en daarover kunnen redeneren.
3.5 Een onverwachte wending
Het koppelen van een getal aan de juiste hoeveelheid is voor jonge kinderen een uitdaging.
Het lezen en schrijven van een getal is weer een ander onderdeel, vaak kennen ze de klank
wel. Daarom is het belangrijk dat de getallen tot en met 10 ergens in het lokaal zichtbaar zijn.
Hoofdstuk 4: Wikken en wegen
4.1 Een belangrijke dag in de week
Hoofdstuk 1: Oriëntatie op reken-wiskunde in groep 1 en 2
1.1 Nieuwe schoenen
Zorg voor betekenisvolle situaties, zoals die van nieuwe schoenen. Op de onderkant staat een
getal (de maat) die kan bijdragen aan het leren van de cijfersymbolen 0 tot en met 9. Het
meten begint met het vergelijken van twee objecten. Lengte is een grootheid die aan bod moet
komen.
10.3 Kerndoelen en de leerstof van groep 1 en 2
Tellen en rekenen (Akoestisch) opzeggen van de telrij
Werken met telbare hoeveelheden, zoals synchroon en resultatief
tellen, nummeren, vergelijken van meer en minder, verkort tellen en
globaal schatten
Meten Vergelijken en ordenen, zoals met lengte, gewicht, inhoud,
oppervlakte, tijd en geld
Afpassen met natuurlijke en standaardmaten (lengte, gewicht en
inhoud)
Meetkunde Oriënteren en lokaliseren
Construeren met concreet materiaal
Spiegelen, draaien en verschuiven
Werken met schaduwen
Meetkundetaal
Hoofdstuk 2: Begrippen en zelfpeiling bij deel 1
2.1 Professionele gecijferdheid
Gecijferd zijn betekent voldoende wiskundig inzicht hebben en vaardig zijn in het rekenen.
Professioneel gecijferd zijn is:
- Het herkennen van wiskunde in zowel de eigen omgeving als die van de kinderen. De
belevingswereld in contexten en toepassingssituaties gebruiken.
- Gericht zijn op oplossingsprocessen door te reflecteren op eigen en andermans
oplossingen. Het volgen van oplossingen en daarbij kijken of ze wiskundig correct zijn
en functioneel in het leerproces. Verschillende oplossingsmanieren naast elkaar
kunnen zetten.
- Inspelen op het wiskundig denken door te anticiperen op denkprocessen en stimuleren
tot niveauverhoging. Redeneringen verwoorden op niveau en uitdagen tot wiskundige
ontdekkingen. Plezier in wiskunde.
2.2 Belangrijke begrippen
Je hebt de begrippen nodig om:
- Leerprocessen van leerlingen te begrijpen, te volgen en daarop in te spelen tijdens het
lesgeven of begeleiden.
- De leerstofopbouw te herkennen en aan te passen aan de groep.
- Vakliteratuur te lezen.
- Handleiding van rekenmethodes te begrijpen en kritisch te volgen.
- Gesprekken te voeren met collega’s.
, Rekenen-wiskunde in de praktijk – Onderbouw 2
- Overleggen met of advies vragen aan begeleiders of deskundigen.
Het gebruiken van de begrippen in verschillende situaties leidt ertoe dat je steeds meer
verbanden tussen begrippen gaat zien.
Hoofdstuk 3: Weerspiegelingen
3.1 Spiegels in het water
Met spiegels kunnen kinderen ontdekken waanneer er wel en geen veranderingen in het
spiegelbeeld ontstaan. Experimenteren met symmetrie hoort ook bij spiegelen.
3.2 Eerst ervaring opdoen
Het is belangrijk dat kleuters zich kunnen verwonderen. Niet alles wat er te zien is of ontdekt
wordt hoeft meteen verklaard te worden. Laat de kinderen eerst ervaren en op basis van wat
ze vertellen kan je beslissen of je verdiepingsvragen wil stellen waarbij de kleuters kunnen
nadenken en overleggen. Leg bij spiegelen (meetkunde) niet te veel uit, maar laat ze vooral
ervaren. Meetkunde wordt geleerd door ervaren, verklaren en verbinden. Bij kleuters staat
ervaren centraal.
3.3 Meetkundetaal
Door te leren beschrijven wat de kinderen zien, leren ze meetkundetaal. Dat is nodig om
begrippen, voorstellingen en redeneringen te beschrijven. Het materiaal moet van alle kanten
onderzocht kunnen worden. Kinderen zijn op zoek naar ruimtelijke oriëntatie. Daarnaast zijn
ze bezig met construeren (blokken bouwen) en opereren (verschuiven, spiegelen, etc.). Met
spiegels ontdekken kinderen door het veranderen van de spiegel dat dan ook het gezichtspunt
naar de ruimte om hen heen verandert. Gebruik ook gebogen spiegels (bijvoorbeeld lepels).
Deze fascinatie stimuleert ook de sociale ontwikkeling.
3.4 Onzichtbare blokjes en bouwtekeningen
Een kerninzicht is dat je voorwerpen kunt zien vanuit een verschillend perspectief. Bij
schematiseren gaat het om het maken van symbolische representaties van objecten die we zien
of maken of waaraan we denken (schama’s, modellen, grafieken, etc.). Bij een tekening
moeten de kinderen zicht iets concreets voor kunnen stellen. Dat kan alleen als ze ruimtelijke
ervaring hebben opgedaan en daarover kunnen redeneren.
3.5 Een onverwachte wending
Het koppelen van een getal aan de juiste hoeveelheid is voor jonge kinderen een uitdaging.
Het lezen en schrijven van een getal is weer een ander onderdeel, vaak kennen ze de klank
wel. Daarom is het belangrijk dat de getallen tot en met 10 ergens in het lokaal zichtbaar zijn.
Hoofdstuk 4: Wikken en wegen
4.1 Een belangrijke dag in de week
