Samenvatting (BACC)

§1.1 Kennis en wetenschap
Niet-wetenschappelijke kennis = pragmatische kennis = kennis die nodig is om de dagelijkse omgang
met elkaar te kunnen begrijpen.

Kennis is wetenschappelijke kennis, als er wordt voldaan aan de drie eisen:
1. De kennis is gegrond  geen lukrake beweringen.
2. De kennis is intersubjectief  is niet afhankelijk van de persoon.
3. De kennis is systematisch  er worden verbanden gelegd tussen verschijnselen.

Formele wetenschappen (abstracte gedachteconstructies) ↔ empirische wetenschappen:
 Natuurwetenschappen (materie, mens, dier) ↔ gedragswetenschappen (menselijk gedrag).

Accountancy ervaringsobject = ‘Het geheel van gebeurtenissen in en omtrent organisaties.’
 Kenobject = ‘Beoordelen van informatie en de inrichting en het functioneren van
informatiesystemen met als doel een bepaalde mate van zekerheid te verkrijgen.’
 Samengevat = ‘assurance.’

§1.2 Over deductie, inductie en abductie
Deductie = algemene uitspraken (majorpremisse)  individuele conclusies (minorpremisse).
 Alle beursgenoteerde ondernemingen publiceren een jaarverslag.
 Heineken is een beursgenoteerde onderneming.
 Heineken publiceert een jaarverslag (= syllogisme).

Inductie = specifieke uitspraken  algemeen geldende uitspraak.
 Heineken maakte het afgelopen jaar winst.
 Bavaria maakte het afgelopen jaar winst.
 Alle bierbrouwers maken winst.

Abductie = een verschijnsel  mogelijke verklaring.
 Het faillissement van het Slotervaatziekenhuis is veroorzaakt door slecht management.
 Het IJsselmeerziekenhuis is failliet gegaan.
 Het IJsselmeerziekenhuis zal ook wel een slecht management hebben gehad.

Theoriegeladenheid van de waarneming = wat wordt waargenomen wordt vaak bepaald door de
theoretische achtergrond of zelfs de cultuur waarin diegene zich bevindt.

§1.3 Hypothese, toetsing en paradigma
Hypothese = de conclusie die uit een deductieve of inductieve redenering wordt afgeleid, toetsing:
 Universele hypothese = bewering met betrekking op alle relevante objecten in een populatie
 Toetsing van falsificatie => als waar aangenomen tot het tegendeel is bewezen.
 Existentiële hypothese = bewering met betrekking op een of enkele objecten in een
populatie  Toetsing van verificatie => het object wordt aan nader onderzoek verworpen.
 Waarschijnlijkheidshypothese = bewering die met behulp van een kanspercentage
betrekking heeft op een deel van de populatie  Uiteindelijk toetsing van falsificatie.

Correspondentietoets = onderzoek naar overeenstemming tussen de hypothese ↔ werkelijkheid.
 Consistentietoets = een samenhangend geheel van hypothesen wordt getoetst op
consistentie (= geen onderlinge strijdige beweringen tussen de theorieën).

Een paradigma vormt een denkkader waarbinnen empirische bevindingen worden geanalyseerd.
 Paradigma shift = alles wordt vanuit een ander perspectief gezien.

, §1.4 De werking van modellen
Er zijn verschillende modellen (= vereenvoudigde weergave van de werkelijkheid):
 Iconische modellen = voorstelling van de werkelijkheid op verkleinde / vergrote schaal.
 Analoge modellen = voorstelling van de werkelijkheid door eigenschappen versimpelde wijze
weer te geven.
 Symbolische modellen = de werkelijkheid in de vorm van symbolen, vaak cijfers.

Scenario-analyse, simulatie door verschillende simulatietechnieken worden uitgegaan:
 Afnemende abstractie: simpel  steeds meer factoren  complexer.
 Toenemende abstractie: complex  elementen worden vereenvoudigd  simpeler.
 Wisselende abstractie: een model wordt doorgerekend met steeds andere factoren.
 Ceteris paribus-clausule: simulatie vindt plaats op één aspect, alle andere aspecten worden
als onveranderlijk worden verondersteld.

§1.5 De agency-theorie
Het paradigma voor accountancy: het bestaan van principalen en agenten = agency-theorie.
 Aandeelhouders zijn niet betrokken bij uitvoerende werkzaamheden (= principalen).
 De leiding is betrokken bij de dagelijkse werkzaamheden (= agenten).
 Mogelijke belangentegenstellingen + informatie-asymmetrie, maatregelen:
 Beloningsysteem: bijvoorbeeld bonus bij beurskoersstijging (= Bonding costs).
 Toezicht: bijvoorbeeld een RvC instellen (= monitoring costs).

Residual losses = door scheiding eigendom en management, zal er nooit 100% efficiëntie
plaatsvinden. De ‘kosten’ die hierbij komen kijken zijn een ‘verlies’.

Al deze kosten bij elkaar heten de agency costs.

§1.6 het vakgebied accountancy
Financial accounting ↔ Management accounting
 Extern en onafhankelijk (accountant)  Intern (controller)
 Betrouwbaarheid  Betekenis van de informatie
 Terugkijken  Vooruitkijken

‘Body of knowledge’ van accountancy = accounting + BIV + auditing.

Verschillende werkzaamheden van een accountant:
 Verschaffen van zekerheid over financiële / bedrijfseconomische informatie.
 Controleren, beoordelen en opstellen van financiële / bedrijfseconomische informatie.
 Verrichten van specifieke onderzoeken.
 Verlenen van consultancy- en adviesdiensten op het gebied van accountancy.

§1.7 Geschiedenis van de accountancy
 1895 – Oprichting Nederlandsch Instituut van Accountants (NIvA).
Limpberg: belangrijke pionier van accountancy, praktische en theoretisch verbeteren.
 1907 – Oprichting Nederlandsche Accountants Vereeniging (NAV).
 1919 – NIvA + NAV = NIvA.
 1967 – NIvA +VAGA = NivRA.
 2013 – NivRA + NOvAA = NBA.