1
,5 HAVO DEEL A
SCHEIKUNDE
UITWERKINGENBOEK
AUTEURS
LEO KWAKERNAAT
TESSA LODEWIJKS
JORIS SCHOUTEN
MANON VAN DER WAAL
MONIQUE WINDMEIJER
BAS ZOON
EINDREDACTIE
ILSE LANDA
MET MEDEWERKING VAN
INGRID HERMANS
AONNE KERKSTRA
HARRY OUSEN
TOON DE VALK
PETER VERWEIJ
Release 3.0
www.malmberg.nl/nova-scheikunde
Malmberg, ’s-Hertogenbosch
2
,© Malmberg ’s-Hertogenbosch, 2023
Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een
geautomatiseerd gegevensbestand, of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, hetzij
elektronisch, mechanisch, door fotokopieën, opnamen, of enige andere manier, zonder voorafgaande
schriftelijke toestemming van de uitgever.
Voor zover het maken van kopieën uit deze uitgave is toegestaan op grond van artikel 16b Auteurswet
1912 j° het Besluit van 20 juni 1974, St.b. 351, zoals gewijzigd bij het Besluit van 23 augustus 1985,
St.b. 471, en artikel 17 Auteurswet 1912, dient men de daarvoor wettelijk verschuldigde vergoedingen
te voldoen aan de Stichting Reprorecht (Postbus 3051, 2130 KB Hoofddorp). Voor het overnemen van
gedeelte(n) uit deze uitgave in bloemlezingen, readers en andere compilatiewerken (artikel 16
Auteurswet 1912) dient men zich tot de uitgever te wenden.
3
, Inhoudsopgave
7 Redoxchemie 5
INTRODUCTIE
Voorkennis 6
PRAKTIJK
De toekomst is een batterij 9
THEORIE
1 Elektronenoverdracht 11
2 Redoxreacties 16
3 Energie uit redoxreacties 26
4 Energieopslag met redoxreacties 34
MAATSCHAPPIJ
De ijzercentrale 43
8 Chemisch onderzoek 44
INTRODUCTIE
Voorkennis 45
PRAKTIJK
PFAS 48
THEORIE
1 Productzuivering 49
2 Gehaltebepaling 57
3 Risico’s van stoffen 65
4 Onderzoek opzetten 70
MAATSCHAPPIJ
Nederlands Forensisch Instituut 81
9 Materialen 82
INTRODUCTIE
Voorkennis 83
PRAKTIJK
Leer zonder dieren 85
THEORIE
1 Materiaaleigenschappen 87
2 Polymeren maken 93
3 Polymeren toepassen 100
4 Metalen en composieten 107
MAATSCHAPPIJ
Metalen recyclen? Een uitdaging! 113
Examentraining A 114
1 Hoe pak je een examen aan? 115
2 Chemische basisvaardigheden 120
4
,5 HAVO DEEL A
SCHEIKUNDE
UITWERKINGENBOEK
AUTEURS
LEO KWAKERNAAT
TESSA LODEWIJKS
JORIS SCHOUTEN
MANON VAN DER WAAL
MONIQUE WINDMEIJER
BAS ZOON
EINDREDACTIE
ILSE LANDA
MET MEDEWERKING VAN
INGRID HERMANS
AONNE KERKSTRA
HARRY OUSEN
TOON DE VALK
PETER VERWEIJ
Release 3.0
www.malmberg.nl/nova-scheikunde
Malmberg, ’s-Hertogenbosch
2
,© Malmberg ’s-Hertogenbosch, 2023
Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een
geautomatiseerd gegevensbestand, of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, hetzij
elektronisch, mechanisch, door fotokopieën, opnamen, of enige andere manier, zonder voorafgaande
schriftelijke toestemming van de uitgever.
Voor zover het maken van kopieën uit deze uitgave is toegestaan op grond van artikel 16b Auteurswet
1912 j° het Besluit van 20 juni 1974, St.b. 351, zoals gewijzigd bij het Besluit van 23 augustus 1985,
St.b. 471, en artikel 17 Auteurswet 1912, dient men de daarvoor wettelijk verschuldigde vergoedingen
te voldoen aan de Stichting Reprorecht (Postbus 3051, 2130 KB Hoofddorp). Voor het overnemen van
gedeelte(n) uit deze uitgave in bloemlezingen, readers en andere compilatiewerken (artikel 16
Auteurswet 1912) dient men zich tot de uitgever te wenden.
3
, Inhoudsopgave
7 Redoxchemie 5
INTRODUCTIE
Voorkennis 6
PRAKTIJK
De toekomst is een batterij 9
THEORIE
1 Elektronenoverdracht 11
2 Redoxreacties 16
3 Energie uit redoxreacties 26
4 Energieopslag met redoxreacties 34
MAATSCHAPPIJ
De ijzercentrale 43
8 Chemisch onderzoek 44
INTRODUCTIE
Voorkennis 45
PRAKTIJK
PFAS 48
THEORIE
1 Productzuivering 49
2 Gehaltebepaling 57
3 Risico’s van stoffen 65
4 Onderzoek opzetten 70
MAATSCHAPPIJ
Nederlands Forensisch Instituut 81
9 Materialen 82
INTRODUCTIE
Voorkennis 83
PRAKTIJK
Leer zonder dieren 85
THEORIE
1 Materiaaleigenschappen 87
2 Polymeren maken 93
3 Polymeren toepassen 100
4 Metalen en composieten 107
MAATSCHAPPIJ
Metalen recyclen? Een uitdaging! 113
Examentraining A 114
1 Hoe pak je een examen aan? 115
2 Chemische basisvaardigheden 120
4
