Werkgroep 2. Spelers op de financiële markten
Inleiding; spelers op de financiële markt
Banken
Het publiek heeft geld, dat geven zij aan de bank, dit leent de bank uit.
Verzekeraar
Maakt bedrijf van het sluiten of uitvoeren van verzekeringen. Zie art. 7:925 BW.
Betaaldienstverlener
Helpt om betalingen te doen, bijv. iDeal.
Beleggingsonderneming
Biedt diensten aan m.b.t. financiële instrumenten (kan doorgeven orders in het inkopen van aandelen,
individueel vermogensbeheer).
Beleggingsinstelling
Gaat om collectief vermogensbeheer. Geld bij elkaar verzamelen en dat beleggen, en dit wordt pro rata
verdeeld. Er bestaat dus een deelnemingsrecht, dit is het verschil met de beleggingsonderneming.
Financiële dienstverlener
Bieden activiteiten zijn m.b.t. financiële producten die geen financieel instrument zijn.
Effecten uitgevende instelling
Geeft effecten uit, daar vallen bijv. verhandelbare obligaties onder.
1. Wat wordt verstaan onder de verordening bankentoezicht? Waartoe dient deze
verordening?
Als er in de Wft wordt verweven naar deze verordening, kijk je in art. 1:1 Wft naar de definitie, daaruit
blijkt dat het gaat om de SSM-verordening.
Het toezicht is zo verdeeld dat de ECB direct toezicht houdt op significante banken. Wat significante
banken zijn staat in de verordening, art. 6 lid 4 (bevoegdheidsverdeling ECB en nationale
toezichthouders). Grofweg is dit dat grote banken vaak significante banken zijn en kleine niet-
significant. Let op, in de verordening wordt dit ‘minder belangrijk’ genoemd.
Met de verordening wordt het Europese ‘single supervisory mechanism’ (hierna: SSM) of
gemeenschappelijk toezichtsmechanisme geïntroduceerd, dat bestaat uit de ECB en de nationale
bevoegde autoriteiten van de deelnemende lidstaten. De deelnemende lidstaten zijn de lidstaten uitde
Eurozone en lidstaten buiten de Eurozone die kiezen deel te nemen. Het SSM moet zorgen voor een
coherente en doeltreffende toepassing en uitvoering van Uniebeleid en -wetgeving op het gebied van
bankentoezicht. Daarnaast zal het toezichtsmechanisme moeten leiden tot een zo hoogwaardig
mogelijk toezicht op de banken in alle betrokken lidstaten. Het uiteindelijke doel van de verordening
en de aan de ECB opgedragen taken is het bijdragen aan de soliditeit en veiligheid van
kredietinstellingen en de stabiliteit van het financiële stelsel in de Europese Unie en in de lidstaten.
2. Wat wordt verstaan onder de richtlijn kapitaalvereisten? Waartoe dient deze richtlijn?
Dit is de CRD IV, beheerst toegang tot depositoactiviteiten van banken en beleggingsondernemingen.
Deze richtlijn bestrijkt onderwerpen die voorheen in voornoemde richtlijnen werden behandeld, waaronder
onderwerpen met betrekking tot:
1
, — de toegang tot en de uitoefening van de werkzaamheden van banken,
— de voorwaarden voor vrijheid van vestiging en
— de vrijheid om diensten te verrichten.
KERNPUNTEN
In aanvulling op de aspecten die behelsd werden door de vorige richtlijnen kapitaalvereisten, bevat
deze richtlijn een aantal nieuwe elementen:
— bonussen voor het personeel: om te voorkomen dat banken hun personeel de prikkels geven om
buitensporig risico te nemen, voorziet de richtlijn in een maximaal verhoudingsgetal tussen vaste en
variabele beloning voor alle relevante personeelsleden. De bonus mag niet meer bedragen dan het
vastgestelde vaste jaarloon van het personeelslid, tenzij aandeelhouders besluiten, onder bepaalde
voorwaarden, om bonussen toe te staan die tot tweemaal de vaste beloning bedragen. De nieuwe
voorschriften omvatten ook vereisten voor bonussen die een benadering op lange termijn van het nemen van
risico's bevorderen;
— beter bestuur en grotere transparantie: de richtlijn introduceert voorschriften om te zorgen voor een
doeltreffend toezicht door de bestuursorganen van banken en een verbeterd risicobeheer. Diversiteit in de
samenstelling van de raad van bestuur is vereist om bij te dragen aan hun doeltreffende toezicht. Vanaf
januari 2015 moeten banken per land afzonderlijk bepaalde informatie openbaar maken, waaronder
informatie over hun winst, belastingen en ontvangen overheidssubsidies;
— door banken aan te houden aanvullend kapitaal: de richtlijn voorziet in meer kapitaalvereisten in
aanvulling op die waarin voorzien werd in de verordening inzake kapitaalvereisten (VKV). Bekend als
kapitaalbuffers hebben zij ten doel om het kapitaal van een bank te beschermen door waarborgen en
beperkingen in te stellen op het bedrag van dividend- en bonusbetalingen die een bank mag uitkeren. Iedere
keer dat een bank gebruikmaakt van de buffer worden de beperkingen strenger, om zo uitholling van het
kapitaal van een bank te voorkomen;
— minder afgaan op externe ratings: de richtlijn reduceert waar mogelijk het vertrouwen op ratings door
financiële instellingen. In de richtlijn wordt bijvoorbeeld vereist dat alle beleggingsbesluiten van banken niet
alleen gebaseerd moeten zijn op ratings maar ook op hun eigen interne kredietoordeel.
3. Een kleine Amsterdamse bank wil in Berlijn en in Londen een bijkantoor openen. Heeft
zij daartoe toestemming nodig van een toezichthouder?
Zie afd. 3 Wft, art. 2:108 Wft. Op het kantoor in Berlijn is van toepassing art. 2 Bankenverordening.
Berlijn valt in de eurozone. De DNB moet in kennis worden gesteld. Er is sprake van een kleine bank,
dus niet significant, dan kan de DNB bezwaar maken tegen het bijkantoor. Indien het een significante
bank was, dan kan de ECB bezwaar maken.
Voor het kantoor in Londen geldt ook art. 2:108 lid 2 Wft, er is geen sprake van een eurozoneland en
er is geen sprake van een nauwe samenwerking (dit is nooit van toepassing overigens). Let op, het
verschil met lid 1 is dat er daar sprake is van kennisgeving, en nu is er sprake van een
instemmingsvereiste!
4. a. Wat zijn de (zes) kenmerken van een bank, gezien haar definitie?
Zie art. 4 lid 1 sub 1 CRR jo. art. 1:1 Wft:
1. Onderneming, waarvan werkzaamheden bestaan uit
2. Van publiek (buiten besloten kring, voor anderen dan professionele marktpartijen) in
ontvangst nemen van
3. Deposito’s
4. Of andere terugbetaalbare gelden
2
Inleiding; spelers op de financiële markt
Banken
Het publiek heeft geld, dat geven zij aan de bank, dit leent de bank uit.
Verzekeraar
Maakt bedrijf van het sluiten of uitvoeren van verzekeringen. Zie art. 7:925 BW.
Betaaldienstverlener
Helpt om betalingen te doen, bijv. iDeal.
Beleggingsonderneming
Biedt diensten aan m.b.t. financiële instrumenten (kan doorgeven orders in het inkopen van aandelen,
individueel vermogensbeheer).
Beleggingsinstelling
Gaat om collectief vermogensbeheer. Geld bij elkaar verzamelen en dat beleggen, en dit wordt pro rata
verdeeld. Er bestaat dus een deelnemingsrecht, dit is het verschil met de beleggingsonderneming.
Financiële dienstverlener
Bieden activiteiten zijn m.b.t. financiële producten die geen financieel instrument zijn.
Effecten uitgevende instelling
Geeft effecten uit, daar vallen bijv. verhandelbare obligaties onder.
1. Wat wordt verstaan onder de verordening bankentoezicht? Waartoe dient deze
verordening?
Als er in de Wft wordt verweven naar deze verordening, kijk je in art. 1:1 Wft naar de definitie, daaruit
blijkt dat het gaat om de SSM-verordening.
Het toezicht is zo verdeeld dat de ECB direct toezicht houdt op significante banken. Wat significante
banken zijn staat in de verordening, art. 6 lid 4 (bevoegdheidsverdeling ECB en nationale
toezichthouders). Grofweg is dit dat grote banken vaak significante banken zijn en kleine niet-
significant. Let op, in de verordening wordt dit ‘minder belangrijk’ genoemd.
Met de verordening wordt het Europese ‘single supervisory mechanism’ (hierna: SSM) of
gemeenschappelijk toezichtsmechanisme geïntroduceerd, dat bestaat uit de ECB en de nationale
bevoegde autoriteiten van de deelnemende lidstaten. De deelnemende lidstaten zijn de lidstaten uitde
Eurozone en lidstaten buiten de Eurozone die kiezen deel te nemen. Het SSM moet zorgen voor een
coherente en doeltreffende toepassing en uitvoering van Uniebeleid en -wetgeving op het gebied van
bankentoezicht. Daarnaast zal het toezichtsmechanisme moeten leiden tot een zo hoogwaardig
mogelijk toezicht op de banken in alle betrokken lidstaten. Het uiteindelijke doel van de verordening
en de aan de ECB opgedragen taken is het bijdragen aan de soliditeit en veiligheid van
kredietinstellingen en de stabiliteit van het financiële stelsel in de Europese Unie en in de lidstaten.
2. Wat wordt verstaan onder de richtlijn kapitaalvereisten? Waartoe dient deze richtlijn?
Dit is de CRD IV, beheerst toegang tot depositoactiviteiten van banken en beleggingsondernemingen.
Deze richtlijn bestrijkt onderwerpen die voorheen in voornoemde richtlijnen werden behandeld, waaronder
onderwerpen met betrekking tot:
1
, — de toegang tot en de uitoefening van de werkzaamheden van banken,
— de voorwaarden voor vrijheid van vestiging en
— de vrijheid om diensten te verrichten.
KERNPUNTEN
In aanvulling op de aspecten die behelsd werden door de vorige richtlijnen kapitaalvereisten, bevat
deze richtlijn een aantal nieuwe elementen:
— bonussen voor het personeel: om te voorkomen dat banken hun personeel de prikkels geven om
buitensporig risico te nemen, voorziet de richtlijn in een maximaal verhoudingsgetal tussen vaste en
variabele beloning voor alle relevante personeelsleden. De bonus mag niet meer bedragen dan het
vastgestelde vaste jaarloon van het personeelslid, tenzij aandeelhouders besluiten, onder bepaalde
voorwaarden, om bonussen toe te staan die tot tweemaal de vaste beloning bedragen. De nieuwe
voorschriften omvatten ook vereisten voor bonussen die een benadering op lange termijn van het nemen van
risico's bevorderen;
— beter bestuur en grotere transparantie: de richtlijn introduceert voorschriften om te zorgen voor een
doeltreffend toezicht door de bestuursorganen van banken en een verbeterd risicobeheer. Diversiteit in de
samenstelling van de raad van bestuur is vereist om bij te dragen aan hun doeltreffende toezicht. Vanaf
januari 2015 moeten banken per land afzonderlijk bepaalde informatie openbaar maken, waaronder
informatie over hun winst, belastingen en ontvangen overheidssubsidies;
— door banken aan te houden aanvullend kapitaal: de richtlijn voorziet in meer kapitaalvereisten in
aanvulling op die waarin voorzien werd in de verordening inzake kapitaalvereisten (VKV). Bekend als
kapitaalbuffers hebben zij ten doel om het kapitaal van een bank te beschermen door waarborgen en
beperkingen in te stellen op het bedrag van dividend- en bonusbetalingen die een bank mag uitkeren. Iedere
keer dat een bank gebruikmaakt van de buffer worden de beperkingen strenger, om zo uitholling van het
kapitaal van een bank te voorkomen;
— minder afgaan op externe ratings: de richtlijn reduceert waar mogelijk het vertrouwen op ratings door
financiële instellingen. In de richtlijn wordt bijvoorbeeld vereist dat alle beleggingsbesluiten van banken niet
alleen gebaseerd moeten zijn op ratings maar ook op hun eigen interne kredietoordeel.
3. Een kleine Amsterdamse bank wil in Berlijn en in Londen een bijkantoor openen. Heeft
zij daartoe toestemming nodig van een toezichthouder?
Zie afd. 3 Wft, art. 2:108 Wft. Op het kantoor in Berlijn is van toepassing art. 2 Bankenverordening.
Berlijn valt in de eurozone. De DNB moet in kennis worden gesteld. Er is sprake van een kleine bank,
dus niet significant, dan kan de DNB bezwaar maken tegen het bijkantoor. Indien het een significante
bank was, dan kan de ECB bezwaar maken.
Voor het kantoor in Londen geldt ook art. 2:108 lid 2 Wft, er is geen sprake van een eurozoneland en
er is geen sprake van een nauwe samenwerking (dit is nooit van toepassing overigens). Let op, het
verschil met lid 1 is dat er daar sprake is van kennisgeving, en nu is er sprake van een
instemmingsvereiste!
4. a. Wat zijn de (zes) kenmerken van een bank, gezien haar definitie?
Zie art. 4 lid 1 sub 1 CRR jo. art. 1:1 Wft:
1. Onderneming, waarvan werkzaamheden bestaan uit
2. Van publiek (buiten besloten kring, voor anderen dan professionele marktpartijen) in
ontvangst nemen van
3. Deposito’s
4. Of andere terugbetaalbare gelden
2
