Hoofdstuk 8
MKA
8.1 Inleiding
De uitgebreide chirurgische behandelingen worden vaak gedaan door de
MKA-chirurg. De tandarts kan die wat eenvoudigere ingrepen wel zelf doen.
De tandarts heeft wel een belangrijke rol bij het opsporen van mondziekten.
Ook wel het screenen van mondziekten genoemd.
Omdat mensen regelmatig bij de tandarts komen wordt dit meestal al in een vroeg
stadium ontdekt (in NL per jaar ± 550 mensen).
8.2 Extractieleer
Het extraheren van een tand of kies kan verschillende redenen hebben. De
veelvoorkomende redenen zijn:
- Vergevorderd tandbederf (cariës profunda)
- Ontsteking aan de zenuw en rond de wortelpunt
- Problemen met het ophangsysteem van het element (parodontitis)
- Wortelfractuur
- Trauma
Het verwijderen van een tand of kies kan ook onderdeel zijn van een bepaald
behandelplan, bijvoorbeeld:
- Orthodontische reden (ruimtegebrek in de kaak)
- Prothetische reden (kaken klaarmaken voor een prothese)
Tot slot kan een element ook preventief (uit voorzorg) worden verwijderd:
- Als iemand een hart operatie of bestraling moet ondergaan
Voorafgaand van de behandeling moet een goede diagnose worden gesteld door:
- Naar het verhaal van de patiënt te luisteren
- Extraoraal en intraoraal onderzoek te doen
- Röntgenfoto’s te maken
,Ook is het erg belangrijk om de algehele gezondheid van de patiënt bijgewerkt te
houden en eventueel nog even na te vragen. De wond van de extractie heeft
namelijk niet alleen gevolgen op de mond, maar op het hele lichaam.
Voorafgaand van de extractie overlegt de tandarts natuurlijk of de patiënt het er
mee eens is om hem te extraheren. De patiënt kan namelijk misschien ook wel
voor een andere optie kiezen. Die mening is per patiënt heel erg verschillend.
Een extractie kan geen pijn doen, omdat het gebruik wordt gemaakt van
verdoving. Natuurlijk is het geen prettige ervaring en is het dus erg van belang om
te patiënt gerust te stellen voor, maar ook tijdens de behandeling.
8.2.1 De extractie
Om een gebitselement te kunnen extraheren, moeten de vezels van het
wortelvlies worden verbroken. Dit wordt gedaan met een hevels en
extractietangen. Het is dus het loswrikken van het element. Daarna ga je pas
beginnen met trekken van het element.
Extractietangen
Een extractie tang heeft een bek, een scharnier en een handvat.
De extractietang moet zo worden gekozen dat de bek goed aansluit aan de cervix
(hals). Hoe beter de aansluiting, hoe beter de grip en houvast tijdens het
extraheren, ook voorkomt dit het afbreken van het element.
De bek van een extractietang bestaat uit 2 holle bladen die zijn aangepast aan de
kromming van de worteloppervlakken. Als de tang gesloten is, staan de bladen
een paar millimeter uit elkaar.
De vorm en richting van de bek hangen af van:
- Hoeveel wortels het element heeft (1,2 of 3)
- In welke kaak het element zich bevindt (BK of OK)
- Wat voor soort element het is (incisief, cuspidaat, premolaar of molaar)
,Wanneer er meerdere wortels in een element zitten bevat de tang facetten. Elke
facet gaat dan in de wortelsplitsing. Waar de facet hangt dus ook af waar de
wortels zitten.
Aansluiting van de bek van de extractietang aan de tandhalzen in de OK en BK!
OK tangen ➝ bek staat in een hoek van 90 graden op het handvat
BK tangen ➝ bek staat in het verlengde van het handvat
BK ➝ incisieven en cuspidaten is de tang helemaal recht
premolaren en molaren is het handvat in een s-bocht
Een gesloten worteltang ➝ sluit helemaal
Een gesloten extractietang ➝ nog een paar millimeter open
Zie ook nog:
- De tabel met aantal wortels per element
- Instrumenten klapper voor verschillende tangen en hevels
, Hevels
Een hevel is een hulpmiddel bij de extractie. Je gebruikt het voor:
- Het loswrikken van het element (vezels losmaken)
- Voor extra grip, wanneer een element niet goed te pakken is met de tang.
Dit kan komen doordat het is afgebroken of als er te veel cariës is
Een hevel bestaat uit een handvat, een schacht en een blad.
De meest voorkomende hevels zijn:
1. Rechte of holle hevel ➝ element los wrikken + verwijderen wortelresten BK
2. Driehoeks- of de winter hevel ➝ blad is driehoekig en een beetje hol
er is een linker en rechter uitvoering
verwijderen van wortelresten in de OK
3. Gebogen of heidebrink-hevel ➝ klein, puntig en hol blad
er is een linker en rechter uitvoering
verwijderen kleine wortelpuntjes in de OK
De driehoeks hevel is er in 2 soorten:
- Cryer hevel ➝ klein driehoekje/vlaggetje
- Winter hevel ➝ grote driehoek/vlag
a.rechte hevel
b.driehoek hevel = winter
c. gebogen hevel
MKA
8.1 Inleiding
De uitgebreide chirurgische behandelingen worden vaak gedaan door de
MKA-chirurg. De tandarts kan die wat eenvoudigere ingrepen wel zelf doen.
De tandarts heeft wel een belangrijke rol bij het opsporen van mondziekten.
Ook wel het screenen van mondziekten genoemd.
Omdat mensen regelmatig bij de tandarts komen wordt dit meestal al in een vroeg
stadium ontdekt (in NL per jaar ± 550 mensen).
8.2 Extractieleer
Het extraheren van een tand of kies kan verschillende redenen hebben. De
veelvoorkomende redenen zijn:
- Vergevorderd tandbederf (cariës profunda)
- Ontsteking aan de zenuw en rond de wortelpunt
- Problemen met het ophangsysteem van het element (parodontitis)
- Wortelfractuur
- Trauma
Het verwijderen van een tand of kies kan ook onderdeel zijn van een bepaald
behandelplan, bijvoorbeeld:
- Orthodontische reden (ruimtegebrek in de kaak)
- Prothetische reden (kaken klaarmaken voor een prothese)
Tot slot kan een element ook preventief (uit voorzorg) worden verwijderd:
- Als iemand een hart operatie of bestraling moet ondergaan
Voorafgaand van de behandeling moet een goede diagnose worden gesteld door:
- Naar het verhaal van de patiënt te luisteren
- Extraoraal en intraoraal onderzoek te doen
- Röntgenfoto’s te maken
,Ook is het erg belangrijk om de algehele gezondheid van de patiënt bijgewerkt te
houden en eventueel nog even na te vragen. De wond van de extractie heeft
namelijk niet alleen gevolgen op de mond, maar op het hele lichaam.
Voorafgaand van de extractie overlegt de tandarts natuurlijk of de patiënt het er
mee eens is om hem te extraheren. De patiënt kan namelijk misschien ook wel
voor een andere optie kiezen. Die mening is per patiënt heel erg verschillend.
Een extractie kan geen pijn doen, omdat het gebruik wordt gemaakt van
verdoving. Natuurlijk is het geen prettige ervaring en is het dus erg van belang om
te patiënt gerust te stellen voor, maar ook tijdens de behandeling.
8.2.1 De extractie
Om een gebitselement te kunnen extraheren, moeten de vezels van het
wortelvlies worden verbroken. Dit wordt gedaan met een hevels en
extractietangen. Het is dus het loswrikken van het element. Daarna ga je pas
beginnen met trekken van het element.
Extractietangen
Een extractie tang heeft een bek, een scharnier en een handvat.
De extractietang moet zo worden gekozen dat de bek goed aansluit aan de cervix
(hals). Hoe beter de aansluiting, hoe beter de grip en houvast tijdens het
extraheren, ook voorkomt dit het afbreken van het element.
De bek van een extractietang bestaat uit 2 holle bladen die zijn aangepast aan de
kromming van de worteloppervlakken. Als de tang gesloten is, staan de bladen
een paar millimeter uit elkaar.
De vorm en richting van de bek hangen af van:
- Hoeveel wortels het element heeft (1,2 of 3)
- In welke kaak het element zich bevindt (BK of OK)
- Wat voor soort element het is (incisief, cuspidaat, premolaar of molaar)
,Wanneer er meerdere wortels in een element zitten bevat de tang facetten. Elke
facet gaat dan in de wortelsplitsing. Waar de facet hangt dus ook af waar de
wortels zitten.
Aansluiting van de bek van de extractietang aan de tandhalzen in de OK en BK!
OK tangen ➝ bek staat in een hoek van 90 graden op het handvat
BK tangen ➝ bek staat in het verlengde van het handvat
BK ➝ incisieven en cuspidaten is de tang helemaal recht
premolaren en molaren is het handvat in een s-bocht
Een gesloten worteltang ➝ sluit helemaal
Een gesloten extractietang ➝ nog een paar millimeter open
Zie ook nog:
- De tabel met aantal wortels per element
- Instrumenten klapper voor verschillende tangen en hevels
, Hevels
Een hevel is een hulpmiddel bij de extractie. Je gebruikt het voor:
- Het loswrikken van het element (vezels losmaken)
- Voor extra grip, wanneer een element niet goed te pakken is met de tang.
Dit kan komen doordat het is afgebroken of als er te veel cariës is
Een hevel bestaat uit een handvat, een schacht en een blad.
De meest voorkomende hevels zijn:
1. Rechte of holle hevel ➝ element los wrikken + verwijderen wortelresten BK
2. Driehoeks- of de winter hevel ➝ blad is driehoekig en een beetje hol
er is een linker en rechter uitvoering
verwijderen van wortelresten in de OK
3. Gebogen of heidebrink-hevel ➝ klein, puntig en hol blad
er is een linker en rechter uitvoering
verwijderen kleine wortelpuntjes in de OK
De driehoeks hevel is er in 2 soorten:
- Cryer hevel ➝ klein driehoekje/vlaggetje
- Winter hevel ➝ grote driehoek/vlag
a.rechte hevel
b.driehoek hevel = winter
c. gebogen hevel
