Bevoegdheid
Materiële werkingssfeer; Art. 1 Bib
1. ZN/Generalno konsulstvo na Republika Bulgaria HvJ 03-06-2021
Art. 5 lid 1 jo overweging 3 Brussel I bis; Werknemer van consulaat
IC: Bulgaarse werknemer in Bulgaars consulaat op Spaans grondgebied; welk gerecht?
RV: Is er sprake van een internationaal aspect in een arbeidsrechtelijk conflict op een
ambassade? Is Brussel 1 Bis van toepassing?
RR: Er is sprake van een grensoverschrijdende zaak als ten minste een van de partijen haar
woonplaats of gewone verblijfplaats heeft in een andere lidstaat dan die van het
aangezochte gerecht. Echter, indien sprake is van uitoefening van openbaar gezag door het
overheidsorgaan, dan is dit uitgesloten van ‘burgerlijke en handelszaken’ ( r.o 26 jo 39)
Verbintenissen uit overeenkomst; Art. 7(1) Bib
2. Falco HvJ 23-04-2009
Art. 7(1) BIb; Licentierechten ; Dienstverlener
IC: Vordering op licentievergoeding; I.E rechten;
RV: Kan gesproken worden van "verstrekking van diensten” ex 7 lid 1 sub b BIb?
RR: Het begrip diensten houdt op zijn minst in dat de partij die de dienst verstrekt tegen
vergoeding een bepaalde activiteit verricht. De houder van een recht van intellectuele
eigendom verricht geen enkele prestatie door het gebruik ervan toe te staan en verbindt zich
er alleen toe zijn medecontractant dit recht vrij te laten gebruiken. Indien een verbintenis
niet valt onder art. 7(1)(b) BIb, moet de plaats van levering/verrichting worden bepaald aan
de hand van het toepasselijk recht. (r.o 44 jo 58)
3. Wood Floor Solutions HvJ 11-03-2009
Art. 7(1) BIb; Dienstverrichting/verkoop/agentuur in meerdere lidstaat
IC: Bevoegdheid rechter bij agentuur of verrichten van diensten in meerdere lidstaten.
RV: Indien diensten, of het optreden van een agent geschiedt in verschillende lidstaten;
welke rechter is dan bevoegd?
RR: Bij koopovereenkomsten met meerdere plaatsen van levering (1), en bij het verrichten
van diensten (2) moet onder de plaats van uitvoering worden verstaan; de plaats die de
nauwste band heeft met de overeenkomst. Dit is vaak de plaats van levering.
(3) Bij agentuurovereenkomst is leidend de plaats waar de agent hoofdzakelijk zijn diensten
verricht; afgeleid uit de overeenkomst. Of de feitelijke plaats, mits dit niet indruist tegen de
wil van partijen in overeenkomst (r.o 45)
, 4. Holterman Ferho / Spies HvJ 10-09-2015
Samenloop art. 7(1)/(2) BIb; Art. 21 BIb; Bestuurder beschermd als Werknemer
RV/IC:(1) Vordering o.g.v OD terwijl er ook een aangegane verbintenis bestaat (2) Is de
bestuurder beschermd als ‘zwakkere’ werknemer indien hij ook persoonlijk aansprakelijk
wordt gesteld?
RR:
1. Art. 7(2) BIb (OD) is negatief afgebakend ten opzichte van art. 7(1) BIb.
Voor 7(1) moet vordering zijn gebaseerd op een vrijwillig aangegane verbintenis.
Wanneer tussen partijen een dergelijke relatie bestaat, moet voor toepassing van
art. 7(2) BIb de vordering geen verband houden met de contractuele
rechtsverhouding.
Vordering valt slechts onder onrechtmatige daad regels als het verweten handelen
niet kan worden beschouwd als niet-nakoming van de vennootschapsrechtelijke
verplichting van de bestuurder (geen verband met de contractuele verhouding). In
alle andere gevallen gevallen valt deze gewoon onder “verbintenis uit ovk”
2. Voor toepassing van werknemersbescherming geldt een ruime formulering
→ gedurende bepaalde tijd voor en onder gezag van vennootschap tegen beloning
prestatie verrichten. Indien van toepassing op een bestuurder, dan staat dit in de
weg aan art 7.
IC: Verhouding rechtspersoon/bestuurder is ook verbintenis uit overeenkomst ex art.
7 BIb. Het is namelijk een vrijwillige aangegane verbintenis die nauwe banden creëert
die vergelijkbaar zijn met banden die tussen partijen van een overeenkomst
ontstaan.
De bestuurder wordt beschermd als werknemer, mits hij vanuit zijn prestaties onder
de werknemers definitie valt.
Onrechtmatige daad; art. 7(2) Bib
5. Kalimijnen I HvJ 30-11-1976
Art. 7(2) BIb; Schadebrengende feit
IC: Lozing gif in rivier → Schade door gif in ander land
RV: Hoe moet de ‘Plaats waar het schadebrengende feit zich heeft voorgedaan’ ex art. 7(2)
BIb worden begrepen?
RR: ‘Plaats waar het schadebrengende feit zich heeft voorgedaan’ ex art. 7(2) BIb valt uiteen
in (1) Handlungsort = locus actus, plaats van de schadeveroorzakende gebeurtenis en
(2) Erfolgsort = locus damni, plaats waar de (directe) schade intreedt. Indien sprake is van
fysieke schade bestaat er zowel bevoegdheid voor plaats waar van de schadeveroorzakende
gebeurtenis als voor plaats waar schade zich voordoet en is de keuze voor de verzoeker.
, 6. ÖFAB HvJ 18-07-2013
Art. 7(2) BIb; Onbehoorlijk bestuur; cessie; aansprakelijk stellen bestuurders
IC: Vorderingen o.g.v. OD zijn gecedeerd; is locus actus gewijzigd?
RV: Is de overdracht van een vordering van de oorspronkelijke schuldeiser van invloed op
het uit art 7(2) BIb bevoegde gerecht?
RR: Een geschil m.b.t. OD blijft een bijzondere band houden met de plaats van het
schadebrengende feit, ongeacht cessie van vorderingen.
Verschil met Holterman Ferho: Bij HF gaat het om de persoonlijke (interne)
aansprakelijkheid van de bestuurder jegens de vennootschap. Hier gaat het om persoonlijke
(externe) aansprakelijkheid van de bestuurder tevens aandeelhouder jegens crediteuren van
de vennootschap.
7. eDate advertising / Martinez HvJ 25-10-2011
Art. 7(2) BIb; Internetbelediging
IC: Internetbelediging & onrechtmatige publicatie; welke rechter bevoegd?
RV: Hoe moet de locus damnus/erfolgsort worden uitgelegd bij schending
persoonlijkheidsrechten op internet?
RR: Ten aanzien van alle uitingen met automatische wereldwijde beschikbaarheid van
content geldt:
bij onrechtmatige publicatie en internet-belediging zijn de volgende gerechten
bevoegd: (1) alle lidstaten waar de website toegankelijk is (locus damni) ten aanzien
van de lokale schade, (2) lidstaat van vestiging van gedaagde (locus actus) ten
aanzien van de gehele schade
bij internet-belediging is daarnaast ook de rechtbank van het ‘centrum van belangen’
van gelaedeerde (in de regel verblijfplaats) bevoegd ten aanzien van de volledige
omvang van de schade. Bij de belediging van een hele bevolkingsgroep is er geen
centrum van belangen.
8. Gtflix Tv / DR HvJ 21-12-21
Art. 7(2) BIb; Smaad
IC: Plaats waar schade heeft voorgedaan; Smaad via internet
RV: Moet art 7 punt 2 Brussel I bis zo worden begrepen dat ieder gerecht van een lidstaat
waarbinnen de uitlatingen toegankelijk zijn, een vordering tot vergoeding van de in de
lidstaat van het aangezochte gerecht geleden schade kan instellen, ook al zijn die gerechten
niet bevoegd om kennis te nemen van de vordering tot rectificatie en verwijdering?
RR: Ja: Het HvJ EU overweegt dat het slachtoffer van verspreiding van smadelijke online
content een vordering tot vergoeding van door die content geleden schade kan vorderen bij
elke rechter binnen het rechtsgebied waar die content toegankelijk is, zelfs al is die rechter
niet bevoegd tot kennisneming van een vordering tot rectificatie en verwijdering van die
content
Materiële werkingssfeer; Art. 1 Bib
1. ZN/Generalno konsulstvo na Republika Bulgaria HvJ 03-06-2021
Art. 5 lid 1 jo overweging 3 Brussel I bis; Werknemer van consulaat
IC: Bulgaarse werknemer in Bulgaars consulaat op Spaans grondgebied; welk gerecht?
RV: Is er sprake van een internationaal aspect in een arbeidsrechtelijk conflict op een
ambassade? Is Brussel 1 Bis van toepassing?
RR: Er is sprake van een grensoverschrijdende zaak als ten minste een van de partijen haar
woonplaats of gewone verblijfplaats heeft in een andere lidstaat dan die van het
aangezochte gerecht. Echter, indien sprake is van uitoefening van openbaar gezag door het
overheidsorgaan, dan is dit uitgesloten van ‘burgerlijke en handelszaken’ ( r.o 26 jo 39)
Verbintenissen uit overeenkomst; Art. 7(1) Bib
2. Falco HvJ 23-04-2009
Art. 7(1) BIb; Licentierechten ; Dienstverlener
IC: Vordering op licentievergoeding; I.E rechten;
RV: Kan gesproken worden van "verstrekking van diensten” ex 7 lid 1 sub b BIb?
RR: Het begrip diensten houdt op zijn minst in dat de partij die de dienst verstrekt tegen
vergoeding een bepaalde activiteit verricht. De houder van een recht van intellectuele
eigendom verricht geen enkele prestatie door het gebruik ervan toe te staan en verbindt zich
er alleen toe zijn medecontractant dit recht vrij te laten gebruiken. Indien een verbintenis
niet valt onder art. 7(1)(b) BIb, moet de plaats van levering/verrichting worden bepaald aan
de hand van het toepasselijk recht. (r.o 44 jo 58)
3. Wood Floor Solutions HvJ 11-03-2009
Art. 7(1) BIb; Dienstverrichting/verkoop/agentuur in meerdere lidstaat
IC: Bevoegdheid rechter bij agentuur of verrichten van diensten in meerdere lidstaten.
RV: Indien diensten, of het optreden van een agent geschiedt in verschillende lidstaten;
welke rechter is dan bevoegd?
RR: Bij koopovereenkomsten met meerdere plaatsen van levering (1), en bij het verrichten
van diensten (2) moet onder de plaats van uitvoering worden verstaan; de plaats die de
nauwste band heeft met de overeenkomst. Dit is vaak de plaats van levering.
(3) Bij agentuurovereenkomst is leidend de plaats waar de agent hoofdzakelijk zijn diensten
verricht; afgeleid uit de overeenkomst. Of de feitelijke plaats, mits dit niet indruist tegen de
wil van partijen in overeenkomst (r.o 45)
, 4. Holterman Ferho / Spies HvJ 10-09-2015
Samenloop art. 7(1)/(2) BIb; Art. 21 BIb; Bestuurder beschermd als Werknemer
RV/IC:(1) Vordering o.g.v OD terwijl er ook een aangegane verbintenis bestaat (2) Is de
bestuurder beschermd als ‘zwakkere’ werknemer indien hij ook persoonlijk aansprakelijk
wordt gesteld?
RR:
1. Art. 7(2) BIb (OD) is negatief afgebakend ten opzichte van art. 7(1) BIb.
Voor 7(1) moet vordering zijn gebaseerd op een vrijwillig aangegane verbintenis.
Wanneer tussen partijen een dergelijke relatie bestaat, moet voor toepassing van
art. 7(2) BIb de vordering geen verband houden met de contractuele
rechtsverhouding.
Vordering valt slechts onder onrechtmatige daad regels als het verweten handelen
niet kan worden beschouwd als niet-nakoming van de vennootschapsrechtelijke
verplichting van de bestuurder (geen verband met de contractuele verhouding). In
alle andere gevallen gevallen valt deze gewoon onder “verbintenis uit ovk”
2. Voor toepassing van werknemersbescherming geldt een ruime formulering
→ gedurende bepaalde tijd voor en onder gezag van vennootschap tegen beloning
prestatie verrichten. Indien van toepassing op een bestuurder, dan staat dit in de
weg aan art 7.
IC: Verhouding rechtspersoon/bestuurder is ook verbintenis uit overeenkomst ex art.
7 BIb. Het is namelijk een vrijwillige aangegane verbintenis die nauwe banden creëert
die vergelijkbaar zijn met banden die tussen partijen van een overeenkomst
ontstaan.
De bestuurder wordt beschermd als werknemer, mits hij vanuit zijn prestaties onder
de werknemers definitie valt.
Onrechtmatige daad; art. 7(2) Bib
5. Kalimijnen I HvJ 30-11-1976
Art. 7(2) BIb; Schadebrengende feit
IC: Lozing gif in rivier → Schade door gif in ander land
RV: Hoe moet de ‘Plaats waar het schadebrengende feit zich heeft voorgedaan’ ex art. 7(2)
BIb worden begrepen?
RR: ‘Plaats waar het schadebrengende feit zich heeft voorgedaan’ ex art. 7(2) BIb valt uiteen
in (1) Handlungsort = locus actus, plaats van de schadeveroorzakende gebeurtenis en
(2) Erfolgsort = locus damni, plaats waar de (directe) schade intreedt. Indien sprake is van
fysieke schade bestaat er zowel bevoegdheid voor plaats waar van de schadeveroorzakende
gebeurtenis als voor plaats waar schade zich voordoet en is de keuze voor de verzoeker.
, 6. ÖFAB HvJ 18-07-2013
Art. 7(2) BIb; Onbehoorlijk bestuur; cessie; aansprakelijk stellen bestuurders
IC: Vorderingen o.g.v. OD zijn gecedeerd; is locus actus gewijzigd?
RV: Is de overdracht van een vordering van de oorspronkelijke schuldeiser van invloed op
het uit art 7(2) BIb bevoegde gerecht?
RR: Een geschil m.b.t. OD blijft een bijzondere band houden met de plaats van het
schadebrengende feit, ongeacht cessie van vorderingen.
Verschil met Holterman Ferho: Bij HF gaat het om de persoonlijke (interne)
aansprakelijkheid van de bestuurder jegens de vennootschap. Hier gaat het om persoonlijke
(externe) aansprakelijkheid van de bestuurder tevens aandeelhouder jegens crediteuren van
de vennootschap.
7. eDate advertising / Martinez HvJ 25-10-2011
Art. 7(2) BIb; Internetbelediging
IC: Internetbelediging & onrechtmatige publicatie; welke rechter bevoegd?
RV: Hoe moet de locus damnus/erfolgsort worden uitgelegd bij schending
persoonlijkheidsrechten op internet?
RR: Ten aanzien van alle uitingen met automatische wereldwijde beschikbaarheid van
content geldt:
bij onrechtmatige publicatie en internet-belediging zijn de volgende gerechten
bevoegd: (1) alle lidstaten waar de website toegankelijk is (locus damni) ten aanzien
van de lokale schade, (2) lidstaat van vestiging van gedaagde (locus actus) ten
aanzien van de gehele schade
bij internet-belediging is daarnaast ook de rechtbank van het ‘centrum van belangen’
van gelaedeerde (in de regel verblijfplaats) bevoegd ten aanzien van de volledige
omvang van de schade. Bij de belediging van een hele bevolkingsgroep is er geen
centrum van belangen.
8. Gtflix Tv / DR HvJ 21-12-21
Art. 7(2) BIb; Smaad
IC: Plaats waar schade heeft voorgedaan; Smaad via internet
RV: Moet art 7 punt 2 Brussel I bis zo worden begrepen dat ieder gerecht van een lidstaat
waarbinnen de uitlatingen toegankelijk zijn, een vordering tot vergoeding van de in de
lidstaat van het aangezochte gerecht geleden schade kan instellen, ook al zijn die gerechten
niet bevoegd om kennis te nemen van de vordering tot rectificatie en verwijdering?
RR: Ja: Het HvJ EU overweegt dat het slachtoffer van verspreiding van smadelijke online
content een vordering tot vergoeding van door die content geleden schade kan vorderen bij
elke rechter binnen het rechtsgebied waar die content toegankelijk is, zelfs al is die rechter
niet bevoegd tot kennisneming van een vordering tot rectificatie en verwijdering van die
content
