Doel:
Katheteriseren van de blaas is het inbrengen van een holle buis, de katheter, in de blaas met als doel
het afvloeien van urine uit de blaas. Het inbrengen van een blaaskatheter is een voorbehouden
handeling en mag alleen in opdracht van een arts gedaan worden.
Anatomie van de blaas:
, Pathologie:
Bij katheterisatie wordt er een holle buis via de urinebuis in de blaas gebracht in urine uit de blaas af
te voeren. Dit gebeurd niet zomaar. Daarvoor moet er een indicatie of een aandoening voor zijn.
Aandoeningen van het urinewegstelsel waarvoor een katheter
nodig uitkomst kan bieden:
- Beschadiging van de zenuwen, zoals ruggenmergletsel of
een aandoening die het zenuwstelsel aantast zoals MS.
Wanneer de onderste wervels aangetast zijn kan het
voorkomen dat de prikkel vanuit de hersenen naar de
blaas niet meer goed doorgegeven wordt. Bijvoorbeeld bij
MS: hier gaat de myeline laag om de axonen kapot
waardoor de prikkelgeleiding niet meer goed plaatsvindt.
De onderste wervels staan in verbinding met de blaas en
de prostaat en geven de prikkel door als de blaas vol is en
dus geleegd moet worden. Wanneer dit deel aangetast is,
werkt de prikkelgeleiding niet goed meer tussen de blaas
en het ruggenmerg en kun je ongewild urine verliezen.
- Zwakte van de blaas.
- Retentie. Bij urineretentie is er sprake van het niet goed
kunnen legen van de blaas door een blokkade in de blaas,
urineweg of door bijvoorbeeld prostaathypertrofie. Dit ligt
hem aan de gladde blaasspieren. Deze kunnen zich niet
goed meer aanspannen. Retentie kan ook leiden tot een
overloopblaas. Doordat de urinebuis geblokkeerd wordt
gaat de blaas extra hard werken om toch de urine
kwijt de kunnen. Dit voel je als blaaskramp. Na langere
tijd kan de blaas zich dan niet meer volledig legen
waardoor er steeds een beetje urine in de blaas
achterblijft. Als er dan nieuwe urine bijkomt doet dit
de blaas overlopen. De blaas raakt dan zo vol dat urine
zich ophoopt naar boven en een uwi,
nierbekkenontsteking of nierfalen kan veroorzaken.
- Bekkenoperatie.
- Leeftijd. Door de ouderdom komt het regelmatig voor
dat mensen ongewild urine gaan verliezen. Dit komt
doordat de blaaspieren steeds een beetje zwakker
worden. de binnenste en buitenste blaassluitspieren
zorgen normaal voor het kunnen inhouden van urine.
Bij incontinentie is men de controle hierover kwijt.
Oplossingen voor deze aandoeningen kunnen een katheter
zijn. Het katheteriseren van de blaas kan op twee manieren:
- via de urethra in de urineblaas. Dit noem je een urethrale katheter. (blaaskatheterisatie)
- via de voorste buikwand in de urineblaas. Dit noem je een suprapubische katheter.
Indicaties voor sp katheter: