Leven en Ethiek
Les 1 Ethiek:
Utillisme/gevolgenethiek
Utilisme (Mill), ook wel gevolgen ethiek genoemd = ethische theorie die probeert uit te
leggen welke handelingen goed zijn en welke slecht. De regel die hierbij geldt is dat een
handeling meer netto geluk opbrengt dan elke andere mogelijke handeling. Je moet
handelen op de manier die het grootste geluk oplevert voor de wereld als geheel, dus je
moet niet alleen naar je eigen geluk kijken. Je mag hierbij het totale geluk van meer mensen
optellen.
Kritiek op het utilisme: het is principeloos. Volgens het utilisme mag alles, als het maar het
grootste geluk oplevert. Groepsverkrachting is ethisch prima, mits het geluk van de
verkrachter maar groter is dan het ongeluk van degene die verkracht wordt. Een ander
kritiekpunt is dat het niet altijd goed uitgevoerd kan worden. Alle gevolgen van de handeling
moeten worden mee berekend in de geluk berekening. Docent spreekt student aan dat hij
voortaan op tijd moet komen. Docent denkt dat, dat beter zal zijn voor de student. Misschien
schiet de student wel in weerstand en besluit helemaal niet meer te komen, dan haalt hij zijn
opleiding niet, geen baan en misschien wel schulden. Voor de docent is het moeilijk de
gevolgen te zien.
Voorstander van vrouwenrechten
Beginselen ethiek
Beginselen ethiek, ook wel plichtethiek (Immanuel kant) = Gaat uit van de hersencapaciteit
van een mens, dus ons eigen denkvermogen. Wij moeten dus zelf nadenken wat het goede is
om te doen. Kijkt alleen naar de basis van iemands handelen en niet naar de uitkomsten
ervan.
Categorisch imperatief: Heeft twee stelregels die bepalen of je goed handelt. Een stelregel
die je helpt te bepalen of je handeling goed is of niet. Je moet kunnen handelen alsof je
handelen een algemene regel zou kunnen zijn. De andere regel is dat je mensen ziet als doel,
en niet als middel. Je moet aardig zijn tegen je baas om het gezellig te houden, en niet
extreem aardig zijn tegen je baas omdat je loonsverhoging wilt hebben.
Kritiek op beginselen ethiek: veel te rationeel is, je bent verplicht alles met nadenken op te
lossen, zonder je gevoel te gebruiken. Ook wordt er vergeten om naar het gevolg te kijken. Is
het ethisch wel goed om iets te doen. Als je er geen goed gevoel bij hebt maar na lang
nadenken het wel het beste is om het te doen?
, Deugdethiek
Deugethiek (Aristoteles)= We leven ethisch goed als wij onze deugden eigen maken. Alles
wat mensen doen, doen ze omdat ze een doel hebben. Het ultieme doel van elke mens is om
gelukkig te worden. Het geluk zit in het handelen.
Deugd= middenweg tussen 2 extreme
Kritiek op deze ethiek is dat er niet wordt ingegaan op welke handelingen goed of slecht zijn.
Een moordenaar is niet slecht, maar hij is misschien wel heel erg boos. Een ander kritische
vraag is of het altijd maar zoeken van een middenweg leid tot een gelukkig leven.
4 belangrijkste deugden(kardinale deugden):
1. Rechtvaardigheid(lusitia)
2. Moed(fortitudo)
3. Verstandigheid(prudentia)
4. Matigheid (temperantia)
Vrouwelijke ethiek/Zorgethiek
Zorgethiek (Tronto) = er wordt gericht op gezamenlijk handelen van een groep mensen. Een
groep is ethisch juist bezig als de groep voor elkaar zorgt. Ook wordt uitgelegd hoe de zorg
voor een ethisch goede samenleving eruit moet komen te zien. Dit doet ze door de 4 aspect
van goede zorg.
De 4 aspecten:
1. Caring about = aandachtige betrokkenheid. Je moet bezig zijn met de vraag of andere
mensen in jouw omgeving hulp nodig hebben.
2. Caring for =Het op je nemen van de zorg. De beslissing die je neemt of je iemand gaat
helpen of niet.
3. Care giving = zorg verlenen. De keuze maken hoe je iemand gaat helpen. Dit is
afhankelijk van allerlei factoren.
4. Care receiving= zorg ontvangen. Het is essentieel om open te staan om hulp te
ontvangen.
Als 1 van deze aspecten niet aanwezig is dan is het leveren van goede zorg niet mogelijk.
Kritiek op de zorgethiek: Het is niet zo concreet. Het stelt dat je moet zorgen. Er wordt
verder niet gekeken naar problemen waar je tegenaan kan lopen. Ook is een kritiek dat het
niet gebruikt kan worden op professioneel gebied. Omdat het uitgaat van een grote
emotionele betrokkenheid van mensen tot elkaar. Hierbij kan je de professionele afstand
niet goed waarborgen. Wordt ook gesteld dat de zorgethiek alleen werkt binnen privé
situaties.
Les 1 Ethiek:
Utillisme/gevolgenethiek
Utilisme (Mill), ook wel gevolgen ethiek genoemd = ethische theorie die probeert uit te
leggen welke handelingen goed zijn en welke slecht. De regel die hierbij geldt is dat een
handeling meer netto geluk opbrengt dan elke andere mogelijke handeling. Je moet
handelen op de manier die het grootste geluk oplevert voor de wereld als geheel, dus je
moet niet alleen naar je eigen geluk kijken. Je mag hierbij het totale geluk van meer mensen
optellen.
Kritiek op het utilisme: het is principeloos. Volgens het utilisme mag alles, als het maar het
grootste geluk oplevert. Groepsverkrachting is ethisch prima, mits het geluk van de
verkrachter maar groter is dan het ongeluk van degene die verkracht wordt. Een ander
kritiekpunt is dat het niet altijd goed uitgevoerd kan worden. Alle gevolgen van de handeling
moeten worden mee berekend in de geluk berekening. Docent spreekt student aan dat hij
voortaan op tijd moet komen. Docent denkt dat, dat beter zal zijn voor de student. Misschien
schiet de student wel in weerstand en besluit helemaal niet meer te komen, dan haalt hij zijn
opleiding niet, geen baan en misschien wel schulden. Voor de docent is het moeilijk de
gevolgen te zien.
Voorstander van vrouwenrechten
Beginselen ethiek
Beginselen ethiek, ook wel plichtethiek (Immanuel kant) = Gaat uit van de hersencapaciteit
van een mens, dus ons eigen denkvermogen. Wij moeten dus zelf nadenken wat het goede is
om te doen. Kijkt alleen naar de basis van iemands handelen en niet naar de uitkomsten
ervan.
Categorisch imperatief: Heeft twee stelregels die bepalen of je goed handelt. Een stelregel
die je helpt te bepalen of je handeling goed is of niet. Je moet kunnen handelen alsof je
handelen een algemene regel zou kunnen zijn. De andere regel is dat je mensen ziet als doel,
en niet als middel. Je moet aardig zijn tegen je baas om het gezellig te houden, en niet
extreem aardig zijn tegen je baas omdat je loonsverhoging wilt hebben.
Kritiek op beginselen ethiek: veel te rationeel is, je bent verplicht alles met nadenken op te
lossen, zonder je gevoel te gebruiken. Ook wordt er vergeten om naar het gevolg te kijken. Is
het ethisch wel goed om iets te doen. Als je er geen goed gevoel bij hebt maar na lang
nadenken het wel het beste is om het te doen?
, Deugdethiek
Deugethiek (Aristoteles)= We leven ethisch goed als wij onze deugden eigen maken. Alles
wat mensen doen, doen ze omdat ze een doel hebben. Het ultieme doel van elke mens is om
gelukkig te worden. Het geluk zit in het handelen.
Deugd= middenweg tussen 2 extreme
Kritiek op deze ethiek is dat er niet wordt ingegaan op welke handelingen goed of slecht zijn.
Een moordenaar is niet slecht, maar hij is misschien wel heel erg boos. Een ander kritische
vraag is of het altijd maar zoeken van een middenweg leid tot een gelukkig leven.
4 belangrijkste deugden(kardinale deugden):
1. Rechtvaardigheid(lusitia)
2. Moed(fortitudo)
3. Verstandigheid(prudentia)
4. Matigheid (temperantia)
Vrouwelijke ethiek/Zorgethiek
Zorgethiek (Tronto) = er wordt gericht op gezamenlijk handelen van een groep mensen. Een
groep is ethisch juist bezig als de groep voor elkaar zorgt. Ook wordt uitgelegd hoe de zorg
voor een ethisch goede samenleving eruit moet komen te zien. Dit doet ze door de 4 aspect
van goede zorg.
De 4 aspecten:
1. Caring about = aandachtige betrokkenheid. Je moet bezig zijn met de vraag of andere
mensen in jouw omgeving hulp nodig hebben.
2. Caring for =Het op je nemen van de zorg. De beslissing die je neemt of je iemand gaat
helpen of niet.
3. Care giving = zorg verlenen. De keuze maken hoe je iemand gaat helpen. Dit is
afhankelijk van allerlei factoren.
4. Care receiving= zorg ontvangen. Het is essentieel om open te staan om hulp te
ontvangen.
Als 1 van deze aspecten niet aanwezig is dan is het leveren van goede zorg niet mogelijk.
Kritiek op de zorgethiek: Het is niet zo concreet. Het stelt dat je moet zorgen. Er wordt
verder niet gekeken naar problemen waar je tegenaan kan lopen. Ook is een kritiek dat het
niet gebruikt kan worden op professioneel gebied. Omdat het uitgaat van een grote
emotionele betrokkenheid van mensen tot elkaar. Hierbij kan je de professionele afstand
niet goed waarborgen. Wordt ook gesteld dat de zorgethiek alleen werkt binnen privé
situaties.
