Strafrecht Verdiept - Samenvatting
Inhoudsopgave
Week 1: Strafdoelen en strafrechtstheorieën ........................................................................................ 1
Hoofdlijnen van het strafrechtelijk sanctiestelsel ............................................................................. 1
Sanctiedoelen ..................................................................................................................................... 2
Straftheorieën ..................................................................................................................................... 3
Opdrachten en literatuur .................................................................................................................... 5
Opdrachten ..................................................................................................................................... 5
Literatuur......................................................................................................................................... 7
Week 2: Straftoemeting en straftoemetingsvrijheid van de rechter..................................................... 8
Straftoemeting en straftoemetingsvrijheid........................................................................................ 8
Taakstrafverbod ................................................................................................................................ 13
Opdrachten en literatuur .................................................................................................................. 16
Opdrachten ................................................................................................................................... 16
Literatuur....................................................................................................................................... 19
Week 3: Sanctiebeleid, promoveren en degraderen in detentie, verlof en detentiefasering ............ 20
Wettelijk kader.................................................................................................................................. 20
Beginselen van tenuitvoerlegging .................................................................................................... 22
Aanvang van de detentie .................................................................................................................. 24
Detentie- en re-integratieplan .......................................................................................................... 24
Visie recht doen, kansen bieden ...................................................................................................... 25
Toetsingskader promoveren en degraderen .................................................................................... 26
Verlof ................................................................................................................................................. 28
Detensiefasering ............................................................................................................................... 32
Opdrachten en literatuur .................................................................................................................. 32
Opdrachten ................................................................................................................................... 32
Literatuur....................................................................................................................................... 35
Week 4: De voorwaardelijke invrijheidstelling .................................................................................... 36
Penitentiair programma ................................................................................................................... 36
Voorwaardelijke invrijheidsstelling .................................................................................................. 37
Opdrachten en literatuur .................................................................................................................. 42
Opdrachten ................................................................................................................................... 42
Literatuur....................................................................................................................................... 44
Week 5: De materiële rechtspositie van gedetineerden ..................................................................... 44
, Materiële rechtspositie van gedetineerden ..................................................................................... 44
Veiligheid in de inrichting ................................................................................................................. 47
Opdrachten en literatuur .................................................................................................................. 53
Opdrachten ................................................................................................................................... 53
Literatuur....................................................................................................................................... 56
Week 6: Beklag en beroep .................................................................................................................... 56
Inleiding............................................................................................................................................. 56
Formele bemiddeling ........................................................................................................................ 58
Beklag ................................................................................................................................................ 59
Beroep bij de beroepscommissie ..................................................................................................... 62
RSJ-advies Spanning in detentie ....................................................................................................... 63
Opdrachten en literatuur .................................................................................................................. 64
Opdrachten ................................................................................................................................... 64
Literatuur....................................................................................................................................... 66
Week 7: Herstel en herstelgerichte detentie ....................................................................................... 66
Strafrecht en herstelrecht ................................................................................................................. 66
Herstelrechtvoorzieningen in en rond het strafrecht ...................................................................... 69
Herstelrecht en de tenuitvoerlegging van de (vrijheids)straf.......................................................... 71
Opdrachten en literatuur .................................................................................................................. 74
Opdrachten ................................................................................................................................... 74
Literatuur....................................................................................................................................... 74
Week 8: De levenslange gevangenisstraf ............................................................................................. 74
Inleiding............................................................................................................................................. 74
Art. 3 EVRM ....................................................................................................................................... 75
Levenslang in Nederland .................................................................................................................. 77
Opdrachten en literatuur .................................................................................................................. 83
Opdrachten ................................................................................................................................... 83
Literatuur....................................................................................................................................... 85
Week 9: De terbeschikkingstelling ....................................................................................................... 86
Inleiding............................................................................................................................................. 86
Vereisten voor de oplegging van tbs ................................................................................................ 87
Tenuitvoerlegging ............................................................................................................................. 91
Opdrachten en literatuur .................................................................................................................. 93
Opdrachten ................................................................................................................................... 93
Literatuur....................................................................................................................................... 93
Week 10: Vrijheidsbeperkende sancties .............................................................................................. 94
, Inleiding............................................................................................................................................. 94
Wet Langdurig Toezicht..................................................................................................................... 97
Gedragsbeïnvloedende en vrijheidsbeperkende maatregel (art. 38z Sr) ....................................... 97
Opdrachten en literatuur ................................................................................................................ 103
Opdrachten ................................................................................................................................. 103
Literatuur..................................................................................................................................... 103
Week 11: Bijkomende gevolgen van de straf ..................................................................................... 103
De Verklaring Omtrent het Gedrag ................................................................................................ 104
De strafrechter en de bijkomende gevolgen van de straf.............................................................. 109
Opdrachten en literatuur ................................................................................................................ 110
Opdrachten ................................................................................................................................. 110
Literatuur..................................................................................................................................... 112
, Week 1: Strafdoelen en strafrechtstheorieën
Hoofdlijnen van het strafrechtelijk sanctiestelsel
• Penitentiair recht (ook wel: sanctierecht): het rechtsgebied dat ziet op het opleggen en ten
uitvoer leggen van strafrechtelijke straffen en maatregelen
➢ Kelk hanteert een engere definitie: enkel de tenuitvoerlegging, niet het opleggen.
• Detentierecht: het recht van (de rechtspositie van) gedetineerden
Het WvSr 1886 onder invloed van Klassieke Richting tot stand gekomen.
Kenmerken:
• Relatieve mildheid (qua straffen);
• Overzichtelijkheid/eenvoud
- Gevangenisstraf en de geldboete, er bestond geen taakstraf of maatregelen
• Centrale rol voor de vrijheidsstraf;
• Nadruk op straffen en niet op maatregelen;
• Belangrijke rol voor de strafrechter.
Rond 1900 (vooral 1915) kwam de Moderne Richting.
Hierin staat het gedrag van de dader (verdachte/gedetineerde) centraal.
- Invoering maatregelen (Psychopatenwetten uit 1928)
- Invoering van de voorwaardelijke modaliteit (1915)
Strafrechtelijke sancties
Zowel de rechter als de officier van justitie is bevoegd tot opleggen van een strafrechtelijke sanctie.
Via de strafbeschikking (art. 257a lid 2 Sv) kan de officier van justitie de volgende straffen en
maatregelen opleggen:
• Straffen (geen vrijheidsstraf, dit is voorbehouden aan de rechter gelet op art. 5 EVRM):
- een taakstraf van ten hoogste 180 uren;
- een geldboete;
1
Inhoudsopgave
Week 1: Strafdoelen en strafrechtstheorieën ........................................................................................ 1
Hoofdlijnen van het strafrechtelijk sanctiestelsel ............................................................................. 1
Sanctiedoelen ..................................................................................................................................... 2
Straftheorieën ..................................................................................................................................... 3
Opdrachten en literatuur .................................................................................................................... 5
Opdrachten ..................................................................................................................................... 5
Literatuur......................................................................................................................................... 7
Week 2: Straftoemeting en straftoemetingsvrijheid van de rechter..................................................... 8
Straftoemeting en straftoemetingsvrijheid........................................................................................ 8
Taakstrafverbod ................................................................................................................................ 13
Opdrachten en literatuur .................................................................................................................. 16
Opdrachten ................................................................................................................................... 16
Literatuur....................................................................................................................................... 19
Week 3: Sanctiebeleid, promoveren en degraderen in detentie, verlof en detentiefasering ............ 20
Wettelijk kader.................................................................................................................................. 20
Beginselen van tenuitvoerlegging .................................................................................................... 22
Aanvang van de detentie .................................................................................................................. 24
Detentie- en re-integratieplan .......................................................................................................... 24
Visie recht doen, kansen bieden ...................................................................................................... 25
Toetsingskader promoveren en degraderen .................................................................................... 26
Verlof ................................................................................................................................................. 28
Detensiefasering ............................................................................................................................... 32
Opdrachten en literatuur .................................................................................................................. 32
Opdrachten ................................................................................................................................... 32
Literatuur....................................................................................................................................... 35
Week 4: De voorwaardelijke invrijheidstelling .................................................................................... 36
Penitentiair programma ................................................................................................................... 36
Voorwaardelijke invrijheidsstelling .................................................................................................. 37
Opdrachten en literatuur .................................................................................................................. 42
Opdrachten ................................................................................................................................... 42
Literatuur....................................................................................................................................... 44
Week 5: De materiële rechtspositie van gedetineerden ..................................................................... 44
, Materiële rechtspositie van gedetineerden ..................................................................................... 44
Veiligheid in de inrichting ................................................................................................................. 47
Opdrachten en literatuur .................................................................................................................. 53
Opdrachten ................................................................................................................................... 53
Literatuur....................................................................................................................................... 56
Week 6: Beklag en beroep .................................................................................................................... 56
Inleiding............................................................................................................................................. 56
Formele bemiddeling ........................................................................................................................ 58
Beklag ................................................................................................................................................ 59
Beroep bij de beroepscommissie ..................................................................................................... 62
RSJ-advies Spanning in detentie ....................................................................................................... 63
Opdrachten en literatuur .................................................................................................................. 64
Opdrachten ................................................................................................................................... 64
Literatuur....................................................................................................................................... 66
Week 7: Herstel en herstelgerichte detentie ....................................................................................... 66
Strafrecht en herstelrecht ................................................................................................................. 66
Herstelrechtvoorzieningen in en rond het strafrecht ...................................................................... 69
Herstelrecht en de tenuitvoerlegging van de (vrijheids)straf.......................................................... 71
Opdrachten en literatuur .................................................................................................................. 74
Opdrachten ................................................................................................................................... 74
Literatuur....................................................................................................................................... 74
Week 8: De levenslange gevangenisstraf ............................................................................................. 74
Inleiding............................................................................................................................................. 74
Art. 3 EVRM ....................................................................................................................................... 75
Levenslang in Nederland .................................................................................................................. 77
Opdrachten en literatuur .................................................................................................................. 83
Opdrachten ................................................................................................................................... 83
Literatuur....................................................................................................................................... 85
Week 9: De terbeschikkingstelling ....................................................................................................... 86
Inleiding............................................................................................................................................. 86
Vereisten voor de oplegging van tbs ................................................................................................ 87
Tenuitvoerlegging ............................................................................................................................. 91
Opdrachten en literatuur .................................................................................................................. 93
Opdrachten ................................................................................................................................... 93
Literatuur....................................................................................................................................... 93
Week 10: Vrijheidsbeperkende sancties .............................................................................................. 94
, Inleiding............................................................................................................................................. 94
Wet Langdurig Toezicht..................................................................................................................... 97
Gedragsbeïnvloedende en vrijheidsbeperkende maatregel (art. 38z Sr) ....................................... 97
Opdrachten en literatuur ................................................................................................................ 103
Opdrachten ................................................................................................................................. 103
Literatuur..................................................................................................................................... 103
Week 11: Bijkomende gevolgen van de straf ..................................................................................... 103
De Verklaring Omtrent het Gedrag ................................................................................................ 104
De strafrechter en de bijkomende gevolgen van de straf.............................................................. 109
Opdrachten en literatuur ................................................................................................................ 110
Opdrachten ................................................................................................................................. 110
Literatuur..................................................................................................................................... 112
, Week 1: Strafdoelen en strafrechtstheorieën
Hoofdlijnen van het strafrechtelijk sanctiestelsel
• Penitentiair recht (ook wel: sanctierecht): het rechtsgebied dat ziet op het opleggen en ten
uitvoer leggen van strafrechtelijke straffen en maatregelen
➢ Kelk hanteert een engere definitie: enkel de tenuitvoerlegging, niet het opleggen.
• Detentierecht: het recht van (de rechtspositie van) gedetineerden
Het WvSr 1886 onder invloed van Klassieke Richting tot stand gekomen.
Kenmerken:
• Relatieve mildheid (qua straffen);
• Overzichtelijkheid/eenvoud
- Gevangenisstraf en de geldboete, er bestond geen taakstraf of maatregelen
• Centrale rol voor de vrijheidsstraf;
• Nadruk op straffen en niet op maatregelen;
• Belangrijke rol voor de strafrechter.
Rond 1900 (vooral 1915) kwam de Moderne Richting.
Hierin staat het gedrag van de dader (verdachte/gedetineerde) centraal.
- Invoering maatregelen (Psychopatenwetten uit 1928)
- Invoering van de voorwaardelijke modaliteit (1915)
Strafrechtelijke sancties
Zowel de rechter als de officier van justitie is bevoegd tot opleggen van een strafrechtelijke sanctie.
Via de strafbeschikking (art. 257a lid 2 Sv) kan de officier van justitie de volgende straffen en
maatregelen opleggen:
• Straffen (geen vrijheidsstraf, dit is voorbehouden aan de rechter gelet op art. 5 EVRM):
- een taakstraf van ten hoogste 180 uren;
- een geldboete;
1
