Samenvatting module 1
Hoofdstuk 1: voor niks gaat de zon op
Par 1: kiezen is kostbaar
Drie belangrijke begrippen innen de economie zijn:
- Behoeften: wensen, het is eigenlijk alles wat je wilt.
- Middelen: het product of dienst die past bij je behoeften.
- Schaarste: de spanning tussen behoeften en middelen.
Schaarste in andere woorden:
Je wilt meerdere dingen (behoeften) maar je hebt niet het geld om al deze dingen en
diensten te kopen (middelen). Er is voor jou niet genoeg geld om alle middelen te kopen. Er
is dus sprake van schaarste.
Alternatief aanwendbaar: middelen op verschillende manieren gebruiken. Maar door de
keuze voor het één sluit je het ander uit.
Aanwendingsrichting: manier waarop middelen kunnen worden gebruikt.
Waar gaat economie over?
Mensen hebben behoeften en beschikken over middelen om in deze behoeften te voorzien.
Behoeften zijn onbegrensd, middelen zijn beperkt aanwezig. Hierdoor ontstaat er schaarste.
Middelen zijn ook alternatief aanwendbaar. Daarom moeten er keuze worden gemaakt: op
welke manier worden de middelen ingezet om de behoeften te bevredigen? Het vak
economie gaat over het maken van keuzes.
Kosten: wat kost het om iets te gaan doen.
Let op: kosten kunnen letterlijk geld zijn dat je uitgeeft, maar kan ook de waarde zijn die je
ergens aan zou hechten om het niet te doen.
Baten: opbrengsten. Wat levert het op om iets te gaan doen?
Let op: baten kunnen letterlijk geld zijn, maar het kan ook de waarde zijn die je ergens aan
hecht om het te kunnen doen.
Hoe kun je het middel het beste gebruiken?
1. Bepaal alle verschillende manieren waarop het middel gebruikt kan worden.
2. Bereken voor iedere aanwendingsrichting de kosten en de baten.
3. Kies de aanwendingsrichting waarbij de opbrengsten het meest boven de kosten uitstijgen;
deze aanwendingsrichting levert het meeste voordeel op.
Voorbeeld 1:
Iemand gaat zaterdag werken. Hij verdient hier €35 mee. Hij zou er echter ook wel €20 voor
over hebben om niet te hoeven werken en lekker uit te kunnen slapen.
Baten: €35 Kosten: €20 Baten - kosten = €35 - €20 = €15
JIJ kan nóóit winst maken: alleen een bedrijf!
, Voorbeeld 2:
Je gaat uit en het kost €30. Het is je echter wel €40 waard om uit te kunnen gaan.
Baten €40 Kosten €30 Baten - kosten = €40 - €30 = €10
Je gaat pas iets doen als je baten hoger zijn dan je kosten. Dit geldt alleen wanneer je ergens
niet toe gedwongen wordt.
Par 2: kiezen of delen
2 soorten middelen:
- Tastbare middelen: alle goederen en geld waar iemand over beschikt.
- tijd
Budget: alle middelen die je ter beschikking hebt. Bijvoorbeeld een geldbedrag of een
bepaalde hoeveelheid tijd.
Productcombinaties: combinatie goederen/diensten waar het budget aan besteed wordt.
Budgetlijn: grafiek met alle mogelijke combinaties waaraan je het budget kunt besteden.
Echter, om dit te kunnen tekenen moeten we er altijd van uitgaan dat iemand zijn budget
maar aan twee dingen besteed.
Formule: budget = prijs goed x aantal goederen + prijs goed x aantal goederen
Budgetlijn maken:
1. bereken het maximum van beide producten, wanneer je geen van het andere product zou
kopen
2. teken assenstelsel
3. benoem de assen en maak een schaalverdeling
4. trek een lijn door de maxima
5. schrijf het budget bij de lijn
De budgetlijn kan door 2 redenen veranderen:
- prijs verandert: de helling van de budgetlijn verandert.
- budget verandert: de budgetlijn verschuift van de oorsprong af, terwijl de helling van
de budgetlijn gelijk blijft.
Budgetlijn verschuift naar links bij een kleiner budget en naar rechts bij een groter budget.
Hoofdstuk 1: voor niks gaat de zon op
Par 1: kiezen is kostbaar
Drie belangrijke begrippen innen de economie zijn:
- Behoeften: wensen, het is eigenlijk alles wat je wilt.
- Middelen: het product of dienst die past bij je behoeften.
- Schaarste: de spanning tussen behoeften en middelen.
Schaarste in andere woorden:
Je wilt meerdere dingen (behoeften) maar je hebt niet het geld om al deze dingen en
diensten te kopen (middelen). Er is voor jou niet genoeg geld om alle middelen te kopen. Er
is dus sprake van schaarste.
Alternatief aanwendbaar: middelen op verschillende manieren gebruiken. Maar door de
keuze voor het één sluit je het ander uit.
Aanwendingsrichting: manier waarop middelen kunnen worden gebruikt.
Waar gaat economie over?
Mensen hebben behoeften en beschikken over middelen om in deze behoeften te voorzien.
Behoeften zijn onbegrensd, middelen zijn beperkt aanwezig. Hierdoor ontstaat er schaarste.
Middelen zijn ook alternatief aanwendbaar. Daarom moeten er keuze worden gemaakt: op
welke manier worden de middelen ingezet om de behoeften te bevredigen? Het vak
economie gaat over het maken van keuzes.
Kosten: wat kost het om iets te gaan doen.
Let op: kosten kunnen letterlijk geld zijn dat je uitgeeft, maar kan ook de waarde zijn die je
ergens aan zou hechten om het niet te doen.
Baten: opbrengsten. Wat levert het op om iets te gaan doen?
Let op: baten kunnen letterlijk geld zijn, maar het kan ook de waarde zijn die je ergens aan
hecht om het te kunnen doen.
Hoe kun je het middel het beste gebruiken?
1. Bepaal alle verschillende manieren waarop het middel gebruikt kan worden.
2. Bereken voor iedere aanwendingsrichting de kosten en de baten.
3. Kies de aanwendingsrichting waarbij de opbrengsten het meest boven de kosten uitstijgen;
deze aanwendingsrichting levert het meeste voordeel op.
Voorbeeld 1:
Iemand gaat zaterdag werken. Hij verdient hier €35 mee. Hij zou er echter ook wel €20 voor
over hebben om niet te hoeven werken en lekker uit te kunnen slapen.
Baten: €35 Kosten: €20 Baten - kosten = €35 - €20 = €15
JIJ kan nóóit winst maken: alleen een bedrijf!
, Voorbeeld 2:
Je gaat uit en het kost €30. Het is je echter wel €40 waard om uit te kunnen gaan.
Baten €40 Kosten €30 Baten - kosten = €40 - €30 = €10
Je gaat pas iets doen als je baten hoger zijn dan je kosten. Dit geldt alleen wanneer je ergens
niet toe gedwongen wordt.
Par 2: kiezen of delen
2 soorten middelen:
- Tastbare middelen: alle goederen en geld waar iemand over beschikt.
- tijd
Budget: alle middelen die je ter beschikking hebt. Bijvoorbeeld een geldbedrag of een
bepaalde hoeveelheid tijd.
Productcombinaties: combinatie goederen/diensten waar het budget aan besteed wordt.
Budgetlijn: grafiek met alle mogelijke combinaties waaraan je het budget kunt besteden.
Echter, om dit te kunnen tekenen moeten we er altijd van uitgaan dat iemand zijn budget
maar aan twee dingen besteed.
Formule: budget = prijs goed x aantal goederen + prijs goed x aantal goederen
Budgetlijn maken:
1. bereken het maximum van beide producten, wanneer je geen van het andere product zou
kopen
2. teken assenstelsel
3. benoem de assen en maak een schaalverdeling
4. trek een lijn door de maxima
5. schrijf het budget bij de lijn
De budgetlijn kan door 2 redenen veranderen:
- prijs verandert: de helling van de budgetlijn verandert.
- budget verandert: de budgetlijn verschuift van de oorsprong af, terwijl de helling van
de budgetlijn gelijk blijft.
Budgetlijn verschuift naar links bij een kleiner budget en naar rechts bij een groter budget.
