H1. Consumenten in Europa
H1.1. Consument en bedrijf
De consument wordt door wetgeving beschermd als zwakkere partij. Juridisch is een consument een
rechtssubject, een drager van rechten en plichten. Die rechten kunnen persoonlijk zijn, zoals het recht
op zijn naam of het recht om te trouwen. Daarnaast heeft iemand vermogensrechten, die op geld
waardeerbaar zijn. Overeenkomsten tussen bedrijven en consument vallen onder het
vermogensrecht.
De consument in de betekenis van het consumentenrecht is een natuurlijke persoon, die niet handelt
als ondernemer of als vertegenwoordiger van een rechtspersoon en waarmee een onderneming
zaken doet, zie art 7;5 BW en 6:230g BW.
De Maatman is een fictieve persoon die model staat voor een groep. De referentieconsument is de
gemiddelde geïnformeerde, omzichtige en oplettende gewone consument. Het gebruik van dit begrip
voortkomt dat de handelaar rekening moet houden met iedere consument ongeacht zijn
vaardigheden of capaciteiten, zie art 6:193a lid 2 BW. Iedereen kan zich beroepen op het
consumentenrecht maar voor particuliere, natuurlijke personen tegenover een bedrijf zijn er nog
specifieke regels m.b.t. consumentenbescherming (B2C).
H1.2 Bronnen van het consumentenrecht
Het consumentenrecht is ontstaan door de romeinen door ‘Caveat Emptor’, wat betekent consument
let op. De romeinen waarschuwden de burgers al voor hun aankopen. De geboorte van het
consumentenrecht is ontstaan door JF Kennedy in 1962 door zijn four basis rights voor consumenten.
Veiligheid van productie
Informatie van de producten
Vrije keus
Mogelijkheid gehoord te worden.
Consumentenbeschermende regels zijn veelal Europees recht of zijn voortgekomen uit Europees
recht. Er zijn vijf grondrechten van de consument in de Europese raad van ministers geformuleerd:
Bescherming van zijn gezondheid en zijn veiligheid
Bescherming van zijn economische belangen
Schadevergoeding
Voorlichting en vorming
Vertegenwoordiging ( recht om gehoord te worden ).
De achterliggende gedachte van deze grondrechten is dat de consument in relatie met een
professioneel bedrijf de zwakkere partij is en extra bescherming nodig heeft. Dit ook ten behoeve van
de interne en externe markt.
Nederland is verplicht (als lid van de EU) richtlijnen uit te werken en de verordeningen op te volgen
van art 288 en 289 VwEU. De richtlijnen moeten door de lidstaten in wetgeving worden omgezet en
zijn dan voor de consument toepasbaar. Dit kan door middel van een minimumharmonisatie
( lidstaten kunnen zelf meer bescherming bieden) of volledige harmonisatie ( in de richtlijnen is
bepaald dat lidstaten niet meer bescherming mogen bieden dan de richtlijnen). De verordeningen zijn
verbindend in al hun onderdelen en rechtstreeks toepasbaar in elke lidstaat.
De consument kan zijn rechten en plichten vinden in het burgerlijk wetboek.
,H1.3 Toezichthouders
Goede handhaving van het consumentenrecht zorgt ervoor dat het consumentenvertrouwen
toeneemt. Het vertrouwen neemt toe als consumenten kunnen terugvallen op een onafhankelijke
geschillencommissie of een publieke toezichthouder. De wet handhaving consumentenbescherming is
op 29 december 2006 in werking getreden. De consumentenautoriteit kan optreden wanneer
bedrijven de regels overtreden en daarmee schade toebrengen. De consumentenautoriteit is belast
met handhaving van de wettelijke bepalingen die art 2 Whc aangeeft. Ook andere Nederlandse
toezichthouders zijn aangewezen als bevoegde autoriteit alle voor hun eigen aandachtsgebied zoals
de nieuwe voedsel en waren autoriteit of de inspectie voor volksgezondheid.
H1.4 Belangenorganisaties
de consumentenautoriteit voert elk kwartaal overleg met consumenten en ondernemersorganisaties.
De consumentenautoriteit wil aanvullend of versterkend werken met betrekking tot de
werkzaamheden van deze private partijen. Deze organisaties beïnvloeden het beleid door deel te
nemen aan overleg waar beleid wordt geformuleerd. De consumentenbond is een van de twaalf
leden van het Europees sociaal comité en vertegenwoordigd in de sociaal economische raad. Het
bestuur van de stichting geschillencommissies bestaat uit negen leden en drie daarvan
vertegenwoordigen consumentenorganisaties.
, H2. Koop van producten
H2.1 voorwaarden consumentenkoop
Een koopovereenkomst is een bijzondere, benoemde overeenkomst. De consument koop van art 7:5
Bw is een bijzondere koopovereenkomst. Er is sprake van consumentenkoop als voldaan wordt aan
de volgende voorwaarden van art 7:5 lid 1 BW:
Roerende zaak: roerende zaken zijn zaken die niet onroerend zijn, art 3:3 BW.
Bedrijfsmatige aanbieder: dit hangt af van de manier waarop de verkoper naar buiten treedt.
Aanvaarding door particulier: de koper bij consumentenkoop dient een natuurlijk persoon te
zijn, die niet handelt in de uitoefening van een beroep of bedrijf.
Bij een consumentenkoop waarbij de zaak bij de koper wordt bezorgd, is de zaak voor het risico van
de koper vanaf het moment dat de zaak is ontvangen, zie art 7: 11 BW.
H2.2 Non-conformiteit
Overeenkomsten en dus ook de consumentenkoop op grond van art 7:5 BW komen tot stand door
aanbod en aanvaarding. Om vast te kunnen stellen of het geleverde product conform de
overeenkomst is geleverd, moet om te beginnen het aanbod nader bekeken worden. Verwachtingen
van de koper spreekt een rol bij de vraag of een zaak non-conform is.
Art 7:17 BW: uit art 7:6 BW volgt dat bij een consumentenkoop niet ten nadele van de koper
kan worden afgeweken. Art 7:17 BW is bij consumentenkop dwingend recht. Lid 1 beschrijft
dat de afgeleverde zaak aan de overeenkomst moet voldoen. Daarnaast wordt er vooral
beschreven wanneer een zaak niet aan de overeenkomst voldoet. Er moet bij non-
conformiteit de volgende elementen worden nagegaan:
o Aard van de zaak
o Mededelingen verkoper
o Normaal en/of bijzonder gebruik
o Andere zaak dan afgesproken: de leden 3 en 4 van art 7:17 BW voorzien in de
gevallen dat de koper een andere zaak geleverd is of een afwijking van het
toonmodel.
o Monster of model getoond
Art 7:18 BW: bij de beoordeling van de vraag of een gekocht product aan de verwachtingen
van de koper beantwoordt, gelden de bijzondere regels van art 7:18 BW.
o Mededelingen van een voorschakel: dergelijke mededelingen worden als
mededelingen van de verkoper gezien. De fabrikant wordt in de verkoopketen als
voorschakel benoemd. Mededelingen van de voorschakel over het product kunnen
de verwachtingen die de koper heeft over de overeenkomst beïnvloeden.
o Vermoeden van non-conformiteit: als de zaak binnen zes maanden een afwijking
vertoont van wat is overeengekomen, wordt vermoed dat sprake is van non-
conformiteit, volgens art 7:18 lid 2 BW. De verkoper kan tegenbewijs leveren. De
aard van de zaak of de aard van de afwijking kan zich verzetten tegen het vermoeden
van non-conformiteit.
o Ondeugdelijke installatie: is de installatie van de zaak afgesproken maar ondeugdelijk
uitgevoerd, dan wordt de ondeugdelijke installatie gelijkgesteld aan non-conformiteit
van de roerende zaak, zie art 7:18 lid 3 BW.
H1.1. Consument en bedrijf
De consument wordt door wetgeving beschermd als zwakkere partij. Juridisch is een consument een
rechtssubject, een drager van rechten en plichten. Die rechten kunnen persoonlijk zijn, zoals het recht
op zijn naam of het recht om te trouwen. Daarnaast heeft iemand vermogensrechten, die op geld
waardeerbaar zijn. Overeenkomsten tussen bedrijven en consument vallen onder het
vermogensrecht.
De consument in de betekenis van het consumentenrecht is een natuurlijke persoon, die niet handelt
als ondernemer of als vertegenwoordiger van een rechtspersoon en waarmee een onderneming
zaken doet, zie art 7;5 BW en 6:230g BW.
De Maatman is een fictieve persoon die model staat voor een groep. De referentieconsument is de
gemiddelde geïnformeerde, omzichtige en oplettende gewone consument. Het gebruik van dit begrip
voortkomt dat de handelaar rekening moet houden met iedere consument ongeacht zijn
vaardigheden of capaciteiten, zie art 6:193a lid 2 BW. Iedereen kan zich beroepen op het
consumentenrecht maar voor particuliere, natuurlijke personen tegenover een bedrijf zijn er nog
specifieke regels m.b.t. consumentenbescherming (B2C).
H1.2 Bronnen van het consumentenrecht
Het consumentenrecht is ontstaan door de romeinen door ‘Caveat Emptor’, wat betekent consument
let op. De romeinen waarschuwden de burgers al voor hun aankopen. De geboorte van het
consumentenrecht is ontstaan door JF Kennedy in 1962 door zijn four basis rights voor consumenten.
Veiligheid van productie
Informatie van de producten
Vrije keus
Mogelijkheid gehoord te worden.
Consumentenbeschermende regels zijn veelal Europees recht of zijn voortgekomen uit Europees
recht. Er zijn vijf grondrechten van de consument in de Europese raad van ministers geformuleerd:
Bescherming van zijn gezondheid en zijn veiligheid
Bescherming van zijn economische belangen
Schadevergoeding
Voorlichting en vorming
Vertegenwoordiging ( recht om gehoord te worden ).
De achterliggende gedachte van deze grondrechten is dat de consument in relatie met een
professioneel bedrijf de zwakkere partij is en extra bescherming nodig heeft. Dit ook ten behoeve van
de interne en externe markt.
Nederland is verplicht (als lid van de EU) richtlijnen uit te werken en de verordeningen op te volgen
van art 288 en 289 VwEU. De richtlijnen moeten door de lidstaten in wetgeving worden omgezet en
zijn dan voor de consument toepasbaar. Dit kan door middel van een minimumharmonisatie
( lidstaten kunnen zelf meer bescherming bieden) of volledige harmonisatie ( in de richtlijnen is
bepaald dat lidstaten niet meer bescherming mogen bieden dan de richtlijnen). De verordeningen zijn
verbindend in al hun onderdelen en rechtstreeks toepasbaar in elke lidstaat.
De consument kan zijn rechten en plichten vinden in het burgerlijk wetboek.
,H1.3 Toezichthouders
Goede handhaving van het consumentenrecht zorgt ervoor dat het consumentenvertrouwen
toeneemt. Het vertrouwen neemt toe als consumenten kunnen terugvallen op een onafhankelijke
geschillencommissie of een publieke toezichthouder. De wet handhaving consumentenbescherming is
op 29 december 2006 in werking getreden. De consumentenautoriteit kan optreden wanneer
bedrijven de regels overtreden en daarmee schade toebrengen. De consumentenautoriteit is belast
met handhaving van de wettelijke bepalingen die art 2 Whc aangeeft. Ook andere Nederlandse
toezichthouders zijn aangewezen als bevoegde autoriteit alle voor hun eigen aandachtsgebied zoals
de nieuwe voedsel en waren autoriteit of de inspectie voor volksgezondheid.
H1.4 Belangenorganisaties
de consumentenautoriteit voert elk kwartaal overleg met consumenten en ondernemersorganisaties.
De consumentenautoriteit wil aanvullend of versterkend werken met betrekking tot de
werkzaamheden van deze private partijen. Deze organisaties beïnvloeden het beleid door deel te
nemen aan overleg waar beleid wordt geformuleerd. De consumentenbond is een van de twaalf
leden van het Europees sociaal comité en vertegenwoordigd in de sociaal economische raad. Het
bestuur van de stichting geschillencommissies bestaat uit negen leden en drie daarvan
vertegenwoordigen consumentenorganisaties.
, H2. Koop van producten
H2.1 voorwaarden consumentenkoop
Een koopovereenkomst is een bijzondere, benoemde overeenkomst. De consument koop van art 7:5
Bw is een bijzondere koopovereenkomst. Er is sprake van consumentenkoop als voldaan wordt aan
de volgende voorwaarden van art 7:5 lid 1 BW:
Roerende zaak: roerende zaken zijn zaken die niet onroerend zijn, art 3:3 BW.
Bedrijfsmatige aanbieder: dit hangt af van de manier waarop de verkoper naar buiten treedt.
Aanvaarding door particulier: de koper bij consumentenkoop dient een natuurlijk persoon te
zijn, die niet handelt in de uitoefening van een beroep of bedrijf.
Bij een consumentenkoop waarbij de zaak bij de koper wordt bezorgd, is de zaak voor het risico van
de koper vanaf het moment dat de zaak is ontvangen, zie art 7: 11 BW.
H2.2 Non-conformiteit
Overeenkomsten en dus ook de consumentenkoop op grond van art 7:5 BW komen tot stand door
aanbod en aanvaarding. Om vast te kunnen stellen of het geleverde product conform de
overeenkomst is geleverd, moet om te beginnen het aanbod nader bekeken worden. Verwachtingen
van de koper spreekt een rol bij de vraag of een zaak non-conform is.
Art 7:17 BW: uit art 7:6 BW volgt dat bij een consumentenkoop niet ten nadele van de koper
kan worden afgeweken. Art 7:17 BW is bij consumentenkop dwingend recht. Lid 1 beschrijft
dat de afgeleverde zaak aan de overeenkomst moet voldoen. Daarnaast wordt er vooral
beschreven wanneer een zaak niet aan de overeenkomst voldoet. Er moet bij non-
conformiteit de volgende elementen worden nagegaan:
o Aard van de zaak
o Mededelingen verkoper
o Normaal en/of bijzonder gebruik
o Andere zaak dan afgesproken: de leden 3 en 4 van art 7:17 BW voorzien in de
gevallen dat de koper een andere zaak geleverd is of een afwijking van het
toonmodel.
o Monster of model getoond
Art 7:18 BW: bij de beoordeling van de vraag of een gekocht product aan de verwachtingen
van de koper beantwoordt, gelden de bijzondere regels van art 7:18 BW.
o Mededelingen van een voorschakel: dergelijke mededelingen worden als
mededelingen van de verkoper gezien. De fabrikant wordt in de verkoopketen als
voorschakel benoemd. Mededelingen van de voorschakel over het product kunnen
de verwachtingen die de koper heeft over de overeenkomst beïnvloeden.
o Vermoeden van non-conformiteit: als de zaak binnen zes maanden een afwijking
vertoont van wat is overeengekomen, wordt vermoed dat sprake is van non-
conformiteit, volgens art 7:18 lid 2 BW. De verkoper kan tegenbewijs leveren. De
aard van de zaak of de aard van de afwijking kan zich verzetten tegen het vermoeden
van non-conformiteit.
o Ondeugdelijke installatie: is de installatie van de zaak afgesproken maar ondeugdelijk
uitgevoerd, dan wordt de ondeugdelijke installatie gelijkgesteld aan non-conformiteit
van de roerende zaak, zie art 7:18 lid 3 BW.
