Samenvatting - Geschiedenis hoofdstuk 5 'De tijd van ontdekkers en hervormers'

Geschiedenis samenvatting Hoofdstuk 5
5.1 de Renaissance
Nieuw mens- en wereldbeeld = kijk op het leven van mensen en de wereld om
hen heen
- de wereld was Gods schepping
- God heeft de mens uitgekozen om de schepping te vervolmaken
- De mens moet de natuur perfectioneren
Het eerst bij rijke Italiaanse handelaren -> zij geven opdrachten aan kunstenaars
Navolging van de oudheid
Kunstenaars bestudeerden het klassieke erfgoed (=nalatenschap)
Zij willen klassieke kunst evenaren en overtreffen
Renaissance (wedergeboorte) = vernieuwing van de Europese cultuur vanaf
omstreeks 1500 met een herboren belangstelling voor de klassieke cultuur
Brunelleschi: ontwikkelde een nieuwe architectuurstijl en was de ontdekker van
het perspectief
Leonardo da Vinci: schilder en wetenschapper, sneed in lijken om te zien hoe het
menselijk lichaam in Leonardo da Vinci: elkaar zit
Michelangelo: beeldhouwer. Hij vond standbeelden van mensen beter dan echte
mensen
Vroegmoderne tijd = 4e periode 1500-1800
Tijd van ontdekkers en hervormers = 5e tijdvak (1500-1600)
Humanisten: schrijvers, denkers en geleerden die vanaf omstreeks 1500
klassieke teksten bestudeerden
16e eeuw: de Renaissance verspreidt zich over Europa
In noordwest Europa niet op een klassiek verleden, maar op wedergeboorte van
oorspronkelijke Christendom
Christelijk humanisme: Erasmus -> had kritiek op de kerk in boek ‘Lof der
Zotheid’ (1511)


5.2 De Europese expansie
Het ontstaan van ontdekkingsreizen
Portugezen en Spanjaarden startten Europese expansie (= uitbreiding van
activiteiten van Europeanen omstreeks 1500) -> op zoek naar goud
De Portugezen kwamen steeds zuidelijker met hun ontdekkingsreizen (=
zoektochten naar onbekend gebied)
Door de oceaan op te gaan konden te Portugezen om West-Afrika heen varen en
de herkomst van goud vinden in onder andere Ghana

, Portugezen reisden verder op zoek naar Indië (= Europese naam voor Zuid- en
Oost-Azië)
In 1488 Kaap de Goede Hoop
In 1498 India
Vanaf 1510 Indonesië, China en Japan


1492: Columbus gelooft dat hij de westelijke route naar Indië had ontdekt
Oorspronkelijke inwoners heetten Indianen -> het gebied = West-Indië/de West
Azië = Oost-Indië/de Oost
Indiaan = oorspronkelijke bewoner van Amerika
West-Indië (de West) = Caribisch gebied + landen er omheen
Oost-Indië (de Oost) = Zuid- en Oost-Azië
Het nieuwe continent werd naar Amerigo Vespucci vernoemd (Amerika), zelf
noemde hij het de Nieuwe wereld
1522: Spanjaarden zeilen via Zuid-Amerika naar Indië, daarna via Afrika naar
Spanje
Europese expansie in het oosten
Portugezen namen langs Afrikaanse en Aziatische kusten kleine gebieden in bezit
en bouwden er factorijen (handelsposten)
Ze namen deel aan eeuwenoude handel + een deel van rijke koopwaar ging naar
Europa
Europese expansie in het westen
Portugezen haalden goud, ivoor en zwarte slaven van de kusten van Afrika
1530: Brazilië gekoloniseerd
Gekoloniseerd = zich in een gebied vestigen
m.b.v. Afrikaanse en Indiaanse slaven verbouwden ze suikerriet op grote
plantages (= grote landbouwbedrijven waar 1 gewas verbouwd wordt)
Spaanse veroveraars zochten roem, grond en goud in Midden- en Zuid-Amerika
Indianen werden makkelijk verslagen:
- eenvoudige wapens
- doodsbang voor paarden
- vochten tegen onderdrukte volken die Spanjaarden hielpen
- niet bestand tegen Europese ziekten
Spanjaarden heersen over steeds grotere gebieden Midden- en Zuid-Amerika ->
hierdoor kwam migratie op gang van honderdduizenden Spaanse mannen -> zij
kregen kinderen bij Indiaanse vrouwen -> zo ontstond een etnisch gemengde
bevolking (etnisch = behoren bij een bepaald volk)
Zo begon kolonialisme in Amerika (kolonialisme = overheersing van kolonie om
eraan te verdienen)