Aardrijkskunde (de Geo) Hoofdstuk 5 (p1 en p2)
1. De invloed van de golfstroom en westenwind
Van warm naar koud
Europa ligt in drie luchtstreken:
1. Het grootste deel van Europa ligt in de luchtstreek van de gematigde zone. Verschillen in
temperatuur worden veroorzaakt door de breedteligging. Op hoge breedte is het koud en op
lage breedte is het warm.
2. (Sub)tropen (Zuid-Europa)
3. Poolstreken (Noord-Europa)
Luchtstreek Temperatuurzone op aarde: tropen, gematigde zone en poolstreken
Gematigde zone Het gebied tussen de breedtecirkels van 23½º en 66½º N.B. en 23½º
en 66½º Z.B.; gematigd wil zeggen: niet te warm en niet te koud
Breedteligging De afstand van een plaats tot de evenaar
Hoge breedte De ligging van een plaats ver van de evenaar (meer dan 60º)
Lage breedte De ligging van een plaats dicht bij de evenaar (minder dan 30º)
Subtropen Het deel van de tropen dat het dichtst bij de tropen ligt (gebied
Middellandse Zee). Het is er minder warm dan in de tropen maar
warmer dan in de rest van de gematigde zone
Poolstreken Het gebied ten noorden van 66½º N.B. en ten zuiden van 66½º Z.B.
Breedtecirkel Cirkel die plaatsen van gelijke breedteligging verbindt (parallel)
Keerkring De breedtecirkel van 23½º N.B. en 23½º Z.B.: grens van de tropen
De gemiddelde temperatuur in Noord-Europa is lager dan die in Zuid-Europa. De gemiddelde
temperatuur in Oost-Europa is lager dan die in West-Europa.
B38/B39: Breedteligging en temperatuur
De breedteligging van een plaats is van grote
invloed op de temperatuur.
Hoge breedte (polen) is het koud.
Zonnestralen vallen in de poolstreken (het
gebied ten noorden van 66 ½º N.B. en ten
zuiden van 66 ½º Z.B.) schuin op het oppervlak
en geven minder warmte.
Lage breedte (tropen) is het warm.
Heeft te maken met de hoogte van de zon.
Zonnestralen vallen loodrecht op het
oppervlak.
Schuine zonnestralen moeten een
langere weg afleggen door de dampkring
(lucht om ons heen).
Wat moet je weten:
1. Herhaal de begrippen
2. In welke drie luchtstreken ligt Europa?
3. Wat is de invloed van de breedteligging op de temperatuur in Europa?
4. Wat zijn de temperatuurverschillen tussen Noord- en Zuid-Europa en tussen Oost-Europa en
West-Europa?
5. Waarom geven zonnestralen in de poolstreken weinig warmte?
Clvs 01-03-2018, bijgewerkt april 2019 1
, Aardrijkskunde (de Geo) Hoofdstuk 5 (p1 en p2)
Golfstroom
Langs de Noordzee en de Atlantische Oceaan is het warmer dan het binnenland van Europa. Dit
heeft te maken met de invloed van de zee (ontstaan zeestromen). Deze kunnen warm zeewater
uit de tropen naar de polen brengen en koud poolwater naar warme streken.
De Golfstroom heeft een grote invloed op de temperaturen in Europa omdat deze warm water
van de Golf van Mexico naar de westkust van Europa brengt.
Zeestromen Stroming van zeewater die ontstaat doordat de wind langdurig in
één richting staat
Golfstroom Zeestroom die warm water van de Golf van Mexico naar de
westkust van Europa brengt
Poolcirkel De breedtecirkel van 66½º N.B. en 66½º Z.B.
Poolnacht Periode in de winter in de poolstreken waarin de zon niet opkomt
Midzomernacht Periode in de zomer in de poolstreken waarin de zon niet ondergaat
Wat moet je weten:
6. Herhaal de begrippen
7. Wat doen zeestromen?
8. Wat is de invloed van de Golfstroom op de temperaturen in Europa?
B44: aanlandige en aflandige winden
De windrichting heeft veel invloed op de temperatuur. Dit
heeft te maken met de herkomst van de lucht. Een
oostenwind is afkomstig van het vasteland van Europa
(landwind of aflandige wind). Een westenwind komt van de
Atlantische Oceaan (zeewind of aanlandige wind)
Bij een aanlandige wind wordt het in de zomer minder
warm (verkoeling) en in de winter minder koud (dooi).
Bij een aflandige wind wordt het in de zomer warmer
en in de winter kouder (vorst).
Aanlandige wind Wind vanaf zee (heet ook zeewind)
Aflandige wind Wind vanaf land (heet ook landwind)
Wat moet je weten:
9. Herhaal de begrippen
10. Wat is de herkomst van een oostenwind?
11. Wat is een herkomst van een westenwind?
12. Wat is de invloed van een aanlandige wind op de zomer en de winter?
13. Wat is de invloed van een aflandige wind in de zomer en winter?
B43: temperatuur boven land en boven zee
Land neemt warmte sneller op en geeft het ook sneller af; bij water gaan opwarming en
afkoeling geleidelijk. Boven land kan de temperatuur heel hoog of heel laag zijn en snel wisselen;
de temperatuur boven zee is gematigd en schommelt minder.
Wat moet je weten:
14. Wat is het belangrijkste verschil tussen de temperatuur boven land en boven zee?
15. Wat is daarvan de oorzaak?
Clvs 01-03-2018, bijgewerkt april 2019 2
1. De invloed van de golfstroom en westenwind
Van warm naar koud
Europa ligt in drie luchtstreken:
1. Het grootste deel van Europa ligt in de luchtstreek van de gematigde zone. Verschillen in
temperatuur worden veroorzaakt door de breedteligging. Op hoge breedte is het koud en op
lage breedte is het warm.
2. (Sub)tropen (Zuid-Europa)
3. Poolstreken (Noord-Europa)
Luchtstreek Temperatuurzone op aarde: tropen, gematigde zone en poolstreken
Gematigde zone Het gebied tussen de breedtecirkels van 23½º en 66½º N.B. en 23½º
en 66½º Z.B.; gematigd wil zeggen: niet te warm en niet te koud
Breedteligging De afstand van een plaats tot de evenaar
Hoge breedte De ligging van een plaats ver van de evenaar (meer dan 60º)
Lage breedte De ligging van een plaats dicht bij de evenaar (minder dan 30º)
Subtropen Het deel van de tropen dat het dichtst bij de tropen ligt (gebied
Middellandse Zee). Het is er minder warm dan in de tropen maar
warmer dan in de rest van de gematigde zone
Poolstreken Het gebied ten noorden van 66½º N.B. en ten zuiden van 66½º Z.B.
Breedtecirkel Cirkel die plaatsen van gelijke breedteligging verbindt (parallel)
Keerkring De breedtecirkel van 23½º N.B. en 23½º Z.B.: grens van de tropen
De gemiddelde temperatuur in Noord-Europa is lager dan die in Zuid-Europa. De gemiddelde
temperatuur in Oost-Europa is lager dan die in West-Europa.
B38/B39: Breedteligging en temperatuur
De breedteligging van een plaats is van grote
invloed op de temperatuur.
Hoge breedte (polen) is het koud.
Zonnestralen vallen in de poolstreken (het
gebied ten noorden van 66 ½º N.B. en ten
zuiden van 66 ½º Z.B.) schuin op het oppervlak
en geven minder warmte.
Lage breedte (tropen) is het warm.
Heeft te maken met de hoogte van de zon.
Zonnestralen vallen loodrecht op het
oppervlak.
Schuine zonnestralen moeten een
langere weg afleggen door de dampkring
(lucht om ons heen).
Wat moet je weten:
1. Herhaal de begrippen
2. In welke drie luchtstreken ligt Europa?
3. Wat is de invloed van de breedteligging op de temperatuur in Europa?
4. Wat zijn de temperatuurverschillen tussen Noord- en Zuid-Europa en tussen Oost-Europa en
West-Europa?
5. Waarom geven zonnestralen in de poolstreken weinig warmte?
Clvs 01-03-2018, bijgewerkt april 2019 1
, Aardrijkskunde (de Geo) Hoofdstuk 5 (p1 en p2)
Golfstroom
Langs de Noordzee en de Atlantische Oceaan is het warmer dan het binnenland van Europa. Dit
heeft te maken met de invloed van de zee (ontstaan zeestromen). Deze kunnen warm zeewater
uit de tropen naar de polen brengen en koud poolwater naar warme streken.
De Golfstroom heeft een grote invloed op de temperaturen in Europa omdat deze warm water
van de Golf van Mexico naar de westkust van Europa brengt.
Zeestromen Stroming van zeewater die ontstaat doordat de wind langdurig in
één richting staat
Golfstroom Zeestroom die warm water van de Golf van Mexico naar de
westkust van Europa brengt
Poolcirkel De breedtecirkel van 66½º N.B. en 66½º Z.B.
Poolnacht Periode in de winter in de poolstreken waarin de zon niet opkomt
Midzomernacht Periode in de zomer in de poolstreken waarin de zon niet ondergaat
Wat moet je weten:
6. Herhaal de begrippen
7. Wat doen zeestromen?
8. Wat is de invloed van de Golfstroom op de temperaturen in Europa?
B44: aanlandige en aflandige winden
De windrichting heeft veel invloed op de temperatuur. Dit
heeft te maken met de herkomst van de lucht. Een
oostenwind is afkomstig van het vasteland van Europa
(landwind of aflandige wind). Een westenwind komt van de
Atlantische Oceaan (zeewind of aanlandige wind)
Bij een aanlandige wind wordt het in de zomer minder
warm (verkoeling) en in de winter minder koud (dooi).
Bij een aflandige wind wordt het in de zomer warmer
en in de winter kouder (vorst).
Aanlandige wind Wind vanaf zee (heet ook zeewind)
Aflandige wind Wind vanaf land (heet ook landwind)
Wat moet je weten:
9. Herhaal de begrippen
10. Wat is de herkomst van een oostenwind?
11. Wat is een herkomst van een westenwind?
12. Wat is de invloed van een aanlandige wind op de zomer en de winter?
13. Wat is de invloed van een aflandige wind in de zomer en winter?
B43: temperatuur boven land en boven zee
Land neemt warmte sneller op en geeft het ook sneller af; bij water gaan opwarming en
afkoeling geleidelijk. Boven land kan de temperatuur heel hoog of heel laag zijn en snel wisselen;
de temperatuur boven zee is gematigd en schommelt minder.
Wat moet je weten:
14. Wat is het belangrijkste verschil tussen de temperatuur boven land en boven zee?
15. Wat is daarvan de oorzaak?
Clvs 01-03-2018, bijgewerkt april 2019 2
