Methoden & Technieken van Criminologisch Onderzoek 1
Literatuursamenvatting
Scheepers, Tobi en Boeije: Onderzoeksmethoden
HF 2: Het onderzoeksplan, 2.1 t/m 2.5
Het onderzoek
Fase 1: Het onderzoeksplan
Probleemstelling = wat wil je precies onderzoeken en waarom?
1. Vraagstelling
2. Doelstelling
3. Theoretisch raamwerk dat als conceptueel model kan worden weergegeven
Onderzoeksontwerp = hoe je het onderzoek wilt uitvoeren om een antwoord op je
vraagstelling te verkrijgen Schematische weergave van het onderzoeksplan
Manier van onderzoeken Probleemstelling: wat en waarom?
Welke data je wilt verzamelen en van wie 1. Vraagstelling: wat wil je precies weten?
Waar en wanneer het onderzoek wordt uitgevoerd 2. Doelstelling: waarom wil je dit weten?
Aanzet voor analyse en rapport 3. Theoretisch raamwerk, evt weergegeven als
conceptueel model
Ethische overwegingen rondom de probleemstelling en
Onderzoeksontwerp: hoe?
onderzoeksontwerp kunnen niet ontbreken in een
4. Hoe wil je je onderzoek opzetten?
onderzoeksplan. Opzetten:
Grootschalig veldonderzoek
Paradigma = een stelsel van opvattingen dat wordt Experiment
gedeeld door een groep wetenschappers over wat de Etnografisch veldonderzoek
Analyse en de inhoud van teksten
juiste of beste wetenschap is waar een
Gebruik van bestaande data
wetenschappelijke theorie aan moet voldoen, alsook
5. Wat voor data wil je verzamelen?
over de wijze waarop je zo’n theorie zou moeten Data verzamelingsplan
ontwikkelen respectievelijk confronteren met de sociale 6. Bij wie wil je die data verzamelen?
werkelijkheid. Steekproefplan
7. Wanneer wil je die data verzamelen?
Belangrijkste benaderingen: empirisch-analytische 8. Waar wil je die data verzamelen?
benadering vs. de empirisch-interpretatieve benadering. 9. Hoe wil je die data analyseren?
Data-analyseplan
Operationaliseren = kenbaar maken wat voor data je 10. Hoe wil je rapporteren?
wilt verzamelen om de verschijnselen die je hebt benoemd in je vraagstellingen als veelal
abstracte theoretische concepten waarneembaar of bevraagbaar te maken.
Zoekmachines: pag. 38
Probleemstelling
1. Vraagstelling: wat wil je als onderzoeker weten, geformuleerd in een overkoepelende
vraag, meestal vergezeld van enkele deelvragen
a. Beschrijvende vraagstellingen: wie/wat/voor/welke/hoe?
i. Beschrijvende comparatieve vraagstelling: wanneer min. Twee worden
vergeleken
b. Verklarende vraagstellingen: het startpunt is een verschijnsel waarvoor men
vervolgens één of meer verklaringen zoekt. Waarom/waardoor/hoe komt het
dat/wat is de reden voor?
, c. Voorspellende vraagstellingen: concrete voorspellingen van data die je in het
onderzoek verwacht aan te treffen. ‘Tot welke … leidt …?’/ ‘Wat gebeurt er als
gevolg van …?’ (causale vraagstellingen)
i. Oorzaak moet duidelijk vooraf gaan in tijd aan het gevolg
ii. Oorzaak en gevolg moeten duidelijk samenhangen: empirisch
waarneembaar en gecorreleerd
iii. Samenhang kan niet worden ‘weg verklaard’ door een derde
verschijnsel dat bepalend is voor zowel de oorzaak als het gevolg
iv. LET OP: terughoudend toepassen!
2. Doelstelling: waarom wil je het onderzoek uitvoeren en eventueel voor wie (welke
opdrachtgever)
a. Wetenschappelijke relevantie
b. Maatschappelijke relevantie: voor wie bruikbaar (= impact/valorisatie)
3. Theoretisch raamwerk of conceptueel model: vanuit welk perspectief of
wetenschappelijke theorie wordt de vraagstelling beantwoord?
Kennisprobleem fundamenteel wetenschappelijk onderzoek
Prakrijkprobleem toegepast wetenschappelijk onderzoek
Maatschappelijke relevantie = als oplossingen relevant of bruikbaar zijn voor andere groepen
dan de direct aanwijsbare betrokkenen.
Explorerend onderzoek (als er nog geen afdoende praktische oplossingen bestaan voor een
bepaald probleem) vs toetsend onderzoek (wanneer onderzoekers en/of opdrachtgevers
voldoende kennis en/of adequate oplossingen denken te hebben is het van belang na te gaan
of deze kloppen).
Theoretisch raamwerk = een vereenvoudigde weergave van hoe de onderzoekers denken dat
het gedeelte van de werkelijkheid waarvoor zij belangstelling hebben eruitziet.
Opzet: geeft structuur voor de dataverzameling met de volgende kenmerken: de mate van
controle die de onderzoeker nodig heeft, het tijdsperspectief en het aantal momenten van
dataverzameling.
Beschrijvende vraagstelling en je wilt generaliserende uitspraken doen: grootschalig
veldonderzoek
Causale vraagstelling: experiment
Beschrijvende vraagstelling die eveneens betrekking heeft op een precieze vragen
over het onderwerp: etnografisch veldonderzoek
Wil je weten hoe iets ‘beschreven’ wordt?: inhoudsanalyse
Dataverzameling over het verleden: retrospectief onderzoek
Dataverzameling over de toekomst: prospectief onderzoek
Longitudinaal onderzoek = onderzoek dat op een aantal specifieke momenten wordt
herhaald. Doel: is er een verschuiving of ontwikkeling?
Panelopzet = wanneer je meerdere dataverzamelingsmomenten kiest maar bovendien steeds
weer dezelfde personen ondervraagt.
Realtime dataverzameling = wanneer dataverzameling ‘continu’ plaatsvindt
Literatuursamenvatting
Scheepers, Tobi en Boeije: Onderzoeksmethoden
HF 2: Het onderzoeksplan, 2.1 t/m 2.5
Het onderzoek
Fase 1: Het onderzoeksplan
Probleemstelling = wat wil je precies onderzoeken en waarom?
1. Vraagstelling
2. Doelstelling
3. Theoretisch raamwerk dat als conceptueel model kan worden weergegeven
Onderzoeksontwerp = hoe je het onderzoek wilt uitvoeren om een antwoord op je
vraagstelling te verkrijgen Schematische weergave van het onderzoeksplan
Manier van onderzoeken Probleemstelling: wat en waarom?
Welke data je wilt verzamelen en van wie 1. Vraagstelling: wat wil je precies weten?
Waar en wanneer het onderzoek wordt uitgevoerd 2. Doelstelling: waarom wil je dit weten?
Aanzet voor analyse en rapport 3. Theoretisch raamwerk, evt weergegeven als
conceptueel model
Ethische overwegingen rondom de probleemstelling en
Onderzoeksontwerp: hoe?
onderzoeksontwerp kunnen niet ontbreken in een
4. Hoe wil je je onderzoek opzetten?
onderzoeksplan. Opzetten:
Grootschalig veldonderzoek
Paradigma = een stelsel van opvattingen dat wordt Experiment
gedeeld door een groep wetenschappers over wat de Etnografisch veldonderzoek
Analyse en de inhoud van teksten
juiste of beste wetenschap is waar een
Gebruik van bestaande data
wetenschappelijke theorie aan moet voldoen, alsook
5. Wat voor data wil je verzamelen?
over de wijze waarop je zo’n theorie zou moeten Data verzamelingsplan
ontwikkelen respectievelijk confronteren met de sociale 6. Bij wie wil je die data verzamelen?
werkelijkheid. Steekproefplan
7. Wanneer wil je die data verzamelen?
Belangrijkste benaderingen: empirisch-analytische 8. Waar wil je die data verzamelen?
benadering vs. de empirisch-interpretatieve benadering. 9. Hoe wil je die data analyseren?
Data-analyseplan
Operationaliseren = kenbaar maken wat voor data je 10. Hoe wil je rapporteren?
wilt verzamelen om de verschijnselen die je hebt benoemd in je vraagstellingen als veelal
abstracte theoretische concepten waarneembaar of bevraagbaar te maken.
Zoekmachines: pag. 38
Probleemstelling
1. Vraagstelling: wat wil je als onderzoeker weten, geformuleerd in een overkoepelende
vraag, meestal vergezeld van enkele deelvragen
a. Beschrijvende vraagstellingen: wie/wat/voor/welke/hoe?
i. Beschrijvende comparatieve vraagstelling: wanneer min. Twee worden
vergeleken
b. Verklarende vraagstellingen: het startpunt is een verschijnsel waarvoor men
vervolgens één of meer verklaringen zoekt. Waarom/waardoor/hoe komt het
dat/wat is de reden voor?
, c. Voorspellende vraagstellingen: concrete voorspellingen van data die je in het
onderzoek verwacht aan te treffen. ‘Tot welke … leidt …?’/ ‘Wat gebeurt er als
gevolg van …?’ (causale vraagstellingen)
i. Oorzaak moet duidelijk vooraf gaan in tijd aan het gevolg
ii. Oorzaak en gevolg moeten duidelijk samenhangen: empirisch
waarneembaar en gecorreleerd
iii. Samenhang kan niet worden ‘weg verklaard’ door een derde
verschijnsel dat bepalend is voor zowel de oorzaak als het gevolg
iv. LET OP: terughoudend toepassen!
2. Doelstelling: waarom wil je het onderzoek uitvoeren en eventueel voor wie (welke
opdrachtgever)
a. Wetenschappelijke relevantie
b. Maatschappelijke relevantie: voor wie bruikbaar (= impact/valorisatie)
3. Theoretisch raamwerk of conceptueel model: vanuit welk perspectief of
wetenschappelijke theorie wordt de vraagstelling beantwoord?
Kennisprobleem fundamenteel wetenschappelijk onderzoek
Prakrijkprobleem toegepast wetenschappelijk onderzoek
Maatschappelijke relevantie = als oplossingen relevant of bruikbaar zijn voor andere groepen
dan de direct aanwijsbare betrokkenen.
Explorerend onderzoek (als er nog geen afdoende praktische oplossingen bestaan voor een
bepaald probleem) vs toetsend onderzoek (wanneer onderzoekers en/of opdrachtgevers
voldoende kennis en/of adequate oplossingen denken te hebben is het van belang na te gaan
of deze kloppen).
Theoretisch raamwerk = een vereenvoudigde weergave van hoe de onderzoekers denken dat
het gedeelte van de werkelijkheid waarvoor zij belangstelling hebben eruitziet.
Opzet: geeft structuur voor de dataverzameling met de volgende kenmerken: de mate van
controle die de onderzoeker nodig heeft, het tijdsperspectief en het aantal momenten van
dataverzameling.
Beschrijvende vraagstelling en je wilt generaliserende uitspraken doen: grootschalig
veldonderzoek
Causale vraagstelling: experiment
Beschrijvende vraagstelling die eveneens betrekking heeft op een precieze vragen
over het onderwerp: etnografisch veldonderzoek
Wil je weten hoe iets ‘beschreven’ wordt?: inhoudsanalyse
Dataverzameling over het verleden: retrospectief onderzoek
Dataverzameling over de toekomst: prospectief onderzoek
Longitudinaal onderzoek = onderzoek dat op een aantal specifieke momenten wordt
herhaald. Doel: is er een verschuiving of ontwikkeling?
Panelopzet = wanneer je meerdere dataverzamelingsmomenten kiest maar bovendien steeds
weer dezelfde personen ondervraagt.
Realtime dataverzameling = wanneer dataverzameling ‘continu’ plaatsvindt
