Oefententamen – Bijzondere overeenkomsten
Onderdeel A: Casus (40 punten)
Ten behoeve van de renovatie en uitbreiding van een bestaand sportcomplex is door
opdrachtgever aan architect A gevraagd een ontwerp op te stellen. Er gelden een aantal
specifieke ontwerpvereisten, zoals een betere aansluiting op bestaande infrastructuur en
zoveel mogelijk gebruikmaking van gerecycled materiaal. Het ontwerp moet onder meer
voorzien in de uitvoering van het complex met gebruikmaking van minimaal 60% duurzaam
beton (dat afkomstig is van gerecycled betonpuin). De uitvoering van het werk wordt
opgedragen aan aannemer B, die ten behoeve van het bouwen met duurzaam beton
aannemer C inschakelt, die inmiddels ruime ervaring heeft opgedaan met werken met
duurzame materialen in bouwprojecten. Verder laat de opdrachtgever zich bijstaan door
adviseur D, die gespecialiseerd is in duurzaam bouwen.
Vraag 1 (10 punten)
Wat is volgens u voor de opdrachtgever de meest geschikte samenwerkingsvorm voor
dit project en wat zijn de voor- en eventuele nadelen van die samenwerkingsvorm voor
de opdrachtgever? Motiveer uw antwoord met relevante wet- en regelgeving, literatuur
en/of jurisprudentie.
De meest geschikte samenwerkingsvorm voor de opdrachtgever voor dit project is het
zogenoemde ‘bouwteam’. Een bouwteam is een samenwerkingsverband tussen
opdrachtgever, de door hem ingeschakelde adviseurs en een bouwbedrijf. Tezamen komen
ze tot het ontwerp van het project. Voorts wordt in de ontwerpfase de aannemer betrokken,
zodat hij zijn deskundigheid op het gebied van de uitvoering, planning en de kosten kan
inbrengen.
In casu heeft de opdrachtgever aan de architect A een aantal specifieke ontwerpvereisten
meegegeven. Voor deze ontwerpeisen is een bepaalde deskundigheid nodig, het vraagt om
specialisatie. Om die reden ligt het voor de hand dat de opdrachtgever een
bouwteamovereenkomst sluit met de aannemer B, waarbij de door beide partijen
ingeschakelde hulppersonen worden betrokken in de afspraken in de overeenkomst. Ze zijn
hier geen partij bij, maar de opdrachtgever en de aannemer zullen ieder voor zich sluitende
afspraken moeten maken met de hulppersonen.
Door een dergelijke samenwerkingsvorm te hanteren, wordt gezorgd voor een
samenwerkingsverband waarbij de specialistische kennis bijeen wordt gebracht. Op deze
wijze kan de deskundigheid van bijv. aannemer C en adviseur D vroeg in het ontwerpproces
worden betrokken, hetgeen kwaliteit waarborgt in het bouwproces.
Een ander voordeel van het bouwteam is dat er een kans bestaat om circulaire en duurzame
ontwerp- en uitvoeringsprincipes door te voeren. De opdrachtgever kan een budget inleggen
en daarmee duurzame en circulaire eisen stellen. De aannemer kan dit op zijn beurt weer
verwerken.
Een nadeel van de bouwteamovereenkomst is dat coördinatie en afstemming van de
verschillende werkzaamheden lastig kan zijn.
, Vervolg casus
Ga er bij de beantwoording van de vragen 2 en 3 vanuit dat partijen in een traditioneel
driehoeksmodel hebben gecontracteerd, waarbij architect A de DNR 2011 van toepassing
heeft verklaard. Aannemers B en C maken geen gebruik van algemene voorwaarden.
Van meet af aan is duidelijk dat de vraag van de opdrachtgever om met minimaal 60%
duurzaam beton te bouwen bijzondere aandacht vereist. Enerzijds heeft dat te maken met de
hoeveelheid duurzaam beton die beschikbaar is, anderzijds met de omstandigheid dat dit
een relatief nieuw type materiaal is. Hoewel architect A al eerder op circulaire
uitgangspunten gebaseerde ontwerpen maakte, lijkt het hem goed over het duurzaam beton
extra informatie in te winnen bij specialisten omdat hij nog niet eerder met duurzaam beton
ontwierp. Op basis daarvan neemt hij in zijn ontwerpadvies aan de opdrachtgever op:
“Duurzaam beton is een relatief nieuw materiaal dat onder meer is opgebouwd uit betonpuin.
De technische levensduur van duurzaam beton is net zo lang als gewoon beton en het
materiaal is net zo sterk. Er is echter nog niet veel ervaring opgedaan met bouwen met
duurzaam beton op vergelijkbare grote schaal.” De opdrachtgever ziet het na dit
ontwerpadvies helemaal zitten om met duurzaam beton te gaan bouwen.
Tijdens de uitvoeringswerkzaamheden constateert aannemer C dat het duurzaam beton dat
is verwerkt in de wanden scheuren vertoont. Het werk wordt meteen stilgelegd en er vindt
deskundigenonderzoek plaats. Daaruit blijkt dat het type duurzaam beton dat is gebruikt uit
te weinig betongranulaat bestaat waardoor het toch zwakker blijkt te zijn dan gewoon beton.
Dit is volgens de deskundige een veel voorkomende oorzaak van het werken met duurzaam
beton en heeft zich vaker voorgedaan bij grootschalige bouwprojecten waarbij grote
hoeveelheden beton nodig was. Het deel van de muren dat al is opgetrokken zal moeten
worden afgebroken en er zal met nieuw materiaal opnieuw moeten worden gebouwd.
Vraag 2 (20 punten)
De opdrachtgever vraagt zich af wie hij nu het beste aansprakelijk kan stellen voor de
door hem geleden schade: architect A, aannemer B of aannemer C? Werk voor elk van
deze drie partijen uit wat voor de opdrachtgever een mogelijke grondslag kan zijn voor
aansprakelijkstelling en wat daarvan volgens u de kans van slagen is. Motiveer uw
antwoord met relevante wet- en regelgeving, literatuur en/of jurisprudentie.
Bij ontwerper loopt het vaak mis op de state of the art. En bij de aannemer bij de
waarschuwingsplicht.
Om te beginnen de architect A. Tussen de architect en de opdrachtgever zijn de DNR 2011
van toepassing verklaard. Om te beginnen kan de opdrachtgever de architect A
aansprakelijk stellen op grond van artikel 11 lid 10 DNR 2011. De opdrachtgever neemt het
besluit om met duurzaam beton te gaan bouwen naar aanleiding van het advies van de
architect A. De architect A had de opdrachtgever moeten waarschuwen dat zijn beslissing
klaarblijkelijk een fout bevat, dat voortbouwen hierop in strijd is met de redelijkheid en
billijkheid. Zoals uit de casus blijkt, heeft de deskundige geconcludeerd dat het beton te
weinig betongranulaat bevat en dit een veel voorkomende oorzaak van het werken met
duurzaam beton. Dit heeft zich vaker voorgedaan bij grootschalige bouwprojecten waarbij
grote hoeveelheden beton nodig is. Hieruit blijkt dat het advies van de architect A fouten
bevatte, die de architect A redelijkerwijze had kunnen weten indien hij goed onderzoek had
gedaan. Voorts kan de opdrachtgever de architect A aanspreken op basis van artikel 13 lid
1 DNR 2011. De architect A is namelijk tekortgeschoten in de overeenkomst van opdracht ex
art. 7:400 BW nu hij niet heeft gehandeld als een zorgvuldig handelt architect onder de
betreffende omstandigheden en met inachtneming van normale oplettendheid. Hij had deze
Onderdeel A: Casus (40 punten)
Ten behoeve van de renovatie en uitbreiding van een bestaand sportcomplex is door
opdrachtgever aan architect A gevraagd een ontwerp op te stellen. Er gelden een aantal
specifieke ontwerpvereisten, zoals een betere aansluiting op bestaande infrastructuur en
zoveel mogelijk gebruikmaking van gerecycled materiaal. Het ontwerp moet onder meer
voorzien in de uitvoering van het complex met gebruikmaking van minimaal 60% duurzaam
beton (dat afkomstig is van gerecycled betonpuin). De uitvoering van het werk wordt
opgedragen aan aannemer B, die ten behoeve van het bouwen met duurzaam beton
aannemer C inschakelt, die inmiddels ruime ervaring heeft opgedaan met werken met
duurzame materialen in bouwprojecten. Verder laat de opdrachtgever zich bijstaan door
adviseur D, die gespecialiseerd is in duurzaam bouwen.
Vraag 1 (10 punten)
Wat is volgens u voor de opdrachtgever de meest geschikte samenwerkingsvorm voor
dit project en wat zijn de voor- en eventuele nadelen van die samenwerkingsvorm voor
de opdrachtgever? Motiveer uw antwoord met relevante wet- en regelgeving, literatuur
en/of jurisprudentie.
De meest geschikte samenwerkingsvorm voor de opdrachtgever voor dit project is het
zogenoemde ‘bouwteam’. Een bouwteam is een samenwerkingsverband tussen
opdrachtgever, de door hem ingeschakelde adviseurs en een bouwbedrijf. Tezamen komen
ze tot het ontwerp van het project. Voorts wordt in de ontwerpfase de aannemer betrokken,
zodat hij zijn deskundigheid op het gebied van de uitvoering, planning en de kosten kan
inbrengen.
In casu heeft de opdrachtgever aan de architect A een aantal specifieke ontwerpvereisten
meegegeven. Voor deze ontwerpeisen is een bepaalde deskundigheid nodig, het vraagt om
specialisatie. Om die reden ligt het voor de hand dat de opdrachtgever een
bouwteamovereenkomst sluit met de aannemer B, waarbij de door beide partijen
ingeschakelde hulppersonen worden betrokken in de afspraken in de overeenkomst. Ze zijn
hier geen partij bij, maar de opdrachtgever en de aannemer zullen ieder voor zich sluitende
afspraken moeten maken met de hulppersonen.
Door een dergelijke samenwerkingsvorm te hanteren, wordt gezorgd voor een
samenwerkingsverband waarbij de specialistische kennis bijeen wordt gebracht. Op deze
wijze kan de deskundigheid van bijv. aannemer C en adviseur D vroeg in het ontwerpproces
worden betrokken, hetgeen kwaliteit waarborgt in het bouwproces.
Een ander voordeel van het bouwteam is dat er een kans bestaat om circulaire en duurzame
ontwerp- en uitvoeringsprincipes door te voeren. De opdrachtgever kan een budget inleggen
en daarmee duurzame en circulaire eisen stellen. De aannemer kan dit op zijn beurt weer
verwerken.
Een nadeel van de bouwteamovereenkomst is dat coördinatie en afstemming van de
verschillende werkzaamheden lastig kan zijn.
, Vervolg casus
Ga er bij de beantwoording van de vragen 2 en 3 vanuit dat partijen in een traditioneel
driehoeksmodel hebben gecontracteerd, waarbij architect A de DNR 2011 van toepassing
heeft verklaard. Aannemers B en C maken geen gebruik van algemene voorwaarden.
Van meet af aan is duidelijk dat de vraag van de opdrachtgever om met minimaal 60%
duurzaam beton te bouwen bijzondere aandacht vereist. Enerzijds heeft dat te maken met de
hoeveelheid duurzaam beton die beschikbaar is, anderzijds met de omstandigheid dat dit
een relatief nieuw type materiaal is. Hoewel architect A al eerder op circulaire
uitgangspunten gebaseerde ontwerpen maakte, lijkt het hem goed over het duurzaam beton
extra informatie in te winnen bij specialisten omdat hij nog niet eerder met duurzaam beton
ontwierp. Op basis daarvan neemt hij in zijn ontwerpadvies aan de opdrachtgever op:
“Duurzaam beton is een relatief nieuw materiaal dat onder meer is opgebouwd uit betonpuin.
De technische levensduur van duurzaam beton is net zo lang als gewoon beton en het
materiaal is net zo sterk. Er is echter nog niet veel ervaring opgedaan met bouwen met
duurzaam beton op vergelijkbare grote schaal.” De opdrachtgever ziet het na dit
ontwerpadvies helemaal zitten om met duurzaam beton te gaan bouwen.
Tijdens de uitvoeringswerkzaamheden constateert aannemer C dat het duurzaam beton dat
is verwerkt in de wanden scheuren vertoont. Het werk wordt meteen stilgelegd en er vindt
deskundigenonderzoek plaats. Daaruit blijkt dat het type duurzaam beton dat is gebruikt uit
te weinig betongranulaat bestaat waardoor het toch zwakker blijkt te zijn dan gewoon beton.
Dit is volgens de deskundige een veel voorkomende oorzaak van het werken met duurzaam
beton en heeft zich vaker voorgedaan bij grootschalige bouwprojecten waarbij grote
hoeveelheden beton nodig was. Het deel van de muren dat al is opgetrokken zal moeten
worden afgebroken en er zal met nieuw materiaal opnieuw moeten worden gebouwd.
Vraag 2 (20 punten)
De opdrachtgever vraagt zich af wie hij nu het beste aansprakelijk kan stellen voor de
door hem geleden schade: architect A, aannemer B of aannemer C? Werk voor elk van
deze drie partijen uit wat voor de opdrachtgever een mogelijke grondslag kan zijn voor
aansprakelijkstelling en wat daarvan volgens u de kans van slagen is. Motiveer uw
antwoord met relevante wet- en regelgeving, literatuur en/of jurisprudentie.
Bij ontwerper loopt het vaak mis op de state of the art. En bij de aannemer bij de
waarschuwingsplicht.
Om te beginnen de architect A. Tussen de architect en de opdrachtgever zijn de DNR 2011
van toepassing verklaard. Om te beginnen kan de opdrachtgever de architect A
aansprakelijk stellen op grond van artikel 11 lid 10 DNR 2011. De opdrachtgever neemt het
besluit om met duurzaam beton te gaan bouwen naar aanleiding van het advies van de
architect A. De architect A had de opdrachtgever moeten waarschuwen dat zijn beslissing
klaarblijkelijk een fout bevat, dat voortbouwen hierop in strijd is met de redelijkheid en
billijkheid. Zoals uit de casus blijkt, heeft de deskundige geconcludeerd dat het beton te
weinig betongranulaat bevat en dit een veel voorkomende oorzaak van het werken met
duurzaam beton. Dit heeft zich vaker voorgedaan bij grootschalige bouwprojecten waarbij
grote hoeveelheden beton nodig is. Hieruit blijkt dat het advies van de architect A fouten
bevatte, die de architect A redelijkerwijze had kunnen weten indien hij goed onderzoek had
gedaan. Voorts kan de opdrachtgever de architect A aanspreken op basis van artikel 13 lid
1 DNR 2011. De architect A is namelijk tekortgeschoten in de overeenkomst van opdracht ex
art. 7:400 BW nu hij niet heeft gehandeld als een zorgvuldig handelt architect onder de
betreffende omstandigheden en met inachtneming van normale oplettendheid. Hij had deze
