14.1 Wat is motivatie?
Motivatie: het proces waardoor iemands inspanningen energie krijgen en worden gestuurd
en volgehouden om een doel te bereiken.
- inspanning: mate van inspanning die een medewerker levert
- richting: de inspanning is zo gevormd op een manier waarvan de organisatie profiteert
- vasthoudendheid: voortdurende inspanning om doelen te realiseren
14.2 Vroege theorieën over motivatie
Drie motivatietheorieën: Maslow, XY-theorie van McGregor en tweefactorentheorie van
Herzberg.
Behoeftehiërarchie van Maslow: theorie van Maslow over de vijf menselijke behoeften
- je wilt je als individu verbeteren
(erkenning van binnenuit, dure vakantie)
- je wilt je onderscheiden van de rest
rolex
- je wilt niet buiten de boot vallen
kleding
- basis/dagelijkse behoeften huis, auto
- basisbehoeften om te overleven eten
De XY-theorie van McGregor
- de manager gaat ervan uit dat zijn werknemers dezelfde theorie aanhouden (X of Y)
- theorie X: stelling dat werknemers werken vervelend vinden, lui zijn,
verantwoordelijkheden vermijden en veel toezicht nodig hebben. Dit is een negatief beeld
van mensen.
- theorie Y: stelling dat werknemers creatief zijn, werken leuk vinden, verantwoordelijkheid
nastreven en hun eigen weg vinden. Dit is een positief beeld van mensen.
- vergeleken met de behoeftetheorie van Maslow gaat theorie X uit van de lagere behoeften
en theorie Y van de hogere behoeften
- XY-theorie is niet dat de voorspelling van de theorie het ook waar maakt.
- het kan er ook tussenin zitten
, Twee factorentheorie van Herzberg
Tweefactorentheorie: interne factoren zijn gerelateerd aan voldoening en motivatie. En
externe factoren aan ontevredenheid (ook wel motivatie-hygiënetheorie genoemd).
- interne factoren (motivatiefactoren): persoonlijke prestaties, erkenning, het werk zelf,
verantwoordelijkheid, carrièremogelijkheden, groei
- Tevredenheid of geen tevredenheid
- externe factoren (hygiënefactoren): supervisie, bedrijfsbeleid, relatie met supervisor,
werkomstandigheden, salaris, relatie met collega’s, privéleven, relatie met ondergeschikten,
status, zekerheid.
- Geen ontevredenheid of ontevredenheid
- de kritiek op de tweefactorentheorie
1. Voor dezelfde uitkomsten zijn ook andere verklaringen mogelijk
2. De betrouwbaarheid wordt betwijfeld
3. Er is geen maatstaaf voor algehele tevredenheid
4. Er wordt alleen gekeken naar tevredenheid en productiviteit
14.3 Hedendaagse theorieën over motivatie
1. De drie behoeften theorie
2. Doelstellingstheorie
3. Bekrachtigingstheorie
4. Rechtvaardigheidstheorie
5. Verwachtingstheorie
6. Creëren van motiverend werk
Drie behoeften theorie van McClelland: er zijn drie behoeften die sterk kunnen motiveren.
Veel mensen zijn er onbewust van dat ze een van deze theorieën in de praktijk gebruiken.
1. Prestatiebehoefte (achievement): drang om uit te blikken en je prestaties en doelen
te behalen.
2. Behoefte aan macht (power): behoefte om andere te dwingen tot gedrag te ze
anders niet vertoond zouden hebben.
3. Behoefte aan affiliatie (affiliation): behoeft aan sociale binding, iemand een goede
en nauwe banden met anderen omgaat.
Doelstellingstheorie: focus en invloed op specifieke doelen
- specifieke doelen: helder geformuleerde doelen, die weinig ruimte over laten voor
onduidelijkheid
- doelstellingstheorie: uitgangspunt dat specifieke doelen de prestaties verbeteren. Lastige
doelen worden hierdoor beter geresulteerd dan eenvoudige doelen.
- werkmotivatie: doelen zeggen wat een werknemer moet doen en hoeveel inspanning
hiervoor nodig is. Bijvoorbeeld een ouder zegt dat zijn kind een 8 moet halen op school zal
beter presteren dan een kind die zijn best moet doen.
- betrokkenheid is belangrijk
- feedback is belangrijk zodat een werknemer richting krijgt
- enthousiasme en zelfvertrouwen is belangrijk
- deze theorie werkt het best in Angelsaksische en Noord-Europese landen