READERS/BOEKEN HEALTH EN LEISURE – KERNTAKEN EN SECTOR.
Inhoudsopgave
Kamerbrief – Landelijke nota gezondheidsbeleid 2016-2019 3
FWG Trendrapport De zorg ontregelt 5
Hoofdstuk 2 Computer stelt diagnose 5
Hoofdstuk 4 Menselijkheid voorop 7
De gezondheidsepidemie – waarom wij gezonder én zieker worden 8
Hoofdstuk 3 Levensverwachting in Nederland 8
Geluk in de zorg 10
Hoofdstuk 3 Ieder mens streeft op zijn eigen manier naar geluk 10
Hoofdstuk 5 Hoe kan geluk in de zorg mensen gezonder maken? 11
Wat werkt bij wie? Motivaction Model 12
Hoofdstuk 1 Uitdagingen 12
Hoofdstuk 2 Doelgroepen 13
Hoofdstuk 3 Innovaties 14
FGW Trendrapport 16
De zorg, ongelijk voor iedereen 16
Hoofdstuk 1 Alles is gezondheid 17
Hoofdstuk 2 Grenzen aan de eigen keuze 18
Hoofdstuk 3 Waarden als verdienmodel 19
Hoofdstuk 4 Een huis als mantelzorger 20
Hoofdstuk 5 Vliegende verzorgers 21
Value Frame work 23
Trendrapport toerisme, recreatie en vrije tijd 2016 23
Hoofdstuk 1 Demografische trends 23
Hoofdstuk 2 Economische trends 25
Hoofdstuk 3 Sociaal-culturele trends 28
Hoofdstuk 4 Technologische trends 29
Hoofdstuk 5 Duurzame trends 32
Hoofdstuk 6 Politieke en beleidsmatige trends 35
Hoofdstuk 7 Consumententrends 38
Leisure! Boek 41
Hoofdstuk 8 De nieuwe wereld en de gevolgen voor de leisure sector 41
Hoofstuk 9 Nieuwe verhoudingen 42
Pretotype it 43
Chapter 1 The Right It 43
Chapter 2 Pretotyping 43
Chapter 3 It Will Fail 44
Chapter 4 Pretotype It 45
Chapter 5 Test it 46
Business Model Canvas 47
Hoofdstuk 1 Customer Segments 47
Hoofdstuk 2 Value Propositions 47
Hoofdstuk 3 Channels 47
Hoofdstuk 4 Customer Relationships 48
Hoofdstuk 5 Revenue Streams 48
1
, Hoofdstuk 6 Key Resources 48
Hoofdstuk 7 Key Activities 48
Hoofdstuk 8 Key Partnerships 48
Hoofdstuk 9 Cost Structure 49
The Value Proposition Canvas 49
Serious Concepting boek 50
Hoofdstuk 2 Focus 50
Hoofdstuk 4 Analysefase 53
Hoofdstuk 5 Design 54
Reader Bijenlarven en uiensoep: cultuur 54
De culturele eeuw 55
Convivial Toolbox 56
Chapter 6 Gathering data in the field 56
Chapter 7 Analysis: what to do with what you got 59
2
, Health
Reader
Kamerbrief – Landelijke nota gezondheidsbeleid 2016-2019
Ontwikkelingen gezondheid en beleid
In juni 2014 verscheen de zesde editie van de Volksgezondheid Toekomst Verkenning (VTV-2014).
Belangrijke trends zijn:
» De levensverwachting is de afgelopen 10 jaar sterk gestegen tot 79 jaar voor mannen en 83
jaar voor vrouwen en behoort daarmee tot de hoogste van de Europese Unie.
» Het aantal mensen met een chronische ziekte is wel toegenomen en die stijging zet naar
verwachting door.
» Het aantal volwassen rokers daalt en bij overgewicht lijkt een einde te komen aan de
jarenlange ongunstige ontwikkeling.
» Jongeren zijn minder gaan roken en drinken, maar het aantal jongeren dat extreem veel drinkt
is onverminderd hoog.
» Roken is nog steeds de belangrijkste oorzaak van sterfte en ziekte, gevolgd door overgwicht en
weinig bewegen. De verschillen in levensverwachting tussen laag en hoog opgeleiden zijn
groot. Ook zijn er verschillen in levensverwachting tussen regio’s en gemeenten.
» Gezondheid wordt steeds vaker breed en positief opgevat, zodat de focus minder ligt op de
afwezigheid van ziekten en meer op de mogelijkheden die mensen hebben om met ziekten,
beperkinge nen tegenslagen om te gaan.
» Nazorg naar voorzorg. Meer aandacht voor preventie en gezondheidsdenken en minder
denken in termen van ziekte, zorg en afhankelijkheid.
Wat betekenen die ontwikkelingen voor de komende jaren?
Vasthouden aan eerder gestelde doelen
De uitgangspunten die het kabinet heeft aangegeven in de vorige landelijke nota gezondheidsbeleid
‘Gezondheid dichtbij’ blijven van kracht. We houden vast aan de eerder gestelde doelen:
» De gezondheid van mensen bevorderen en chronische ziekten voorkomen door een integrale
aanpak in de omgeving waarin mensen wonen, werken, leren en leven.
» Preventie een prominente plaats geven in de gezondheidszorg.
» Gezondheidsbescherming op peil houden en nieuwe bedreigingen het hoofd bieden.
» Stabiliseren of terugbrengen van gezondheidsverschillen tussen laag- en hoogopgeleiden.
Gezondheid bevorderen via integrale aanpak
De meeste gezondheidswinst is nog steeds te behalen met verbetering van de trends voor de
speerpunten: roken, overmatig alcoholgebruik, (ernstig) overgewicht, bewegen, depressie en diabetes.
Hiervoor blijft het kabinet stevig inzetten op het stimuleren van een gezonde leefstijl. Aanbod van
gezond voedsel en gezonde (groene) leefomgeving passen daarbij. De integrale aanpak via onderwijs,
werk, wijk/omgeving en zorg staat centraal.
Door gezondheid en andere maatschappelijke domeinen te verbinden kunnen ze elkaar versterken. We
blijven daarom nadrukkelijk de verbinding maken met het onderwijs, de leefomgeving, werk en zorg.
Milieufactoren vormen nog steeds een significante oorzaak van ziektelast. Gezondheid heeft daarom
ook prioriteit in het milieubeleid.
Werken is gezond en het kabinet wil mensen aan het werk krijgen en aan het werk houden en
duurzame inzetbaarheid bevorderen. Het belang van goede gezondheid en leefstijl hoort daar bij. Het
is primair aan werkgevers en werknemers om tijdig de juiste maatregelen te nemen. SZW ondersteunt
dit met kennis, praktijkervaringen van werkgevers, subsidies voor bedrijven et cetera. Door gezond werk
te bevorderen kan gerichter worden bijgedragen aan preventie, vroegtijdige opsporing en tijdige
interventies van beroepsziekten.
Preventie in de gezondheidszorg
Wij vinden het belangrijk dat preventieve activiteiten onderdeel worden van de dagelijkse zorgverlening.
De doorontwikkeling van de zorgstandaarden en de multidisciplinaire zorg van ziektespecifiek naar
3
, ziekteoverstijgend biedt kansen voor preventie in de zorg. Ontwikkelingen op het gebied van E-health
kunnen hieraan een bijdrage leveren.
Ook het programma ‘Healthy Pregnancy for All’ verbindt zorg en lokaal gemeentelijk beleid. Het
Stimuleringsprogramma ‘Gezond in’ betrekt zorgverlener in de eerste lijn bij het benaderen van
kwetsbare groepen en bij de aanpak van gezondheidsachterstanden.
Gezondheidsbescherming versterken en op peil houden
Voor een aantal taken op het gebied van gezondheidsbescherming is een sterke GGD belangrijk: ‘de
uitvoerende taken infectieziektebestrijding, medische milieukunde en technische hygiënezorg’ en ‘de
publieke gezondheid bij incidenten rampen en crisis’. Samen met ‘monitoren, signaleren en advies’ en
‘toezicht houden’ vormen ze de vier pijlers van de GGD.
Verkleinen gezondheidsachterstanden
Hoewel de levensverwachting is gestegen zijn de gezondheidsverschillen tussen hoog- en
laagopgeleiden nog steeds groot. Omdat dit hardnekkig en complex is, is onze ambitie dat in 2030
deze verschillen gelijk zijn gebleven of, beter, afgenomen. Juist gemeenten kunnen
gezondheidsverschillen effectief verkleinen door een brede en duurzame aanpak in de buurt of wijk,
samen met lokale partijen en met een actieve rol voor de burgers zelf.
Robuust stelsel publieke gezondheid
Om bovenstaande te bereiken is een robuust stelsel van publieke gezondheid noodzakelijk. Via het
Stimuleringsprogramma Betrouwbare Publieke Gezondheid willen we de structuur van de publieke
gezondheid en de positie van de GGD ‘en waar nodig versterken. Dat doen we samen met de VNG
door te zorgen voor beter zicht op de inzet en effectiviteit van de publieke gezondheid en, zoals
hiervoor bij gezondheidsbescherming aangegeven, door de vier ‘taakgebieden die altijd door de GGD
moeten worden uitgevoerd’ verder uit te bouwen en waar nodig te versterken.
Het Stimuleringsprogramma heeft, naast de twee genoemde onderdelen, tot doel om verbindingen te
leggen tussen publieke gezondheid en het sociaal domein. Het bevorderen van samenwerking tussen
de verschillende professionals in de zorg en in het sociale domein is daarbij essentieel, evenals het
zorgen voor goede integrale informatievoorziening.
Met de nieuwe Jeugdwet zijn gemeenten sinds 1 januari 2015 de eerstverantwoordelijke overheid voor
preventie, jeugdhulp, jeugdbescherming en jeugdreclassering. Met als doel dat alle kinderen gezond en
veilig kunnen opgroeien, hun talenten ontwikkelen en naar vermogen participeren in de samenleving.
Ouderen
Ook voor ouderen gaan we uit van eigen kracht, regie op het eigen leven en naar vermogen
participeren in de samenleving. Via het NPP wordt ingezet op activiteiten om ouderen te ondersteunen
bij een gezonde leefstijl en meer bewegen.
Het kabinetsbeleid is erop gericht om ouderen zo lang mogelijk zelfstandig te laten wonen en hen
dichtbij huis de zorg en ondersteuning te bieden die aansluit bij hun individuele behoeften, wensen en
mogelijkheden. Door het toenemend aantal ouderen zullen chronische ziekten vaker voorkomen en
neemt de behoefte aan zorg en ondersteuning toe.
Een lokale aanpak gericht op preventieve ouderengezondheid draagt bij aan het doel om ouderen
vitaal te houden en langer thuis te kunnen laten wonen.
Wijkprofielen
Goede informatievoorziening is een noodzakelijk onderdeel van een robuust stelsel. De GGD heeft tot
taak gemeenten te ondersteunen met advies, signalering en monitoring. Vanuit het Rijk ondersteunen
wij gemeenten en professionals door hen te faciliteren en te ondersteunen met kennis en financiën.
Komende tijd zetten we in op versterking van de samenhang tussen de verschillende monitors en
bundeling van de kennis die ontwikkeld wordt ten behoeve van Integraal werken in de wijk.
4
Inhoudsopgave
Kamerbrief – Landelijke nota gezondheidsbeleid 2016-2019 3
FWG Trendrapport De zorg ontregelt 5
Hoofdstuk 2 Computer stelt diagnose 5
Hoofdstuk 4 Menselijkheid voorop 7
De gezondheidsepidemie – waarom wij gezonder én zieker worden 8
Hoofdstuk 3 Levensverwachting in Nederland 8
Geluk in de zorg 10
Hoofdstuk 3 Ieder mens streeft op zijn eigen manier naar geluk 10
Hoofdstuk 5 Hoe kan geluk in de zorg mensen gezonder maken? 11
Wat werkt bij wie? Motivaction Model 12
Hoofdstuk 1 Uitdagingen 12
Hoofdstuk 2 Doelgroepen 13
Hoofdstuk 3 Innovaties 14
FGW Trendrapport 16
De zorg, ongelijk voor iedereen 16
Hoofdstuk 1 Alles is gezondheid 17
Hoofdstuk 2 Grenzen aan de eigen keuze 18
Hoofdstuk 3 Waarden als verdienmodel 19
Hoofdstuk 4 Een huis als mantelzorger 20
Hoofdstuk 5 Vliegende verzorgers 21
Value Frame work 23
Trendrapport toerisme, recreatie en vrije tijd 2016 23
Hoofdstuk 1 Demografische trends 23
Hoofdstuk 2 Economische trends 25
Hoofdstuk 3 Sociaal-culturele trends 28
Hoofdstuk 4 Technologische trends 29
Hoofdstuk 5 Duurzame trends 32
Hoofdstuk 6 Politieke en beleidsmatige trends 35
Hoofdstuk 7 Consumententrends 38
Leisure! Boek 41
Hoofdstuk 8 De nieuwe wereld en de gevolgen voor de leisure sector 41
Hoofstuk 9 Nieuwe verhoudingen 42
Pretotype it 43
Chapter 1 The Right It 43
Chapter 2 Pretotyping 43
Chapter 3 It Will Fail 44
Chapter 4 Pretotype It 45
Chapter 5 Test it 46
Business Model Canvas 47
Hoofdstuk 1 Customer Segments 47
Hoofdstuk 2 Value Propositions 47
Hoofdstuk 3 Channels 47
Hoofdstuk 4 Customer Relationships 48
Hoofdstuk 5 Revenue Streams 48
1
, Hoofdstuk 6 Key Resources 48
Hoofdstuk 7 Key Activities 48
Hoofdstuk 8 Key Partnerships 48
Hoofdstuk 9 Cost Structure 49
The Value Proposition Canvas 49
Serious Concepting boek 50
Hoofdstuk 2 Focus 50
Hoofdstuk 4 Analysefase 53
Hoofdstuk 5 Design 54
Reader Bijenlarven en uiensoep: cultuur 54
De culturele eeuw 55
Convivial Toolbox 56
Chapter 6 Gathering data in the field 56
Chapter 7 Analysis: what to do with what you got 59
2
, Health
Reader
Kamerbrief – Landelijke nota gezondheidsbeleid 2016-2019
Ontwikkelingen gezondheid en beleid
In juni 2014 verscheen de zesde editie van de Volksgezondheid Toekomst Verkenning (VTV-2014).
Belangrijke trends zijn:
» De levensverwachting is de afgelopen 10 jaar sterk gestegen tot 79 jaar voor mannen en 83
jaar voor vrouwen en behoort daarmee tot de hoogste van de Europese Unie.
» Het aantal mensen met een chronische ziekte is wel toegenomen en die stijging zet naar
verwachting door.
» Het aantal volwassen rokers daalt en bij overgewicht lijkt een einde te komen aan de
jarenlange ongunstige ontwikkeling.
» Jongeren zijn minder gaan roken en drinken, maar het aantal jongeren dat extreem veel drinkt
is onverminderd hoog.
» Roken is nog steeds de belangrijkste oorzaak van sterfte en ziekte, gevolgd door overgwicht en
weinig bewegen. De verschillen in levensverwachting tussen laag en hoog opgeleiden zijn
groot. Ook zijn er verschillen in levensverwachting tussen regio’s en gemeenten.
» Gezondheid wordt steeds vaker breed en positief opgevat, zodat de focus minder ligt op de
afwezigheid van ziekten en meer op de mogelijkheden die mensen hebben om met ziekten,
beperkinge nen tegenslagen om te gaan.
» Nazorg naar voorzorg. Meer aandacht voor preventie en gezondheidsdenken en minder
denken in termen van ziekte, zorg en afhankelijkheid.
Wat betekenen die ontwikkelingen voor de komende jaren?
Vasthouden aan eerder gestelde doelen
De uitgangspunten die het kabinet heeft aangegeven in de vorige landelijke nota gezondheidsbeleid
‘Gezondheid dichtbij’ blijven van kracht. We houden vast aan de eerder gestelde doelen:
» De gezondheid van mensen bevorderen en chronische ziekten voorkomen door een integrale
aanpak in de omgeving waarin mensen wonen, werken, leren en leven.
» Preventie een prominente plaats geven in de gezondheidszorg.
» Gezondheidsbescherming op peil houden en nieuwe bedreigingen het hoofd bieden.
» Stabiliseren of terugbrengen van gezondheidsverschillen tussen laag- en hoogopgeleiden.
Gezondheid bevorderen via integrale aanpak
De meeste gezondheidswinst is nog steeds te behalen met verbetering van de trends voor de
speerpunten: roken, overmatig alcoholgebruik, (ernstig) overgewicht, bewegen, depressie en diabetes.
Hiervoor blijft het kabinet stevig inzetten op het stimuleren van een gezonde leefstijl. Aanbod van
gezond voedsel en gezonde (groene) leefomgeving passen daarbij. De integrale aanpak via onderwijs,
werk, wijk/omgeving en zorg staat centraal.
Door gezondheid en andere maatschappelijke domeinen te verbinden kunnen ze elkaar versterken. We
blijven daarom nadrukkelijk de verbinding maken met het onderwijs, de leefomgeving, werk en zorg.
Milieufactoren vormen nog steeds een significante oorzaak van ziektelast. Gezondheid heeft daarom
ook prioriteit in het milieubeleid.
Werken is gezond en het kabinet wil mensen aan het werk krijgen en aan het werk houden en
duurzame inzetbaarheid bevorderen. Het belang van goede gezondheid en leefstijl hoort daar bij. Het
is primair aan werkgevers en werknemers om tijdig de juiste maatregelen te nemen. SZW ondersteunt
dit met kennis, praktijkervaringen van werkgevers, subsidies voor bedrijven et cetera. Door gezond werk
te bevorderen kan gerichter worden bijgedragen aan preventie, vroegtijdige opsporing en tijdige
interventies van beroepsziekten.
Preventie in de gezondheidszorg
Wij vinden het belangrijk dat preventieve activiteiten onderdeel worden van de dagelijkse zorgverlening.
De doorontwikkeling van de zorgstandaarden en de multidisciplinaire zorg van ziektespecifiek naar
3
, ziekteoverstijgend biedt kansen voor preventie in de zorg. Ontwikkelingen op het gebied van E-health
kunnen hieraan een bijdrage leveren.
Ook het programma ‘Healthy Pregnancy for All’ verbindt zorg en lokaal gemeentelijk beleid. Het
Stimuleringsprogramma ‘Gezond in’ betrekt zorgverlener in de eerste lijn bij het benaderen van
kwetsbare groepen en bij de aanpak van gezondheidsachterstanden.
Gezondheidsbescherming versterken en op peil houden
Voor een aantal taken op het gebied van gezondheidsbescherming is een sterke GGD belangrijk: ‘de
uitvoerende taken infectieziektebestrijding, medische milieukunde en technische hygiënezorg’ en ‘de
publieke gezondheid bij incidenten rampen en crisis’. Samen met ‘monitoren, signaleren en advies’ en
‘toezicht houden’ vormen ze de vier pijlers van de GGD.
Verkleinen gezondheidsachterstanden
Hoewel de levensverwachting is gestegen zijn de gezondheidsverschillen tussen hoog- en
laagopgeleiden nog steeds groot. Omdat dit hardnekkig en complex is, is onze ambitie dat in 2030
deze verschillen gelijk zijn gebleven of, beter, afgenomen. Juist gemeenten kunnen
gezondheidsverschillen effectief verkleinen door een brede en duurzame aanpak in de buurt of wijk,
samen met lokale partijen en met een actieve rol voor de burgers zelf.
Robuust stelsel publieke gezondheid
Om bovenstaande te bereiken is een robuust stelsel van publieke gezondheid noodzakelijk. Via het
Stimuleringsprogramma Betrouwbare Publieke Gezondheid willen we de structuur van de publieke
gezondheid en de positie van de GGD ‘en waar nodig versterken. Dat doen we samen met de VNG
door te zorgen voor beter zicht op de inzet en effectiviteit van de publieke gezondheid en, zoals
hiervoor bij gezondheidsbescherming aangegeven, door de vier ‘taakgebieden die altijd door de GGD
moeten worden uitgevoerd’ verder uit te bouwen en waar nodig te versterken.
Het Stimuleringsprogramma heeft, naast de twee genoemde onderdelen, tot doel om verbindingen te
leggen tussen publieke gezondheid en het sociaal domein. Het bevorderen van samenwerking tussen
de verschillende professionals in de zorg en in het sociale domein is daarbij essentieel, evenals het
zorgen voor goede integrale informatievoorziening.
Met de nieuwe Jeugdwet zijn gemeenten sinds 1 januari 2015 de eerstverantwoordelijke overheid voor
preventie, jeugdhulp, jeugdbescherming en jeugdreclassering. Met als doel dat alle kinderen gezond en
veilig kunnen opgroeien, hun talenten ontwikkelen en naar vermogen participeren in de samenleving.
Ouderen
Ook voor ouderen gaan we uit van eigen kracht, regie op het eigen leven en naar vermogen
participeren in de samenleving. Via het NPP wordt ingezet op activiteiten om ouderen te ondersteunen
bij een gezonde leefstijl en meer bewegen.
Het kabinetsbeleid is erop gericht om ouderen zo lang mogelijk zelfstandig te laten wonen en hen
dichtbij huis de zorg en ondersteuning te bieden die aansluit bij hun individuele behoeften, wensen en
mogelijkheden. Door het toenemend aantal ouderen zullen chronische ziekten vaker voorkomen en
neemt de behoefte aan zorg en ondersteuning toe.
Een lokale aanpak gericht op preventieve ouderengezondheid draagt bij aan het doel om ouderen
vitaal te houden en langer thuis te kunnen laten wonen.
Wijkprofielen
Goede informatievoorziening is een noodzakelijk onderdeel van een robuust stelsel. De GGD heeft tot
taak gemeenten te ondersteunen met advies, signalering en monitoring. Vanuit het Rijk ondersteunen
wij gemeenten en professionals door hen te faciliteren en te ondersteunen met kennis en financiën.
Komende tijd zetten we in op versterking van de samenhang tussen de verschillende monitors en
bundeling van de kennis die ontwikkeld wordt ten behoeve van Integraal werken in de wijk.
4
