Samenvatting boek: Overtuigend bewijs indammen van rechterlijke dwalingen
Drie benaderingen: statistiek, verhalen en argumenten
1. Statistische benadering met cijfers
2. Narratieve benadering met tekst
3. Argumentatieve benadering met argumentatieschema’s
e
(4 benadering is met AI maar is nog niet ver genoeg ontwikkeld)
Statistische benadering
- Gaat ervanuit dat bewijs en uiteindelijk de rechterlijke beslissing op een getalsmatige
manier kan worden gewaardeerd
- Door rechters kan een subjectieve inschatting worden gemaakt van de getalsmatige
waarde van elk bewijsmiddel wordt binnen de benadering beweert
- Binnen de benadering wordt aangenomen dat er een rationele standaard is waarmee
statistiek en waarschijnlijkheid kunnen worden omgezet in een rechterlijke beslissing
De ultieme vorm van statistische benadering is de Bayesiaanse methode, wordt veel
gebruikt door het NFI maar levert in het strafrecht niks op en kan zelfs gevaarlijk zijn.
Verhaalsbenadering
Het bewijzen wordt voorgesteld als het vertellen en waarderen van verhalen.
- Crombag, Wagenaar en Van Koppen beargumenteren dat de narratieve benadering
de enige manier is waarop mensen over bewijs kunnen redeneren.
- Bewijzen loopt langs verhaallijnen
- De theorie van verhaal en verankering
o Deze theorie gaat slechts over een deel van de bewijsbeslissing
Argumentatieve benadering
Deze benadering neemt argumenten als uitgangspunt
- John Henry Wigmore begon Hiermee met zijn charting method
- In die methode worden argumenten systematisch in schema’s ondergebracht om hun
waarde en onderlinge verhouding te onderzoek
Kanttekeningen:
- Het werk aan een argumentatieschema is zo intensief dat niemand er nog in geslaagd
is de redenering van een complete strafzaak in kaart te brengen.
Scenario’s
1. Scenario’s worden bewezen niet de bewijsmiddelen
2. Scenario’s worden bewezen tegenover alternatieve scenario’s
3. Om te bewijzen dat een verdachte het misdrijf pleegde moet er een schuldig scenario
zijn dat:
a. Welgevormd is en met bewijsmiddelen wordt verankerd in feiten van
algemene bekendheid (verificatie) en
b. Waarbij de bewijsmiddelen beter passen dan bij enig ander scenario
(falsificatie)
Kwaliteit van alternatieve scenario’s
, De kern van het rechterlijk bewijswerk is het waarderen van scenario’s en het onderzoeken
welk bewijs, gegeven de scenario’s, waarschijnlijk is.
Hierin zitten drie problemen besloten:
1. De rechter moet scenario’s waarderen en toetsen, maar hoeveel scenario’s dan en
welke?
2. Wat is de verhouding tussen scenario en bewijs?
3. Wanneer kan worden besloten dat een scenario beter is dan een ander?
Er moeten ten minste twee scenario’s zijn. Maar door de tll bestaan er vaak heel veel
verschillende maatregelen door het subsidiair opleggen van bv doodslag (ipv moord als dat
niet bewezen kan worden).
strepen in de tll daardoor kan het zicht op de samenhang in een scenario worden
verloren.
Crombag en Wagenaar, criteria scenario’s:
- Een redelijk scenario moet geen fysieke onmogelijkheden bevatten. Een scenario
waarin de verdachte 200 km te voet in een half uur aflegt hoeft niet in beschouwing
te worden betrokken
- Een redelijk scenario moet enige aansluiting hebben bij beschikbaar bewijs in het
dossier. Ontbreekt dat in het geheel dan verdient het alternatieve scenario geen
serieuze aandacht
- Een redelijk scenario moet een goed verhaal zijn.
- Er moet geen bewijs zijn dat bij voorbaat de juistheid van het alternatieve scenario
onmogelijk maakt.
- Een scenario is een redelijk alternatief en verdient serieus onderzoek als het een
relatief gebruikelijke gang van zaken beschrijft. Hoe minder uitzinnig, hoe serieuzer.
Tunnelvisie en alternatieve scenario’s
Het opstellen van alternatieve scenario’s wordt sinds de Schiedammer parkmoord gezien als
een remedie tegen tunnelvisie bij politie en Openbaar Ministerie.
De term tunnelvisie is erg kort door de bocht voor een ingewikkeld fenomeen.
De belangrijkste component van tunnelvisie is confirmation bias:
- Een algemeen menselijk fenomeen dat niet in het bijzonder aan politiemensen kan
worden verweten
Confirmation bias: de neiging om vooral gericht te zijn op bevestiging van wat men al denkt.
Mensen neigen ertoe om info die hun standpunt ondersteunt actief te zoeken en, indien
gevonden, overmatig te waarderen.
Belief perseverance: (kan worden gezien als het zusje van confirmation bias) is de neiging
om aan een eenmaal gevormde opinie vast te houden in weerwil van bewijs van de juistheid
van het tegendeel.
- Informatie die met een ingenomen standpunt in strijd is zoekt men niet op
- Als men dat toch tegenkomt dan wordt strijdige informatie ondergewaardeerd of
zelfs genegeerd.
Drie benaderingen: statistiek, verhalen en argumenten
1. Statistische benadering met cijfers
2. Narratieve benadering met tekst
3. Argumentatieve benadering met argumentatieschema’s
e
(4 benadering is met AI maar is nog niet ver genoeg ontwikkeld)
Statistische benadering
- Gaat ervanuit dat bewijs en uiteindelijk de rechterlijke beslissing op een getalsmatige
manier kan worden gewaardeerd
- Door rechters kan een subjectieve inschatting worden gemaakt van de getalsmatige
waarde van elk bewijsmiddel wordt binnen de benadering beweert
- Binnen de benadering wordt aangenomen dat er een rationele standaard is waarmee
statistiek en waarschijnlijkheid kunnen worden omgezet in een rechterlijke beslissing
De ultieme vorm van statistische benadering is de Bayesiaanse methode, wordt veel
gebruikt door het NFI maar levert in het strafrecht niks op en kan zelfs gevaarlijk zijn.
Verhaalsbenadering
Het bewijzen wordt voorgesteld als het vertellen en waarderen van verhalen.
- Crombag, Wagenaar en Van Koppen beargumenteren dat de narratieve benadering
de enige manier is waarop mensen over bewijs kunnen redeneren.
- Bewijzen loopt langs verhaallijnen
- De theorie van verhaal en verankering
o Deze theorie gaat slechts over een deel van de bewijsbeslissing
Argumentatieve benadering
Deze benadering neemt argumenten als uitgangspunt
- John Henry Wigmore begon Hiermee met zijn charting method
- In die methode worden argumenten systematisch in schema’s ondergebracht om hun
waarde en onderlinge verhouding te onderzoek
Kanttekeningen:
- Het werk aan een argumentatieschema is zo intensief dat niemand er nog in geslaagd
is de redenering van een complete strafzaak in kaart te brengen.
Scenario’s
1. Scenario’s worden bewezen niet de bewijsmiddelen
2. Scenario’s worden bewezen tegenover alternatieve scenario’s
3. Om te bewijzen dat een verdachte het misdrijf pleegde moet er een schuldig scenario
zijn dat:
a. Welgevormd is en met bewijsmiddelen wordt verankerd in feiten van
algemene bekendheid (verificatie) en
b. Waarbij de bewijsmiddelen beter passen dan bij enig ander scenario
(falsificatie)
Kwaliteit van alternatieve scenario’s
, De kern van het rechterlijk bewijswerk is het waarderen van scenario’s en het onderzoeken
welk bewijs, gegeven de scenario’s, waarschijnlijk is.
Hierin zitten drie problemen besloten:
1. De rechter moet scenario’s waarderen en toetsen, maar hoeveel scenario’s dan en
welke?
2. Wat is de verhouding tussen scenario en bewijs?
3. Wanneer kan worden besloten dat een scenario beter is dan een ander?
Er moeten ten minste twee scenario’s zijn. Maar door de tll bestaan er vaak heel veel
verschillende maatregelen door het subsidiair opleggen van bv doodslag (ipv moord als dat
niet bewezen kan worden).
strepen in de tll daardoor kan het zicht op de samenhang in een scenario worden
verloren.
Crombag en Wagenaar, criteria scenario’s:
- Een redelijk scenario moet geen fysieke onmogelijkheden bevatten. Een scenario
waarin de verdachte 200 km te voet in een half uur aflegt hoeft niet in beschouwing
te worden betrokken
- Een redelijk scenario moet enige aansluiting hebben bij beschikbaar bewijs in het
dossier. Ontbreekt dat in het geheel dan verdient het alternatieve scenario geen
serieuze aandacht
- Een redelijk scenario moet een goed verhaal zijn.
- Er moet geen bewijs zijn dat bij voorbaat de juistheid van het alternatieve scenario
onmogelijk maakt.
- Een scenario is een redelijk alternatief en verdient serieus onderzoek als het een
relatief gebruikelijke gang van zaken beschrijft. Hoe minder uitzinnig, hoe serieuzer.
Tunnelvisie en alternatieve scenario’s
Het opstellen van alternatieve scenario’s wordt sinds de Schiedammer parkmoord gezien als
een remedie tegen tunnelvisie bij politie en Openbaar Ministerie.
De term tunnelvisie is erg kort door de bocht voor een ingewikkeld fenomeen.
De belangrijkste component van tunnelvisie is confirmation bias:
- Een algemeen menselijk fenomeen dat niet in het bijzonder aan politiemensen kan
worden verweten
Confirmation bias: de neiging om vooral gericht te zijn op bevestiging van wat men al denkt.
Mensen neigen ertoe om info die hun standpunt ondersteunt actief te zoeken en, indien
gevonden, overmatig te waarderen.
Belief perseverance: (kan worden gezien als het zusje van confirmation bias) is de neiging
om aan een eenmaal gevormde opinie vast te houden in weerwil van bewijs van de juistheid
van het tegendeel.
- Informatie die met een ingenomen standpunt in strijd is zoekt men niet op
- Als men dat toch tegenkomt dan wordt strijdige informatie ondergewaardeerd of
zelfs genegeerd.
