Hoofdstuk 6: grammatica
6.2 Wat is grammatica?
Grammatica is de manier waarop woorden en zinnen in een taal kunnen worden gevormd en de regels die
daaraan ten grondslag liggen. Het is de vorm van taal. Een grammatica kan ook een boek zijn waarin de regels
van taal zijn vastgelegd.
Onderscheid in 3 grammatica’s.
1. Wetenschappelijke grammatica Deze grammatica hebben taalkundigen opgesteld,
zoals de ANS. Het bevat een beschrijving van alle
regels. Dit is niet handig voor het NT2-onderwijs.
2. Pedagogische grammatica De belangrijkste regels van een taal zijn hierin
opgenomen, maar de beschrijving is minder
uitgebreid waardoor een NT2-leerling hier
gemakkelijker mee om kan gaan. Staan
ezelsbruggetjes in, informatie over gebruik van regels
en structuren.
3. Interne grammatica Kennis over taalregels en taalstructuren in ons hoofd
opgeslagen.
Nederlanders kunnen aangeven dát iet fout is, maar
niet wáárom iets fout is.
Tweedetaalleerders kunnen aangeven wáárom iets
fout is, maar juist het toepassen (impliciete kennis)
gaat fout.
Impliciete kennis: weten dat iets fout of goed is.
(verwerven)
Expliciete kennis: uitleggen waarom iets goed of fout
is. (leren)
6.3 waarom grammatica?
Leren of verwerven?
Leren hoeft niet altijd tot verwerven te leiden tijdens het spreken.
Leren grammatica Het oefenen van grammaticale regels in de klas op
een bewuste manier, waarmee expliciete kennis over
taal en taalregels wordt opgebouwd.
Verwerven grammatica Op een speelse, onbewuste manier oppikken van
structuren tijdens het natuurlijke
taalverwervingsproces, waarbij de impliciete kennis
wordt opgebouwd.
NT2-leerders moeten geconfronteerd worden met de comprehensible input:
Comprehensible input Veel en begrijpelijk taalaanbod dat is afgestemd op
het niveau van de leerders. Vanuit hier kunnen ze zelf
de systematiek en regelmatigheden van een taal
afleiden.
3 hypotheses
Uit onderzoek blijkt dat er van beide hypotheses iets te zeggen valt: de volgorde waarin T2-leerders de taal
leren staat vast, grammatica heeft hier geen invloed op (non-interfacehypothese), máár: grammaticaonderwijs
beïnvloedt wel het succes en het tempo van de T2-verwerving (sterkte-interfacehypothese).
1. Non-interfacehypothese (Krashen) Leren (expliciete kennis) leidt niet tot verwerven
Focus on meaning (betekenis staat centraal) (impliciete kennis).
Grammaticaonderwijs heeft geen invloed op het
tempo, verloop en succes van T2-verwerving.
6.2 Wat is grammatica?
Grammatica is de manier waarop woorden en zinnen in een taal kunnen worden gevormd en de regels die
daaraan ten grondslag liggen. Het is de vorm van taal. Een grammatica kan ook een boek zijn waarin de regels
van taal zijn vastgelegd.
Onderscheid in 3 grammatica’s.
1. Wetenschappelijke grammatica Deze grammatica hebben taalkundigen opgesteld,
zoals de ANS. Het bevat een beschrijving van alle
regels. Dit is niet handig voor het NT2-onderwijs.
2. Pedagogische grammatica De belangrijkste regels van een taal zijn hierin
opgenomen, maar de beschrijving is minder
uitgebreid waardoor een NT2-leerling hier
gemakkelijker mee om kan gaan. Staan
ezelsbruggetjes in, informatie over gebruik van regels
en structuren.
3. Interne grammatica Kennis over taalregels en taalstructuren in ons hoofd
opgeslagen.
Nederlanders kunnen aangeven dát iet fout is, maar
niet wáárom iets fout is.
Tweedetaalleerders kunnen aangeven wáárom iets
fout is, maar juist het toepassen (impliciete kennis)
gaat fout.
Impliciete kennis: weten dat iets fout of goed is.
(verwerven)
Expliciete kennis: uitleggen waarom iets goed of fout
is. (leren)
6.3 waarom grammatica?
Leren of verwerven?
Leren hoeft niet altijd tot verwerven te leiden tijdens het spreken.
Leren grammatica Het oefenen van grammaticale regels in de klas op
een bewuste manier, waarmee expliciete kennis over
taal en taalregels wordt opgebouwd.
Verwerven grammatica Op een speelse, onbewuste manier oppikken van
structuren tijdens het natuurlijke
taalverwervingsproces, waarbij de impliciete kennis
wordt opgebouwd.
NT2-leerders moeten geconfronteerd worden met de comprehensible input:
Comprehensible input Veel en begrijpelijk taalaanbod dat is afgestemd op
het niveau van de leerders. Vanuit hier kunnen ze zelf
de systematiek en regelmatigheden van een taal
afleiden.
3 hypotheses
Uit onderzoek blijkt dat er van beide hypotheses iets te zeggen valt: de volgorde waarin T2-leerders de taal
leren staat vast, grammatica heeft hier geen invloed op (non-interfacehypothese), máár: grammaticaonderwijs
beïnvloedt wel het succes en het tempo van de T2-verwerving (sterkte-interfacehypothese).
1. Non-interfacehypothese (Krashen) Leren (expliciete kennis) leidt niet tot verwerven
Focus on meaning (betekenis staat centraal) (impliciete kennis).
Grammaticaonderwijs heeft geen invloed op het
tempo, verloop en succes van T2-verwerving.
