Boek: Ontwikkeling en activiteiten
Psychologie is de wetenschap die het menselijk gedrag bestudeert.
Ontwikkelingspsychologie is de wetenschap die het gedrag bestudeert van de mens in
verschillende fasen van zijn ontwikkeling.
Een ontwikkelingsfase is een periode in het leven van de mens die te onderscheiden is van
andere perioden. Bij deze periode horen bepaalde kenmerkende gedragingen.
Een ontwikkelingstaak is een stap die ieder kind (0-19 jaar) in zijn ontwikkeling moet
nemen om een stap verder te komen in die ontwikkeling.
Sensomotorische ontwikkeling is de ontwikkeling in de samenhang van zintuigen en
motoriek.
Objectpermanentie is het besef dat mensen en voorwerpen blijven bestaan, ook als ze niet
zichtbaar zijn.
Brabbelen is de fase in de taalverwerving waarin de baby spraakklanken oefent zonder dat
hij ze tot betekenisvolle woorden kan samenvoegen.
Temperament is de aangeboren manier waarop iemand reageert op bepaalde
omstandigheden.
Zelfbesef is het bewustzijn dat men los van de rest van de wereld bestaat.
Het hechtingsproces is de periode waarin een belangrijke, gevoelsmatige band tussen een
kind en één of meer vertrouwde opvoeders ontstaat.
Exploratiedrang is de intense behoefte van een peuter om de wereld te ontdekken. Ook
wel: ontdekkingsdrang.
De ontwikkelingsaspecten:
Lichamelijke ontwikkeling: Lichamelijke groei of achteruitgang, motorische ontwikkeling,
zintuiglijke ontwikkeling.
Cognitieve ontwikkeling: Verstandelijke ontwikkeling, ontwikkeling van denken en geheugen.
Sociale ontwikkeling: Ontwikkeling van de omgang van de mens met andere mensen, de
ontwikkeling van empathie en de ontwikkeling van sociaal gedrag.
Persoonlijkheidsontwikkeling: Vorming van eigen identiteit, ontwikkeling van de eigen wil, de
eigen opvattingen en de ontwikkeling van het zelfbeeld.
Emotionele ontwikkeling: Ontwikkeling van gevoelens van (basis) vertrouwen en veiligheid.
Seksuele ontwikkeling: Ontwikkeling van seksueel gedrag, ontwikkeling van lichaams- en
lustbeleving, ontwikkeling van waardering voor eigen lichaam, ontwikkelen van het
bewustzijn dat je een meisje of jongen bent en je daarnaar gedragen (of niet).
Factoren die de ontwikkeling bepalen
interne factoren aanleg / genen
externe factoren directe omgeving, sociale en economische factoren, culturele
factoren, ingrijpende levensgebeurtenissen
zelfbepaling naarmate je ouder wordt, neemt je vermogen toe om richting te geven
aan je eigen ontwikkeling.
Ontwikkelingsmogelijkheden: Als een kind geboren wordt, beschikt het over bepaalde
aangeboren vermogens. Deze aangeboren vermogens noem je ontwikkelingsmogelijkheden.
, De belangrijkste voorwaarden om tot ontwikkeling te komen, zijn:
Een kind moet zich veilig en vertrouwd voelen bij de opvoeder.
Er moet zowel verbaal als non-verbaal contact zijn tussen opvoeders en het kind.
Er moet een stimulerende omgeving zijn.
Een kind moet de gelegenheid krijgen om zelf te onderzoeken.
Een kind moet de mogelijkheid hebben om te spelen.
Een kind moet voldoende bewegingsvrijheid krijgen.
Een kind moet veiligheid en grenzen worden geboden.
De stappen in de sensomotorische ontwikkeling
3 maanden: de baby gaat reiken naar voorwerp. Eerst met beide armen, later met
één arm.
5 maanden; het lukt de baby een voorwerp te grijpen.
6 maanden; de baby kan voorwerpen van de ene hand naar de andere hand
overbrengen.
12 maanden: de baby kan nu ook kleine voorwerpen pakken in de pincetgreep duim
en wijsvinger.
Hoofdvormen van hechting
- Veilige hechting is het resultaat van het hechtingsproces waarbij tussen kind en
vertrouwde opvoeder een langdurige, warme gevoelsrelatie is ontstaan.
Kenmerken:
-Na een periode van scheiding (lichamelijk) contact zoeken met de hechtingsfiguur.
- Basisveiligheid. Het kind treedt de mensen, de wereld, zijn omgeving met vertrouwen
tegemoet.
- Onveilige hechting is het resultaat van het hechtingsproces waarbij tussen kind en
vertrouwde opvoeder koele en/of gevoelsarme relatie is ontstaan. Soms ook is het kind ban
voor de vertrouwde opvoeder.
Kenmerken:
- Kind weert hechtingsfiguur af of vermijdt na een periode van afwezigheid.
- Het kind raakt erg van streek als de hechtingsfiguur verdwijnt, maar ook ontroostbaar is als
de hechtingsfiguur weer terugkeert.
- Het kind negeert en vermijdt de opvoeder, heeft de opvoeder niet nodig.
Voorwaarden voor veilige hechting
Psychologie is de wetenschap die het menselijk gedrag bestudeert.
Ontwikkelingspsychologie is de wetenschap die het gedrag bestudeert van de mens in
verschillende fasen van zijn ontwikkeling.
Een ontwikkelingsfase is een periode in het leven van de mens die te onderscheiden is van
andere perioden. Bij deze periode horen bepaalde kenmerkende gedragingen.
Een ontwikkelingstaak is een stap die ieder kind (0-19 jaar) in zijn ontwikkeling moet
nemen om een stap verder te komen in die ontwikkeling.
Sensomotorische ontwikkeling is de ontwikkeling in de samenhang van zintuigen en
motoriek.
Objectpermanentie is het besef dat mensen en voorwerpen blijven bestaan, ook als ze niet
zichtbaar zijn.
Brabbelen is de fase in de taalverwerving waarin de baby spraakklanken oefent zonder dat
hij ze tot betekenisvolle woorden kan samenvoegen.
Temperament is de aangeboren manier waarop iemand reageert op bepaalde
omstandigheden.
Zelfbesef is het bewustzijn dat men los van de rest van de wereld bestaat.
Het hechtingsproces is de periode waarin een belangrijke, gevoelsmatige band tussen een
kind en één of meer vertrouwde opvoeders ontstaat.
Exploratiedrang is de intense behoefte van een peuter om de wereld te ontdekken. Ook
wel: ontdekkingsdrang.
De ontwikkelingsaspecten:
Lichamelijke ontwikkeling: Lichamelijke groei of achteruitgang, motorische ontwikkeling,
zintuiglijke ontwikkeling.
Cognitieve ontwikkeling: Verstandelijke ontwikkeling, ontwikkeling van denken en geheugen.
Sociale ontwikkeling: Ontwikkeling van de omgang van de mens met andere mensen, de
ontwikkeling van empathie en de ontwikkeling van sociaal gedrag.
Persoonlijkheidsontwikkeling: Vorming van eigen identiteit, ontwikkeling van de eigen wil, de
eigen opvattingen en de ontwikkeling van het zelfbeeld.
Emotionele ontwikkeling: Ontwikkeling van gevoelens van (basis) vertrouwen en veiligheid.
Seksuele ontwikkeling: Ontwikkeling van seksueel gedrag, ontwikkeling van lichaams- en
lustbeleving, ontwikkeling van waardering voor eigen lichaam, ontwikkelen van het
bewustzijn dat je een meisje of jongen bent en je daarnaar gedragen (of niet).
Factoren die de ontwikkeling bepalen
interne factoren aanleg / genen
externe factoren directe omgeving, sociale en economische factoren, culturele
factoren, ingrijpende levensgebeurtenissen
zelfbepaling naarmate je ouder wordt, neemt je vermogen toe om richting te geven
aan je eigen ontwikkeling.
Ontwikkelingsmogelijkheden: Als een kind geboren wordt, beschikt het over bepaalde
aangeboren vermogens. Deze aangeboren vermogens noem je ontwikkelingsmogelijkheden.
, De belangrijkste voorwaarden om tot ontwikkeling te komen, zijn:
Een kind moet zich veilig en vertrouwd voelen bij de opvoeder.
Er moet zowel verbaal als non-verbaal contact zijn tussen opvoeders en het kind.
Er moet een stimulerende omgeving zijn.
Een kind moet de gelegenheid krijgen om zelf te onderzoeken.
Een kind moet de mogelijkheid hebben om te spelen.
Een kind moet voldoende bewegingsvrijheid krijgen.
Een kind moet veiligheid en grenzen worden geboden.
De stappen in de sensomotorische ontwikkeling
3 maanden: de baby gaat reiken naar voorwerp. Eerst met beide armen, later met
één arm.
5 maanden; het lukt de baby een voorwerp te grijpen.
6 maanden; de baby kan voorwerpen van de ene hand naar de andere hand
overbrengen.
12 maanden: de baby kan nu ook kleine voorwerpen pakken in de pincetgreep duim
en wijsvinger.
Hoofdvormen van hechting
- Veilige hechting is het resultaat van het hechtingsproces waarbij tussen kind en
vertrouwde opvoeder een langdurige, warme gevoelsrelatie is ontstaan.
Kenmerken:
-Na een periode van scheiding (lichamelijk) contact zoeken met de hechtingsfiguur.
- Basisveiligheid. Het kind treedt de mensen, de wereld, zijn omgeving met vertrouwen
tegemoet.
- Onveilige hechting is het resultaat van het hechtingsproces waarbij tussen kind en
vertrouwde opvoeder koele en/of gevoelsarme relatie is ontstaan. Soms ook is het kind ban
voor de vertrouwde opvoeder.
Kenmerken:
- Kind weert hechtingsfiguur af of vermijdt na een periode van afwezigheid.
- Het kind raakt erg van streek als de hechtingsfiguur verdwijnt, maar ook ontroostbaar is als
de hechtingsfiguur weer terugkeert.
- Het kind negeert en vermijdt de opvoeder, heeft de opvoeder niet nodig.
Voorwaarden voor veilige hechting
