Literatuurgeschiedenis
Cursus 9 Zestiende en zeventiende eeuw:
Hoofdstuk 1 Historische context
De Hervorming:
Ontstond in Rooms-katholieke kerk.
De mensen waren ontevreden
Ze wilden ruimte voor eigen geloofsinzichten en kerkdiensten in de
volkstaal in plaats van Latijn.
Maarten Luther verzette zich tegen kerkelijke misstanden zoals de
aflaathandel.
Hij spijkerde 95 stellingen aan de kerkdeur met daarin kritiek.
Johannes Calvijn werd grondlegger van het Calvinisme.
Luther en Calvijn benadrukten het belang van hard werken, ijver,
spaarzaamheid en plichtbetrachting.
De opvattingen van deze twee hervormers konden snel verspreid
worden door middel van drukpers.
De Republiek van de Zeven Verenigde Nederlanden:
Karel V was heer van de Nederlanden en Spanje
Hij regeerde door middel van absolutistische centralisatiepolitiek.
Filips II volgde zijn vader op.
De calvinisten verzetten zich tegen de geloofsvervolging.
Willem van Oranje werd leider van verzet tegen Filips II.
Alva werd naar de Nederlanden gestuurd voor het bestrijden van ketterij
en voor het doorvoeren van het absolutisme.
De Tachtigjarige Oorlog volgde.
De Nederlanden viel uiteen in een onafhankelijke republiek in het
noorden, de republiek van de Zeven Verenigde Nederlanden en een
zuidelijk deel dat in Spaanse handen bleef.
Toen de Vrede van Munster was getekend en de oorlog voorbij was, was
er een tegenstelling in de politiek.
Johan van Oldenbarnevelt wilde vrede met Spanje terwijl Maurits juist
de oorlog wilde voortzetten.
De contraremonstranten (aanhangers van Maurits) accepteerden de
predesinatieleer van Calvijn maar de remonstranten (aanhangers
van Van Oldenbarnevelt) niet.
De remonstrantse leer werd veroordeeld.
De synode besloot dat er een vertaling van de bijbel in het Nederlands
moest worden gemaakt, de Statenbijbel.
, Handel en welvaart
In 15e en 16e eeuw zochten Portugezen en Spanjaarden naar zeeweg
naar Indië.
Achtergrond van ontdekkingsreizen.
Nieuwe landen en een nieuw continent (Amerika).
Anderen volgden de Portugezen en Spanjaarden.
Intensieve handel over de oceanen.
Antwerpen belangrijkste handelsstad van Noordwest-Europa.
Bloeiperiode tot 1585.
Antwerpen viel in Spaanse handen.
Antwerpse calvinisten, kunstenaars en rijke kooplieden verlieten de
stad en vestigden zich in de noordelijke Nederlanden (veel
immigranten uit zuiden vestigden in Amsterdam)
In Republiek was de burgerij de drijvende kracht achter handel.
Succesvolle handel met Indië en Verre Oosten kwam op.
In 1602 werd de VOC opgericht.
VOC zorgde voor aanvoer van koloniale waren.
De handel stimuleerde nijverheid en industrie.
Economie in Republiek groeide enorm.
In 17e eeuw waren veel leden van stadsbestuur afkomstig uit handel- en
zakenmilieus.
Gevolg: economische belangen en bestuurlijke belangen versterkten
elkaar.
De machtige groep uit zaken- en bestuurswereld vormde de groep van
regentenfamilies.
Aanduiding Gouden Eeuw alleen van toepassing op hogere
middenklasse en de elite van rijke regenten.
8 – 10% van bevolking.
Cursus 9 Zestiende en zeventiende eeuw:
Hoofdstuk 1 Historische context
De Hervorming:
Ontstond in Rooms-katholieke kerk.
De mensen waren ontevreden
Ze wilden ruimte voor eigen geloofsinzichten en kerkdiensten in de
volkstaal in plaats van Latijn.
Maarten Luther verzette zich tegen kerkelijke misstanden zoals de
aflaathandel.
Hij spijkerde 95 stellingen aan de kerkdeur met daarin kritiek.
Johannes Calvijn werd grondlegger van het Calvinisme.
Luther en Calvijn benadrukten het belang van hard werken, ijver,
spaarzaamheid en plichtbetrachting.
De opvattingen van deze twee hervormers konden snel verspreid
worden door middel van drukpers.
De Republiek van de Zeven Verenigde Nederlanden:
Karel V was heer van de Nederlanden en Spanje
Hij regeerde door middel van absolutistische centralisatiepolitiek.
Filips II volgde zijn vader op.
De calvinisten verzetten zich tegen de geloofsvervolging.
Willem van Oranje werd leider van verzet tegen Filips II.
Alva werd naar de Nederlanden gestuurd voor het bestrijden van ketterij
en voor het doorvoeren van het absolutisme.
De Tachtigjarige Oorlog volgde.
De Nederlanden viel uiteen in een onafhankelijke republiek in het
noorden, de republiek van de Zeven Verenigde Nederlanden en een
zuidelijk deel dat in Spaanse handen bleef.
Toen de Vrede van Munster was getekend en de oorlog voorbij was, was
er een tegenstelling in de politiek.
Johan van Oldenbarnevelt wilde vrede met Spanje terwijl Maurits juist
de oorlog wilde voortzetten.
De contraremonstranten (aanhangers van Maurits) accepteerden de
predesinatieleer van Calvijn maar de remonstranten (aanhangers
van Van Oldenbarnevelt) niet.
De remonstrantse leer werd veroordeeld.
De synode besloot dat er een vertaling van de bijbel in het Nederlands
moest worden gemaakt, de Statenbijbel.
, Handel en welvaart
In 15e en 16e eeuw zochten Portugezen en Spanjaarden naar zeeweg
naar Indië.
Achtergrond van ontdekkingsreizen.
Nieuwe landen en een nieuw continent (Amerika).
Anderen volgden de Portugezen en Spanjaarden.
Intensieve handel over de oceanen.
Antwerpen belangrijkste handelsstad van Noordwest-Europa.
Bloeiperiode tot 1585.
Antwerpen viel in Spaanse handen.
Antwerpse calvinisten, kunstenaars en rijke kooplieden verlieten de
stad en vestigden zich in de noordelijke Nederlanden (veel
immigranten uit zuiden vestigden in Amsterdam)
In Republiek was de burgerij de drijvende kracht achter handel.
Succesvolle handel met Indië en Verre Oosten kwam op.
In 1602 werd de VOC opgericht.
VOC zorgde voor aanvoer van koloniale waren.
De handel stimuleerde nijverheid en industrie.
Economie in Republiek groeide enorm.
In 17e eeuw waren veel leden van stadsbestuur afkomstig uit handel- en
zakenmilieus.
Gevolg: economische belangen en bestuurlijke belangen versterkten
elkaar.
De machtige groep uit zaken- en bestuurswereld vormde de groep van
regentenfamilies.
Aanduiding Gouden Eeuw alleen van toepassing op hogere
middenklasse en de elite van rijke regenten.
8 – 10% van bevolking.
