Sociologie en Kunst
Les 1 Sociologie en Kunst
Johan Huizinga
‘Men kan bijna al het abstracte loochenen; recht, schoonheid, waarheid,
goedheid, geest, God. Men kan de ernst loochenen. Het spel niet’.
Spelen kan met:
hiërarchie, autoriteit, fysieke kracht en aantrekkelijkheid.
> Vanuit dat spel ontstaan codes, morele grenzen, soms ook normen.
Vanuit dat spel ‘ontstaat cultuur’.
‘Cultuur begint niet als spel en niet uit spel, maar in spel’.
Spelvorming en cultuur zijn niet constant, maar veranderlijk en
adaptief.
De drie hoofdkenmerken van spel
1. Het moet vrij zijn
2. Een uittrede uit het gewone leven (tijdelijke sfeer)
3. Afgesloten en begrensd (ruimte- en tijdsgrenzen)
Les 2 Sociologie en Kunst
Een existentiële vraag = een levensvraag, een vraag naar de betekenis van
het leven, naar de diepere gronden van het bestaan.
Instrumentele kant van creativiteit= Het doelmatig inzetten van kunst
als middel.
1. Wat is de psychologische verklaring van burn-out?
Element van depressie, iets in de hersenen, iets individueels, individueel
probleem/afwijking
2. Wat is de sociologische verklaring van burn-out?
Wordt veroorzaakt door maatschappelijke trends. Het is een sociaal fenomeen
(mede gezien de schaal waarop het voorkomt). Welke condities zijn er in de
samenleving waardoor burn-out kan ontstaan bij veel mensen?
Prestatiemaatschappij. Overmaat aan positiviteit Alles kunnen bereiken door
hard te werken (meritocratie). Veel nadruk op zelfontplooiing. Flexibele
arbeidsrelaties, steeds harder presteren om sociale positie te behouden.
, 3. Wat wordt er bedoeld met sociologische verbeeldingskracht?
Individueel gedrag begrijpen door de lens van het sociale / de sociologie.
Relationele kijk op sociaal gedrag. Hoe komt iets tot stand door sociaal gedrag
i.p.v. door individuen? Kijken naar samen – leven.
‘Door middel van de sociologische verbeelding wordt de alledaagse complexiteit
verrassend inzichtelijk’.
‘De wereld moet niet worden beschouwd als een optelsom van breinen, maar
individueel gedrag kan worden begrepen door de lens van het sociale’.
Les 3 Sociologie en Kunst
Self-fulfilling prophecy: een zichzelf bevestigende voorspelling.
Voorbeeld: Ik wordt toch niet aangenomen door mijn afkomst, door mijn naam.
Vervolgens gaat diegene solliciteren en als die afgewezen wordt, dan bevestigd
diegene deze voorspelling. In zijn hoofd is het dus zo dat die echt niet wordt
aangenomen door zijn afkomst.
Voorbeeld 2: Het gerucht gaat dat een bepaalde bank niet betrouwbaar is. Dat
brengt mensen massaal in beweging. Grote aantallen klanten komen langs om
hun geld op te nemen. Dit heeft tot gevolg dat de bank niet meer kan uitbetalen
en dus onbetrouwbaar geworden is.
Self-defeating prophecy: een zichzelf ondermijnende voorspelling, die geen
werkelijkheid wordt door de handelingen die ze oproept.
Een self-destroying prophecy is een aanvankelijk juiste definitie van de situatie,
die mensen ertoe brengt zich daarnaar te gaan gedragen, waardoor de juiste
definitie van de situatie ten slotte onjuist wordt.
Epidemieën met grimmige projecties moedigen ook veranderingen aan die
kunnen voorkomen dat deze projecties uitkomen en leiden er op hun beurt toe
dat mensen deze veranderingen in twijfel trekken omdat de projecties niet zijn
uitgekomen.
Voorbeeld corona: Overheid neemt maatregelen voor corona wat corona
voorkomt de overheid nam deze maatregel om corona tegen te gaan. Doordat
de maatregelen geholpen hebben, gaan de mensen twijfelen over de corona en
de kans dat het het land binnen kwam en ging verspreiden.
Reflexiviteit van de werkelijkheid: De werkelijkheid van reacties op reacties.
De werkelijkheid is niet statisch, maar ontwikkelt zich en is veranderlijk door
menselijk handelen.
Les 1 Sociologie en Kunst
Johan Huizinga
‘Men kan bijna al het abstracte loochenen; recht, schoonheid, waarheid,
goedheid, geest, God. Men kan de ernst loochenen. Het spel niet’.
Spelen kan met:
hiërarchie, autoriteit, fysieke kracht en aantrekkelijkheid.
> Vanuit dat spel ontstaan codes, morele grenzen, soms ook normen.
Vanuit dat spel ‘ontstaat cultuur’.
‘Cultuur begint niet als spel en niet uit spel, maar in spel’.
Spelvorming en cultuur zijn niet constant, maar veranderlijk en
adaptief.
De drie hoofdkenmerken van spel
1. Het moet vrij zijn
2. Een uittrede uit het gewone leven (tijdelijke sfeer)
3. Afgesloten en begrensd (ruimte- en tijdsgrenzen)
Les 2 Sociologie en Kunst
Een existentiële vraag = een levensvraag, een vraag naar de betekenis van
het leven, naar de diepere gronden van het bestaan.
Instrumentele kant van creativiteit= Het doelmatig inzetten van kunst
als middel.
1. Wat is de psychologische verklaring van burn-out?
Element van depressie, iets in de hersenen, iets individueels, individueel
probleem/afwijking
2. Wat is de sociologische verklaring van burn-out?
Wordt veroorzaakt door maatschappelijke trends. Het is een sociaal fenomeen
(mede gezien de schaal waarop het voorkomt). Welke condities zijn er in de
samenleving waardoor burn-out kan ontstaan bij veel mensen?
Prestatiemaatschappij. Overmaat aan positiviteit Alles kunnen bereiken door
hard te werken (meritocratie). Veel nadruk op zelfontplooiing. Flexibele
arbeidsrelaties, steeds harder presteren om sociale positie te behouden.
, 3. Wat wordt er bedoeld met sociologische verbeeldingskracht?
Individueel gedrag begrijpen door de lens van het sociale / de sociologie.
Relationele kijk op sociaal gedrag. Hoe komt iets tot stand door sociaal gedrag
i.p.v. door individuen? Kijken naar samen – leven.
‘Door middel van de sociologische verbeelding wordt de alledaagse complexiteit
verrassend inzichtelijk’.
‘De wereld moet niet worden beschouwd als een optelsom van breinen, maar
individueel gedrag kan worden begrepen door de lens van het sociale’.
Les 3 Sociologie en Kunst
Self-fulfilling prophecy: een zichzelf bevestigende voorspelling.
Voorbeeld: Ik wordt toch niet aangenomen door mijn afkomst, door mijn naam.
Vervolgens gaat diegene solliciteren en als die afgewezen wordt, dan bevestigd
diegene deze voorspelling. In zijn hoofd is het dus zo dat die echt niet wordt
aangenomen door zijn afkomst.
Voorbeeld 2: Het gerucht gaat dat een bepaalde bank niet betrouwbaar is. Dat
brengt mensen massaal in beweging. Grote aantallen klanten komen langs om
hun geld op te nemen. Dit heeft tot gevolg dat de bank niet meer kan uitbetalen
en dus onbetrouwbaar geworden is.
Self-defeating prophecy: een zichzelf ondermijnende voorspelling, die geen
werkelijkheid wordt door de handelingen die ze oproept.
Een self-destroying prophecy is een aanvankelijk juiste definitie van de situatie,
die mensen ertoe brengt zich daarnaar te gaan gedragen, waardoor de juiste
definitie van de situatie ten slotte onjuist wordt.
Epidemieën met grimmige projecties moedigen ook veranderingen aan die
kunnen voorkomen dat deze projecties uitkomen en leiden er op hun beurt toe
dat mensen deze veranderingen in twijfel trekken omdat de projecties niet zijn
uitgekomen.
Voorbeeld corona: Overheid neemt maatregelen voor corona wat corona
voorkomt de overheid nam deze maatregel om corona tegen te gaan. Doordat
de maatregelen geholpen hebben, gaan de mensen twijfelen over de corona en
de kans dat het het land binnen kwam en ging verspreiden.
Reflexiviteit van de werkelijkheid: De werkelijkheid van reacties op reacties.
De werkelijkheid is niet statisch, maar ontwikkelt zich en is veranderlijk door
menselijk handelen.
