Aantekeningen van de lessen van de sectoren Health en Leisure, en de kerntaken
Lifestyleresearch en Concepting
Lesstof Health
Les 1 Kick Off Health lessen
Wat is gezondheid?
Er zijn 6 verschillende dimensies binnen health
» Physical
» Social
» Intellectual
» Emotional
» Spiritual
» Environmental
Machteld Huber heeft onderzoek gedaan naar een nieuw concept van gezondheid: ‘positieve
gezondheid’. Dit concept richt zich niet louter op de toestand van ‘compleet welbevinden’,
zoals centraal staat in de huidige definitie van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) en
waarbij bijna niemand gezond is. Deze WHO-definitie leidt - onbedoeld - tot medicalisering.
Zij stimuleert de neiging van mensen om eigen regie te nemen. en de zorg om voortdurend
bezig te zijn met het bestrijden van ziekte en veronachtzaamt de mogelijkheden om een zinvol
leven te leiden.
‘Steeds gezonder… en zieker’
» Nederlandse bevolking nog nooit zo gezond geweest als nu
» Epidemie van welvaartsziekten
» Besteden maar aandacht aan gezondheid
» Steeds betere techniek
Er vindt een verandering plaats in het begrip ziek en gezond met de tijd – toename aantal
chronische ziekten (objectief) maar mensen voelen zich niet ziek (subjectief). Want gezond
voelen is kunnen doen wat je wilt doen en energie hebben.
Van zz naar gg naar mm
Van ziekte en zorg, naar gezondheid en gedrag, naar mens en maatschappij.
Dit betreft het beeld over het begrip gezondheid en het beleid. Minder focus op ziekte, meer
op gezondheid, gezond gedrag en preventie
,Minister Hugo de Jong
Nederland gezond en wel. Dat is het motto van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn
en Sport (VWS). Het is de ambitie van VWS om iedereen zo lang mogelijk gezond te houden
en zieken zo snel mogelijk beter te maken. Ook wil het ministerie mensen met een beperking
ondersteunen en maatschappelijke participatie bevorderen.
Les 2 DES-ontwikkelingen
Demografisch, economisch en sociologisch
Maatschappelijk doel VWS
» Iedereen zo lang mogelijk gezond houden en zieken zo snel mogelijk beter maken
» Kwetsbare mensen ondersteunen en maatschappelijke participatie bevorderen
» Autonomie en keuzevrijheid van de burger stimuleren
» De zorg betaalbaar houden
Demografische ontwikkelingen
» Groen en grijs: minder jongeren en meer senioren
» Tweedeling leefstijlen: toename verschil in leeftijd en gezondheid
» Regionalisering: groei en krimp in stad en land
Groen en grijs
• Aantal ouderen neemt sterk toe en het aantal jongeren daalt.
• Het aantal personen ouder dan 65 jaar stijgt ten opzichte van het werkende deel van
de bevolking
• Toename van gezonde/vitale ouderen, door verbeterde leefomstandigheden en
gezondheidszorg.
• Rond 2020 zal een historische omslag plaatsvinden en zal het aantal ouderen (>65)
groter zijn dan het aantal jongeren (<20) in Nederland.
• Diversiteit aan woon- zorgbehoeften voor ouderen zal toenemen en de vraag om
woon-zorg diensten zal toenemen
• Nieuwe vormen van zorg en sociaal contact
• Grotere druk op WMO en WLZ, vooral gemeenten in de krimpregio’s hebben hoge
vergrijzing en daarmee toenemende vraag aan voorzieningen.
Regionalisering
• Groei & krimp in stad en land
• Verstedelijking vs. Krimp & leegloop
• Toenemend aantal werklozen + uitkeringsvolumes voor gemeenten.
• Steeds meer mensen komen in de financiële problemen en kunnen hun hypotheek/
zorgverzekering/energielasten niet meer betalen
• De vraag naar meer tijdelijke huisvesting, huur of sociale huur neemt toe.
Tweedeling leefstijlen
• In regio’s met veel lage SES grotere druk op zorgvraag
• Ontstaan van concentratie van ongezonde leefstijlen in bepaalde wijken
, • Toename zorggebruik bij mensen met ongezonde leefstijl
• Gemeenten zetten actief in op gezondheidsbeleid, burger is echter deels zelf
verantwoordelijk voor leefstijl en gezondheid.
• Hoogopgeleid mondiger, beter geïnformeerd, beter toegang tot informatie, beter
toegang tot bijv. wellness, sport etc.
• Laagopgeleid ongezondere leefstijl, vaak niet op de hoogte van de mogelijkheden,
slechter toegang tot voorzieningen, minder goede levensverwachting
• Mannen in de laagste inkomensklasse leven gemiddeld ruim 7 jaar korter dan
mannen in hoogste inkomensklasse. Voor vrouwen is dit verschil iets kleiner
• Mensen met risicovolle schulden hebben een ongezondere leefstijl, meer psychosociale
klachten en een slechtere gezondheid dan mensen zonder risicovolle schulden.
Economische ontwikkelingen
» Veranderende arbeidsmarkt: minder vacatures en meer flexibel werken
» Toenemend verschil arm en rijk
» Globalisering: meer invloed van buitenaf
• Rol technologie = minder/andere banen in de zorg
• Salutogenese: groei in wellnessbranche!
• Zorgkosten privé/ gezin/ gemeente/ nationaal/ internationaal… blijven stijgen?
• Steeds grotere groep kan op minder overheidssteun rekenen
• Toename vraag naar daklozenopvang
• Toename zorggebruik + eigen bijdrage niet kunnen betalen
• Toename beroep op sociale voorzieningen
Sociaal maatschappelijke ontwikkelingen
» Langer thuis: zorg dichtbij en integraal
» Voorkomen: van curatief naar preventief
» Op maat: ieder mens is uniek
» Connectiviteit: verbonden en transparantie
» Menselijkheid voorop
» #FITGIRL
Menselijkheid voorop
• “Soms is het beter de sloot in te fietsen dan de hele dag binnen te zitten.”
• Versoepelen van regelgeving
• Mensen moeten mogen doodgaan
• In zorg steeds meer behoefte aan menselijkheid, betekenisgeving, ‘gewoon doen’ en
gezond verstand
• Oog hebben voor wat de cliënt echt verder helpt, los van beleidsregels
• Centraal stellen van ‘het gewone leven’
• Artsen zijn opgeleid om mensen te genezen en zien het als hun plicht om het sterven
van mensen te voorkomen of zo lang mogelijk uit te stellen.
• Volgens artsenfederatie KNMG behandelt zo’n 60 procent van de artsen te lang door
#FITGIRL
, • Toenemende populariteit gezond wíllen zijn
Les 3 Technologie, Economie en Politiek
Technologie
» Smart Living
• Langer thuis wonen
» Digitalisering
• Slimme diagnotisering m.b.v. wearables
• Zorg op afstand
• Big data, rol voor beleid
» Minder zorgverleners nodig
» Rol arts diagnose adviseur
» Privacy en ethische vraagstukken
‘’Digital First, Physical Next’’
» Reshape Centre in Radboud UMC
• Zet technologie voorop
• Ambitieus: 1000 naar 500 bedden
• From hospital to home wordt from hospital to phone
» Disruptive technology
Innovatieve verschuiving binnen health
Health wordt 5e democratiseringssector genoemd, waar transparatie, techniek en rol van de
consument steeds belangrijker wordt. De patient wordt betrokken bij het proces, heeft zelf
toegang tot zijn data (via telefoon) en gaat in gesprek MET de zorgverlener.
Ecologie en duurzaamheid
» Maatschappelijk verantwoord ondernemen in de zorg.
» Voorkomen (leefstijl) beter dan genezen (medicijnen).
» Veilig thuis wonen ouderen, buurtpreventie buurtzorg.
» Kansen op verduurzaming ziekenhuizen, zorghuizen.
Duurzaamheid in de zorg
» Energiebesparingen = 15% winst
Lifestyleresearch en Concepting
Lesstof Health
Les 1 Kick Off Health lessen
Wat is gezondheid?
Er zijn 6 verschillende dimensies binnen health
» Physical
» Social
» Intellectual
» Emotional
» Spiritual
» Environmental
Machteld Huber heeft onderzoek gedaan naar een nieuw concept van gezondheid: ‘positieve
gezondheid’. Dit concept richt zich niet louter op de toestand van ‘compleet welbevinden’,
zoals centraal staat in de huidige definitie van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) en
waarbij bijna niemand gezond is. Deze WHO-definitie leidt - onbedoeld - tot medicalisering.
Zij stimuleert de neiging van mensen om eigen regie te nemen. en de zorg om voortdurend
bezig te zijn met het bestrijden van ziekte en veronachtzaamt de mogelijkheden om een zinvol
leven te leiden.
‘Steeds gezonder… en zieker’
» Nederlandse bevolking nog nooit zo gezond geweest als nu
» Epidemie van welvaartsziekten
» Besteden maar aandacht aan gezondheid
» Steeds betere techniek
Er vindt een verandering plaats in het begrip ziek en gezond met de tijd – toename aantal
chronische ziekten (objectief) maar mensen voelen zich niet ziek (subjectief). Want gezond
voelen is kunnen doen wat je wilt doen en energie hebben.
Van zz naar gg naar mm
Van ziekte en zorg, naar gezondheid en gedrag, naar mens en maatschappij.
Dit betreft het beeld over het begrip gezondheid en het beleid. Minder focus op ziekte, meer
op gezondheid, gezond gedrag en preventie
,Minister Hugo de Jong
Nederland gezond en wel. Dat is het motto van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn
en Sport (VWS). Het is de ambitie van VWS om iedereen zo lang mogelijk gezond te houden
en zieken zo snel mogelijk beter te maken. Ook wil het ministerie mensen met een beperking
ondersteunen en maatschappelijke participatie bevorderen.
Les 2 DES-ontwikkelingen
Demografisch, economisch en sociologisch
Maatschappelijk doel VWS
» Iedereen zo lang mogelijk gezond houden en zieken zo snel mogelijk beter maken
» Kwetsbare mensen ondersteunen en maatschappelijke participatie bevorderen
» Autonomie en keuzevrijheid van de burger stimuleren
» De zorg betaalbaar houden
Demografische ontwikkelingen
» Groen en grijs: minder jongeren en meer senioren
» Tweedeling leefstijlen: toename verschil in leeftijd en gezondheid
» Regionalisering: groei en krimp in stad en land
Groen en grijs
• Aantal ouderen neemt sterk toe en het aantal jongeren daalt.
• Het aantal personen ouder dan 65 jaar stijgt ten opzichte van het werkende deel van
de bevolking
• Toename van gezonde/vitale ouderen, door verbeterde leefomstandigheden en
gezondheidszorg.
• Rond 2020 zal een historische omslag plaatsvinden en zal het aantal ouderen (>65)
groter zijn dan het aantal jongeren (<20) in Nederland.
• Diversiteit aan woon- zorgbehoeften voor ouderen zal toenemen en de vraag om
woon-zorg diensten zal toenemen
• Nieuwe vormen van zorg en sociaal contact
• Grotere druk op WMO en WLZ, vooral gemeenten in de krimpregio’s hebben hoge
vergrijzing en daarmee toenemende vraag aan voorzieningen.
Regionalisering
• Groei & krimp in stad en land
• Verstedelijking vs. Krimp & leegloop
• Toenemend aantal werklozen + uitkeringsvolumes voor gemeenten.
• Steeds meer mensen komen in de financiële problemen en kunnen hun hypotheek/
zorgverzekering/energielasten niet meer betalen
• De vraag naar meer tijdelijke huisvesting, huur of sociale huur neemt toe.
Tweedeling leefstijlen
• In regio’s met veel lage SES grotere druk op zorgvraag
• Ontstaan van concentratie van ongezonde leefstijlen in bepaalde wijken
, • Toename zorggebruik bij mensen met ongezonde leefstijl
• Gemeenten zetten actief in op gezondheidsbeleid, burger is echter deels zelf
verantwoordelijk voor leefstijl en gezondheid.
• Hoogopgeleid mondiger, beter geïnformeerd, beter toegang tot informatie, beter
toegang tot bijv. wellness, sport etc.
• Laagopgeleid ongezondere leefstijl, vaak niet op de hoogte van de mogelijkheden,
slechter toegang tot voorzieningen, minder goede levensverwachting
• Mannen in de laagste inkomensklasse leven gemiddeld ruim 7 jaar korter dan
mannen in hoogste inkomensklasse. Voor vrouwen is dit verschil iets kleiner
• Mensen met risicovolle schulden hebben een ongezondere leefstijl, meer psychosociale
klachten en een slechtere gezondheid dan mensen zonder risicovolle schulden.
Economische ontwikkelingen
» Veranderende arbeidsmarkt: minder vacatures en meer flexibel werken
» Toenemend verschil arm en rijk
» Globalisering: meer invloed van buitenaf
• Rol technologie = minder/andere banen in de zorg
• Salutogenese: groei in wellnessbranche!
• Zorgkosten privé/ gezin/ gemeente/ nationaal/ internationaal… blijven stijgen?
• Steeds grotere groep kan op minder overheidssteun rekenen
• Toename vraag naar daklozenopvang
• Toename zorggebruik + eigen bijdrage niet kunnen betalen
• Toename beroep op sociale voorzieningen
Sociaal maatschappelijke ontwikkelingen
» Langer thuis: zorg dichtbij en integraal
» Voorkomen: van curatief naar preventief
» Op maat: ieder mens is uniek
» Connectiviteit: verbonden en transparantie
» Menselijkheid voorop
» #FITGIRL
Menselijkheid voorop
• “Soms is het beter de sloot in te fietsen dan de hele dag binnen te zitten.”
• Versoepelen van regelgeving
• Mensen moeten mogen doodgaan
• In zorg steeds meer behoefte aan menselijkheid, betekenisgeving, ‘gewoon doen’ en
gezond verstand
• Oog hebben voor wat de cliënt echt verder helpt, los van beleidsregels
• Centraal stellen van ‘het gewone leven’
• Artsen zijn opgeleid om mensen te genezen en zien het als hun plicht om het sterven
van mensen te voorkomen of zo lang mogelijk uit te stellen.
• Volgens artsenfederatie KNMG behandelt zo’n 60 procent van de artsen te lang door
#FITGIRL
, • Toenemende populariteit gezond wíllen zijn
Les 3 Technologie, Economie en Politiek
Technologie
» Smart Living
• Langer thuis wonen
» Digitalisering
• Slimme diagnotisering m.b.v. wearables
• Zorg op afstand
• Big data, rol voor beleid
» Minder zorgverleners nodig
» Rol arts diagnose adviseur
» Privacy en ethische vraagstukken
‘’Digital First, Physical Next’’
» Reshape Centre in Radboud UMC
• Zet technologie voorop
• Ambitieus: 1000 naar 500 bedden
• From hospital to home wordt from hospital to phone
» Disruptive technology
Innovatieve verschuiving binnen health
Health wordt 5e democratiseringssector genoemd, waar transparatie, techniek en rol van de
consument steeds belangrijker wordt. De patient wordt betrokken bij het proces, heeft zelf
toegang tot zijn data (via telefoon) en gaat in gesprek MET de zorgverlener.
Ecologie en duurzaamheid
» Maatschappelijk verantwoord ondernemen in de zorg.
» Voorkomen (leefstijl) beter dan genezen (medicijnen).
» Veilig thuis wonen ouderen, buurtpreventie buurtzorg.
» Kansen op verduurzaming ziekenhuizen, zorghuizen.
Duurzaamheid in de zorg
» Energiebesparingen = 15% winst
