Colorectal screening seminar
Darmkanker komt veel voor, mannen 2e en vrouwen 3e grootste vorm, daarbij is het zeer
dodelijk. Vroeg opsporen verbeterd de overleving enorm! PLAATJE SURVIVAL -> grootste
verschil stadium 2 en 3 want bij 3 is er uitzaaiing naar lymfe. Er zijn weinig klachten bij deze
ziekte dus screening is nodig om het op tijd te merken.
Screening is het onderzoeken van een in principe gezonde populatie om asymptomatische
gevallen van een ziekte of aandoening op het spoor te komen, in de veronderstelling dat
deze aandoening in een vroeg stadium misschien beter te behandelen is. Het is een
secundaire preventie. Primair is bijvoorbeeld niet roken, gezond eten.
Screeningscriteria:
- Het moet voor een belangrijk gezondheidsprobleem zijn (niet zeldzaam etc)
- Het moet helpen het probleem kleiner te maken
- Er moet voldoende bekend zijn over hoe het verloopt
o Maar zo’n 5% van adenomen ontwikkelt naar carcinoom. De gehele
ontwikkeling kan zo’n tien jaar in beslag nemen.
- Er moet een geschikte test zijn: colonscopie. Heel gevoelig maar wel invasief en duur.
Ook is het vervelend voor mensen. Alternatief is Fecaal immunochemische Test (FIT).
Deze is minder gevoelig maar goedkoper en niet invasief. Hij meet bloed in de
ontlasting wanneer je het zelf nog niet kan zien.
o Borsteltje door de ontlasting, in buffer waarin antilichamen zitten, licht erdoor
schijnen en daarmee kan je meten hoe en wat.
- De test moet aanvaardbaar zijn: hij is getest dus dat is zo.
- Er moet een behandeloptie zijn; weghalen dus bestaat ook.
- Het moet duidelijk zijn wie wel en niet worden doorverwezen voor verder onderzoek
of behandeling
- Het onderzoek is goed georganiseerd en de kwaliteit wordt bevorderd
- De verhouding tussen nut en risico’s van zo’n test is gunstig.
o Het grootste risico zit in de colonscopie, vooral bij weghalen poliepen etc, kan
een bloeding veroorzaken.
2014: veel media aandacht want overheid had andere test aanbevolen dan de onderzoekers
hadden aangeraden.
Participatie is hoog: 73%. Er werd geschat dat dit zo’n 60% zijn en in andere landen ligt het
lager. Het buisje wordt thuis geleverd met een vragenlijst, je stuurt het gewoon terug per
post. Het onderzoek draait nog niet op volle kracht, is wel onderweg.
Dit plaatje laat zien hoe de stadia zijn geshift na de invoering van screening (x-as zijn de
stadia). Je ziet een enorme toename in stadium 1 en 2 en die mensen hebben een goede
prognose.
Darmkanker komt veel voor, mannen 2e en vrouwen 3e grootste vorm, daarbij is het zeer
dodelijk. Vroeg opsporen verbeterd de overleving enorm! PLAATJE SURVIVAL -> grootste
verschil stadium 2 en 3 want bij 3 is er uitzaaiing naar lymfe. Er zijn weinig klachten bij deze
ziekte dus screening is nodig om het op tijd te merken.
Screening is het onderzoeken van een in principe gezonde populatie om asymptomatische
gevallen van een ziekte of aandoening op het spoor te komen, in de veronderstelling dat
deze aandoening in een vroeg stadium misschien beter te behandelen is. Het is een
secundaire preventie. Primair is bijvoorbeeld niet roken, gezond eten.
Screeningscriteria:
- Het moet voor een belangrijk gezondheidsprobleem zijn (niet zeldzaam etc)
- Het moet helpen het probleem kleiner te maken
- Er moet voldoende bekend zijn over hoe het verloopt
o Maar zo’n 5% van adenomen ontwikkelt naar carcinoom. De gehele
ontwikkeling kan zo’n tien jaar in beslag nemen.
- Er moet een geschikte test zijn: colonscopie. Heel gevoelig maar wel invasief en duur.
Ook is het vervelend voor mensen. Alternatief is Fecaal immunochemische Test (FIT).
Deze is minder gevoelig maar goedkoper en niet invasief. Hij meet bloed in de
ontlasting wanneer je het zelf nog niet kan zien.
o Borsteltje door de ontlasting, in buffer waarin antilichamen zitten, licht erdoor
schijnen en daarmee kan je meten hoe en wat.
- De test moet aanvaardbaar zijn: hij is getest dus dat is zo.
- Er moet een behandeloptie zijn; weghalen dus bestaat ook.
- Het moet duidelijk zijn wie wel en niet worden doorverwezen voor verder onderzoek
of behandeling
- Het onderzoek is goed georganiseerd en de kwaliteit wordt bevorderd
- De verhouding tussen nut en risico’s van zo’n test is gunstig.
o Het grootste risico zit in de colonscopie, vooral bij weghalen poliepen etc, kan
een bloeding veroorzaken.
2014: veel media aandacht want overheid had andere test aanbevolen dan de onderzoekers
hadden aangeraden.
Participatie is hoog: 73%. Er werd geschat dat dit zo’n 60% zijn en in andere landen ligt het
lager. Het buisje wordt thuis geleverd met een vragenlijst, je stuurt het gewoon terug per
post. Het onderzoek draait nog niet op volle kracht, is wel onderweg.
Dit plaatje laat zien hoe de stadia zijn geshift na de invoering van screening (x-as zijn de
stadia). Je ziet een enorme toename in stadium 1 en 2 en die mensen hebben een goede
prognose.
