SAMENVATTING
SOCIALE PSYCHOLOGIE
2023-2024
Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1................................................................................................................................2
Hoofdstuk 2................................................................................................................................5
Hoofdstuk 3................................................................................................................................7
Hoofdstuk 4................................................................................................................................9
Hoofdstuk 5..............................................................................................................................12
Hoofdstuk 6..............................................................................................................................15
Hoofdstuk 7..............................................................................................................................17
Hoofdstuk 8..............................................................................................................................21
Hoofdstuk 9..............................................................................................................................23
Hoofdstuk 10............................................................................................................................28
Hoofdstuk 11............................................................................................................................31
Hoofdstuk 12............................................................................................................................34
Hoofdstuk 13............................................................................................................................38
1
,H1 Inleiding tot de sociale psychologie
Deel 1:
Construct: de manier waarop mensen de sociale wereld waarnemen, begrijpen en
interpreteren.
Deel 2: Wat is sociale psychologie?
DefiniEes
Psychologie: De wetenschappelijke studie naar het gedrag en het innerlijke leven (gedachten
& gevoelens) van mensen.
Sociale Psychologie: De wetenschappelijke studie naar de manier waarop de gedachten,
gevoelens en het gedrag van mensen worden beïnvloed door de aanwezigheid van anderen.
Mensen worden beïnvloed door de werkelijke (expliciete) of ingebeelde (impliciete)
aanwezigheid van anderen.
Sociale invloed: Het effect dat de woorden, daden, of alleen al de aanwezigheid van andere
mensen hebben op onze gedachten, gevoelens, houdingen of gedrag.
Klinische psychologie en persoonlijkheidspsychologie: individu staat centraal
Sociale psychologie: het individu in de sociale context.
Construct: De manier waarop mensen de sociale wereld waarnemen, begrijpen en
interpreteren.
Deel 3: Perspec7even in sociale psychologie
1. EvoluEonair perspecEef
2. Socio-cultureel perspecEef
3. Sociaal Leren perspecEef
1. EvoluEonair perspecEef
Evolu:onair perspec:ef: Sociaal gedrag wordt verklaard door te kijken hoe geneEsche
factoren over de eeuwen heen zijn aangepast om de overlevings- en voortplanEngskansen te
vergroten.
Natuurlijke selec:e: Het proces waarbij belangrijke eigenschappen die gunsEg zin voor de
overleving worden doorgegeven aan het nageslacht.
Hoe helpt evoluEe om menselijk gedrag te verklaren?
o Mensen hebben veel gemeen met anderen
o Sommige menselijke gewoonten zijn universeel
2. Socio-cultureel perspecEef
Socio-cultureel perspec:ef: Sociaal gedrag wordt verklaard door te kijken naar de invloed
van grotere sociale groepen
2
,Hoe helpt cultuur om menselijk gedrag te verklaren?
o Sommige gewoonten, tradiEes en gedragingen zijn verschillend, aXankelijk van de
culturele context
Cross-cultureel onderzoek: onderzoek naar verschillen tussen culturen
3. Sociaal leren perspecEef
Sociaal leren perspec:ef: Sociaal gedrag wordt verklaard door te kijken hoe leerervaringen
in het verleden toekomsEg gedrag voorspellen
Hoe helpt sociaal leren om menselijk gedrag te verklaren?
o Mensen zijn geneigd om gedrag te imiteren van rolmodellen
InteracEe tussen perspecEeven
Het ene perspecEef is niet beter dan het andere!
Deel 4: Persoon X Situa7e
Wat bepaalt ons gedrag?
Kurt Lewin: grondlegger van de sociale psychologie
Þ B = f(P X E)
- B = Behavoir
- f = funcEe
- P = Persoon
- E = Enviroment
Persoon x Omgeving
o Waar ben je opgegroeid? (rijk of arm)
o Aanwezigheid van anderen (handen wassen)
o Normen (Stappen of op bezoek)
SituaEe x Persoon
o Als persoon hebben wij ook heel veel invloed op een situaEe (herdenking,
schreeuwende man)
Gestalt Psychologie
Gestalt psychologie: bestudeert de subjecEeve manier waarop een object in de geest van
mensen verschijnt.
Naïef Realisme
Naïef realisme: de mens denk de waarheid in pracht te hebben, terwijl de interpretaEe erg
kan aXangen per persoon.
Basale Menselijke MoEeven
1. Zelf-verbeteringsmo:ef: mensen willen een goed gevoel hebben over zichzelf
2. Accuraatheidsmo:ef: mensen willen een correct beeld hebben over zichzelf
Deze 2 moEeven zijn vaak met elkaar in strijd
Illusies om de 2 moEeven in overeenstemming te brengen:
3
, o Beter-dan-gemiddeld effect: eigen capaciteiten overschaeen
o OnrealisEsche opEmisme: onderschaeen de kans dat er iets ernsEg gebeurt, maar
overschaeen de kans dat er iets goed gebeurt
o Vals consensus effect: generaliseren zodat het minder erg wordt (de slechte
eigenschappen die je hebt, zal iedereen ook wel hebben)
o Vals uniciteitseffect: iets wat uniek is, kan jij alleen en (bijna) niemand anders
4
SOCIALE PSYCHOLOGIE
2023-2024
Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1................................................................................................................................2
Hoofdstuk 2................................................................................................................................5
Hoofdstuk 3................................................................................................................................7
Hoofdstuk 4................................................................................................................................9
Hoofdstuk 5..............................................................................................................................12
Hoofdstuk 6..............................................................................................................................15
Hoofdstuk 7..............................................................................................................................17
Hoofdstuk 8..............................................................................................................................21
Hoofdstuk 9..............................................................................................................................23
Hoofdstuk 10............................................................................................................................28
Hoofdstuk 11............................................................................................................................31
Hoofdstuk 12............................................................................................................................34
Hoofdstuk 13............................................................................................................................38
1
,H1 Inleiding tot de sociale psychologie
Deel 1:
Construct: de manier waarop mensen de sociale wereld waarnemen, begrijpen en
interpreteren.
Deel 2: Wat is sociale psychologie?
DefiniEes
Psychologie: De wetenschappelijke studie naar het gedrag en het innerlijke leven (gedachten
& gevoelens) van mensen.
Sociale Psychologie: De wetenschappelijke studie naar de manier waarop de gedachten,
gevoelens en het gedrag van mensen worden beïnvloed door de aanwezigheid van anderen.
Mensen worden beïnvloed door de werkelijke (expliciete) of ingebeelde (impliciete)
aanwezigheid van anderen.
Sociale invloed: Het effect dat de woorden, daden, of alleen al de aanwezigheid van andere
mensen hebben op onze gedachten, gevoelens, houdingen of gedrag.
Klinische psychologie en persoonlijkheidspsychologie: individu staat centraal
Sociale psychologie: het individu in de sociale context.
Construct: De manier waarop mensen de sociale wereld waarnemen, begrijpen en
interpreteren.
Deel 3: Perspec7even in sociale psychologie
1. EvoluEonair perspecEef
2. Socio-cultureel perspecEef
3. Sociaal Leren perspecEef
1. EvoluEonair perspecEef
Evolu:onair perspec:ef: Sociaal gedrag wordt verklaard door te kijken hoe geneEsche
factoren over de eeuwen heen zijn aangepast om de overlevings- en voortplanEngskansen te
vergroten.
Natuurlijke selec:e: Het proces waarbij belangrijke eigenschappen die gunsEg zin voor de
overleving worden doorgegeven aan het nageslacht.
Hoe helpt evoluEe om menselijk gedrag te verklaren?
o Mensen hebben veel gemeen met anderen
o Sommige menselijke gewoonten zijn universeel
2. Socio-cultureel perspecEef
Socio-cultureel perspec:ef: Sociaal gedrag wordt verklaard door te kijken naar de invloed
van grotere sociale groepen
2
,Hoe helpt cultuur om menselijk gedrag te verklaren?
o Sommige gewoonten, tradiEes en gedragingen zijn verschillend, aXankelijk van de
culturele context
Cross-cultureel onderzoek: onderzoek naar verschillen tussen culturen
3. Sociaal leren perspecEef
Sociaal leren perspec:ef: Sociaal gedrag wordt verklaard door te kijken hoe leerervaringen
in het verleden toekomsEg gedrag voorspellen
Hoe helpt sociaal leren om menselijk gedrag te verklaren?
o Mensen zijn geneigd om gedrag te imiteren van rolmodellen
InteracEe tussen perspecEeven
Het ene perspecEef is niet beter dan het andere!
Deel 4: Persoon X Situa7e
Wat bepaalt ons gedrag?
Kurt Lewin: grondlegger van de sociale psychologie
Þ B = f(P X E)
- B = Behavoir
- f = funcEe
- P = Persoon
- E = Enviroment
Persoon x Omgeving
o Waar ben je opgegroeid? (rijk of arm)
o Aanwezigheid van anderen (handen wassen)
o Normen (Stappen of op bezoek)
SituaEe x Persoon
o Als persoon hebben wij ook heel veel invloed op een situaEe (herdenking,
schreeuwende man)
Gestalt Psychologie
Gestalt psychologie: bestudeert de subjecEeve manier waarop een object in de geest van
mensen verschijnt.
Naïef Realisme
Naïef realisme: de mens denk de waarheid in pracht te hebben, terwijl de interpretaEe erg
kan aXangen per persoon.
Basale Menselijke MoEeven
1. Zelf-verbeteringsmo:ef: mensen willen een goed gevoel hebben over zichzelf
2. Accuraatheidsmo:ef: mensen willen een correct beeld hebben over zichzelf
Deze 2 moEeven zijn vaak met elkaar in strijd
Illusies om de 2 moEeven in overeenstemming te brengen:
3
, o Beter-dan-gemiddeld effect: eigen capaciteiten overschaeen
o OnrealisEsche opEmisme: onderschaeen de kans dat er iets ernsEg gebeurt, maar
overschaeen de kans dat er iets goed gebeurt
o Vals consensus effect: generaliseren zodat het minder erg wordt (de slechte
eigenschappen die je hebt, zal iedereen ook wel hebben)
o Vals uniciteitseffect: iets wat uniek is, kan jij alleen en (bijna) niemand anders
4
