ONDERNEMINGSRECHT A&C; studiejaar 2017/2018; week
7
Tutorial woensdag 21 maart 2018
Onderwerp: concernrecht
Essayvragen
1. Beantwoord uit ‘De Kern’, H9, casus I, vragen 1 tot en met 10
Vraag 1: Ja, want Vivision International heeft alle aandelen in Vivision
Nederland en heeft dus meer dan de helft van de stemrechten in de
algemene vergadering. Dit maakt Vivision Nederland een
dochtermaatschappij volgens art. 2:24a lid 1 sub a BW. Als er niets in de
opgave over gezegd wordt, geldt er dat 1 aandeel 1 stem geeft.
Vraag 2: Voor een groepsmaatschappij moet er sprake zijn van
economische eenheid, organisatorische verbondenheid en centrale leiding.
De eerste twee eisen blijken uit art. 2:24b BW en de laatste eis blijkt uit
jurisprudentie. In de casus staat dat Vivision International zich intensief
bemoeit met het beleid van de dochter. Er is dus sprake van een centrale
leiding. Vivision Nederland is dus een groepsmaatschappij van Vivision
International. Als er geen sprake was geweest van centrale leiding, blijft
het een dochtermaatschappij maar is het geen groepsmaatschappij. Dit
heeft consequenties voor bepaalde bepalingen.
Vraag 3: De mogelijkheden zijn oprichting, overname of afsplitsing. In deze
casus wordt Vivision Bouw B.V. opgericht en wordt Vivision Nederland
overgenomen door Vivision Bouw B.V. via een aandelenfusie. Een
afsplitsing doet zich niet voor.
Vraag 4: Vivision Nederland is een bv. Voor bv’s geldt dat het bestuur de
aanwijzingen van de algemene vergadering (die in handen is van Vivision
International) moet opvolgen als dit bepaald is in de statuten en als de
aanwijzing niet in strijd is met het algemeen belang van de vennootschap
en de met haar verbonden onderneming (art. 2:239 lid 4 BW). Er staat
niets in de casus over wat er in de statuten vastgelegd is, maar het is
waarschijnlijk dat hier wel iets over vastgelegd is. Het overdragen van de
opdracht voor €1,00 aan de zustervennootschap is niet in het belang van
de doelwitvennootschap. Dat project is meer waard dan €1,00. Dit is
zodanig in strijd met het vennootschappelijk belang dat Vivision Nederland
kan zeggen dat ze dit niet doet. De opdracht om de huur van het
bedrijfspand op te zeggen en de achterstallige huurtermijnen te betalen is
wel in het belang van Vivision Nederland. Ze krijgt daarvoor krediet van
Vivision International.
Vraag 5: Ja, Vivision International bezit alle aandelen van Vivision
Nederland en is daarmee de enige partij op de algemene vergadering van
1
, Vivision Nederland. Via een besluit in de algemene vergadering kunnen
bestuurders ontslagen worden (art. 2:244 en 242 BW). Dit veroorzaakt
geen vennootschapsrechtelijke problemen, maar wel arbeidsrechtelijke
problemen. De bestuurder heeft namelijk ook een arbeidscontract bij de
bv. Hij kan daarom een schadevergoeding eisen. In dit geval is de
bestuurder van Vivision International ook de bestuurer van Vivision
Nederland, dus is het een lastige situatie.
Vraag 6: Vivision International bemoeit zich intensief met Vivision
Nederland en zou dus op de hoogte moeten zijn van de fnanciële positie
van haar dochter. Zij heeft zowel als quasi-bestuurder als als
aandeelhouder een zorgplicht jegens de schuldeisers. Op de algemene
vergadering van 5 april 2015 was het al bekend dat de winstverwachting
voor 2015 sterk zou dalen. De algemene vergadering besloot echter alle
winst in de vorm van dividend uit te keren aan de aandeelhoudster:
zichzelf. Er is hier sprake van een ongeoorloofde vermogensonttrekking.
Er is daarom sprake van een onrechtmatige daad van Vivision
International jegens de schuldeisers van Vivision Nederland. Er is hier
sprake van doorbraak van de aansprakelijkheid. De schuldeisers kunnen
hun vorderingen verhalen op Vivision International.
Je zou de moeder ook aan kunnen spreken op basis van het voortzetten
van verliesgevende activiteiten. De moeder laat het bestuur maar
doorgaan met het afsluiten van nieuwe overeenkomsten, terwijl zij wist
dat nieuwe crediteuren nooit betaald zouden krijgen. Zij moet de
crediteuren hier over inlichten, waarschuwen. Als de moeder deze
zorgplicht jegens de crediteuren van de dochter niet vervult, handelt zij
onrechtmatig. Vanaf welk moment weet de moeder dat het slecht zal
afopen?
Vraag 7: Je moet achterhalen of Vivision Bouw bv ook schuldig is geweest
aan een onrechtmatige daad. Zij wist heel goed dat zij het project kreeg
voor een bedrag van €1,00. De bestuurder van de zuster is ook bestuurder
van de andere twee vennootschappen en weet dus van de situatie. Dat
ging ten koste van het bedrag dat de crediteuren van Vivision Nederland
zouden krijgen. Dit is onzorgvuldig jegens de crediteuren. Om die reden
kan ook Vivision Bouw bv aangesproken worden.
Vraag 8: Ja, want ten gevolge van een 403-verklaring zijn moeder en
dochter beide hoofdelijk aansprakelijk. De schuldeisers kunnen dus hun
schuld verhalen op zowel Vivision International als Vivision Nederland. De
moeder maakt zelf vrijwillig een uitzondering op de hoofdregel dat je als
aandeelhouder alleen aansprakelijk gesteld kan worden voor het
volstorten van de aandelen. Het voordeel van de 403-verklaring is dat:
De groepsmaatschappijen een vereenvoudigde jaarrekening mogen
opstellen;
De groepsmaatschappijen hun jaarrekening niet openbaar hoeven te
maken;
Er geen accountantsonderzoek uitgevoerd hoeft te worden;
Dit allemaal heel veel geld scheelt.
2
7
Tutorial woensdag 21 maart 2018
Onderwerp: concernrecht
Essayvragen
1. Beantwoord uit ‘De Kern’, H9, casus I, vragen 1 tot en met 10
Vraag 1: Ja, want Vivision International heeft alle aandelen in Vivision
Nederland en heeft dus meer dan de helft van de stemrechten in de
algemene vergadering. Dit maakt Vivision Nederland een
dochtermaatschappij volgens art. 2:24a lid 1 sub a BW. Als er niets in de
opgave over gezegd wordt, geldt er dat 1 aandeel 1 stem geeft.
Vraag 2: Voor een groepsmaatschappij moet er sprake zijn van
economische eenheid, organisatorische verbondenheid en centrale leiding.
De eerste twee eisen blijken uit art. 2:24b BW en de laatste eis blijkt uit
jurisprudentie. In de casus staat dat Vivision International zich intensief
bemoeit met het beleid van de dochter. Er is dus sprake van een centrale
leiding. Vivision Nederland is dus een groepsmaatschappij van Vivision
International. Als er geen sprake was geweest van centrale leiding, blijft
het een dochtermaatschappij maar is het geen groepsmaatschappij. Dit
heeft consequenties voor bepaalde bepalingen.
Vraag 3: De mogelijkheden zijn oprichting, overname of afsplitsing. In deze
casus wordt Vivision Bouw B.V. opgericht en wordt Vivision Nederland
overgenomen door Vivision Bouw B.V. via een aandelenfusie. Een
afsplitsing doet zich niet voor.
Vraag 4: Vivision Nederland is een bv. Voor bv’s geldt dat het bestuur de
aanwijzingen van de algemene vergadering (die in handen is van Vivision
International) moet opvolgen als dit bepaald is in de statuten en als de
aanwijzing niet in strijd is met het algemeen belang van de vennootschap
en de met haar verbonden onderneming (art. 2:239 lid 4 BW). Er staat
niets in de casus over wat er in de statuten vastgelegd is, maar het is
waarschijnlijk dat hier wel iets over vastgelegd is. Het overdragen van de
opdracht voor €1,00 aan de zustervennootschap is niet in het belang van
de doelwitvennootschap. Dat project is meer waard dan €1,00. Dit is
zodanig in strijd met het vennootschappelijk belang dat Vivision Nederland
kan zeggen dat ze dit niet doet. De opdracht om de huur van het
bedrijfspand op te zeggen en de achterstallige huurtermijnen te betalen is
wel in het belang van Vivision Nederland. Ze krijgt daarvoor krediet van
Vivision International.
Vraag 5: Ja, Vivision International bezit alle aandelen van Vivision
Nederland en is daarmee de enige partij op de algemene vergadering van
1
, Vivision Nederland. Via een besluit in de algemene vergadering kunnen
bestuurders ontslagen worden (art. 2:244 en 242 BW). Dit veroorzaakt
geen vennootschapsrechtelijke problemen, maar wel arbeidsrechtelijke
problemen. De bestuurder heeft namelijk ook een arbeidscontract bij de
bv. Hij kan daarom een schadevergoeding eisen. In dit geval is de
bestuurder van Vivision International ook de bestuurer van Vivision
Nederland, dus is het een lastige situatie.
Vraag 6: Vivision International bemoeit zich intensief met Vivision
Nederland en zou dus op de hoogte moeten zijn van de fnanciële positie
van haar dochter. Zij heeft zowel als quasi-bestuurder als als
aandeelhouder een zorgplicht jegens de schuldeisers. Op de algemene
vergadering van 5 april 2015 was het al bekend dat de winstverwachting
voor 2015 sterk zou dalen. De algemene vergadering besloot echter alle
winst in de vorm van dividend uit te keren aan de aandeelhoudster:
zichzelf. Er is hier sprake van een ongeoorloofde vermogensonttrekking.
Er is daarom sprake van een onrechtmatige daad van Vivision
International jegens de schuldeisers van Vivision Nederland. Er is hier
sprake van doorbraak van de aansprakelijkheid. De schuldeisers kunnen
hun vorderingen verhalen op Vivision International.
Je zou de moeder ook aan kunnen spreken op basis van het voortzetten
van verliesgevende activiteiten. De moeder laat het bestuur maar
doorgaan met het afsluiten van nieuwe overeenkomsten, terwijl zij wist
dat nieuwe crediteuren nooit betaald zouden krijgen. Zij moet de
crediteuren hier over inlichten, waarschuwen. Als de moeder deze
zorgplicht jegens de crediteuren van de dochter niet vervult, handelt zij
onrechtmatig. Vanaf welk moment weet de moeder dat het slecht zal
afopen?
Vraag 7: Je moet achterhalen of Vivision Bouw bv ook schuldig is geweest
aan een onrechtmatige daad. Zij wist heel goed dat zij het project kreeg
voor een bedrag van €1,00. De bestuurder van de zuster is ook bestuurder
van de andere twee vennootschappen en weet dus van de situatie. Dat
ging ten koste van het bedrag dat de crediteuren van Vivision Nederland
zouden krijgen. Dit is onzorgvuldig jegens de crediteuren. Om die reden
kan ook Vivision Bouw bv aangesproken worden.
Vraag 8: Ja, want ten gevolge van een 403-verklaring zijn moeder en
dochter beide hoofdelijk aansprakelijk. De schuldeisers kunnen dus hun
schuld verhalen op zowel Vivision International als Vivision Nederland. De
moeder maakt zelf vrijwillig een uitzondering op de hoofdregel dat je als
aandeelhouder alleen aansprakelijk gesteld kan worden voor het
volstorten van de aandelen. Het voordeel van de 403-verklaring is dat:
De groepsmaatschappijen een vereenvoudigde jaarrekening mogen
opstellen;
De groepsmaatschappijen hun jaarrekening niet openbaar hoeven te
maken;
Er geen accountantsonderzoek uitgevoerd hoeft te worden;
Dit allemaal heel veel geld scheelt.
2
