Geschiedenis samenvatting
3.1 in de loopgraven
3.1.1 Frankrijk en Duitsland aartsvijanden 1871-1919
Voor en na 1900 was de spanning te snijden tussen Duitsland en Frankrijk. Twee keer eerder stonden
de Duitsers en fransen in een oorlog tegen elkaar in 1870 en 1914. In de eerste wereld oorlog waren
de Duitsers en fransen deel van een veel groter geheel. De 1 e wereldoorlog noemde ze ook wel de
grote wereldoorlog tot het uitbreken van de 2 e wereldoorlog.
3.1.2 filmfragment in de loopgraven
Dit is nu niet van belang voor het leren voor de toets.
3.2 een kruitvat word gevuld, 1871-1914
Vijf foorzaken en een aanleiding waren in 1914 de basis van de 1ee wereld oorlog. Europa was rond
1900 net een kruitvat je hoefde er maar een lont bi te houden en het zou ontploffen. De vijf
foorzaken die heet kruitvat vulden zijn
1. Nationalisme ( in West-Europa en op de Balkan ) Nationalisme is liefde voor het eigen land.
In de frans Duitse oorlog van 1870-1871 won Duitsland dit was een geweldige stimulans voor het
nationalisme in Duitsland. Iedereen wist ook met Duitsland valt niet te sollen. De rijkskanselier Otto
von Bismarck was samen met 'der kaiser' Wilhelm I vastbesloten om Duitslands positie verder te
versterken.
De fransen wilden vooral wraak voor de nederlaag van 1870-1871. Een revanche gedachte was erg
belangrijk voor de Franse nationalisme.
Groot Brittannië keek te en was bezorgt maar bleef er buiten, groot Brittannië was trots op hun sterke
vloot en met al de kolonie in Amerika. Het was britannia rule the waves.
In Zuidoost Europa was de macht van de turken in de landen van de Balkan in de negentiende eeuw
flink geslonken. Het Ottomaanse rijk kan de nationalistische roep om zelfstandigheid van de
verschillende volkeren binnen hun rijk niet meer tegenhouden. Het Ottomaanse rijk was zwak en
werd de zieke man van Europa genoemd.
Oostenrijk-Hongarije werd steeds groter en kreeg in 1908 ook Bosnië erbij, Rusland vertrouwede de
groeiende macht van Oostenrijk- Hongarije niet. Rusland probeerde haar eigen invloed in de Balkan
te versterken door de roep o onafhankelijkheid van de Slavische volken te ondersteunen. Deze
botsing van nationalistische gevoelens leverde een paar kleine Balkan oorlogen op.
2. Militarisme en wapenwedloop. Militarisme is veel waarde toekennen aan het leger.
Wapenwedloop is soort wedstrijd wie de meeste en krachtigste wapens heeft.
3. Economische concurrentie
4. Modern- imperialisme. Modern- imperialisme is in bezit nemen van kolonies in de tweede
helft van de 19e eeuw door West-Europese landen in Afrika en Azië.
5. Bondgenootschappen bondgenoot schappen is vriendschap verdrag tussen landen.
, 3.2.3 soldaten en fabrieken
Een wedloop ontstond doordat Frankrijk, groot Brittannië en Duitsland steeds meer en krachtiger
wapens produceerde om elkaar af te troeven. Duitsland besloot ook op zee de concurrentie met
groot -Brittannië aan te gaan. In 1898 naam de rijks dag een vlootwet om de oorlogsschepen uit de
breiden en te moderniseren. Economische concurrentie, wapenwedloop en nationalisme gingen hier
dus samen.
3.2.4 imperialisme en bondgenootschappen
In de achttiende eeuw hadden groot Brittannië en Frankrijk de basis gelegd voor een groot koloniaal
rijk. In Amerika en Azië hadden ze kolonies in bezit genomen. Rond 1850 legden ze hun oog op Afrika.
Ze konden in Afrika dingen verkopen uit hun eigen land ( afzetmarkt ), grondstoffen uit Afrika zelf
goed gebruiken en ook was dit goed voor hun aanzien dus hier ging het modern-imperialisme samen
met het nationalisme.
Duitsland mengde zich in deze wedloop om Afrika na 1871. De keizer ging dood en er kwam een
nieuwe ( Wilhelm 2 ) die grote plannen had hij voerde een echt weltpolitik, Duitsland moest en zou
een belangrijke rol spelen op het politieke wereldtoneel. Dat beleid versterkte al het militarisme en,
nationalisme en het modern0imperialisme.
Om conflicten en oorlogen tussen de Europese landen en de VS om de verovering van Afrika te
voorkomen, werd besloten op de conferentie in Berlijn om Afrika onderling te verdelen. Aan de
Afrikaanse bevolking werd niks gevraagd en oude grenzen en gewoontes ter plaatse werd geen
rekening mee gehouden.
Keizer Wilhelm 2 wist dat vooral England en Frankrijk hem in de weg zouden staan in zijn weltpolitik.
Toen ontstonden er bondgenootschappen :
De centralen : Duitsland, Oostenrijk Hongarije en het Ottomaanse rijk
Geallieerden : Frankrijk, England, Rusland.
3.3 kruit- en gasdampen in de loopgraven
3.3.1 de lont en de kettingreactie
De helft van de Bosniërs wou liever bij Servië horen omdat zij een Slavische afkomst hadden en ze de
taal godsdienst en cultuur hadden, de ander helft van de Bosniërs wouden wel bij Oostenrijk
Hongarije horen want zij waren islamitisch en waren bang om in Servië te wonen gediscrimineerd.
Op 28 juni 1914 bezocht de troonopvolger van Oostenrijk Hongarije de Bosnische hoofdstad, hij werd
doodgeschoten door een Servische nationalistische beweging : de zwarte hand.
Oostenrijk-Hongarije dacht dat serve achter de aanslag zat en eiste excuses, toen die niet snel en
serieus genoeg kwamen verklaarde Oostenrijk – Hongarije de oorlog aan Servië. Servië had nu als
steun de russen. Tsaar Nicolaas 2 gaf het bevel tot mobilisatie ( klaarmaken voor de oorlog ) van zijn
leger en dat schoot in het verkeerde keelgat van Duitsland , de bondgenoot van Oostenrijk Hongarije.
Als de Duitse eis tot stopzetting van de russische legermobilisatie niet werd opgevolgd zou Duitsland
de oorlog verklaren aan Rusland, Duitsland zij tegen Frankrijk dat zij zich er niet mee moesten
bemoeien maar zij waren de bondgenoot van Rusland, de fransen negeerde dat en verklaarde ook de
oorlog aan Duitsland.
De volgende dag trok het Duitse leger België in om via dit land Frankrijk te kunnen aanvallen.
England, de bondgenoot van Frankrijk, had de neutraliteit van België gegarandeerd en verklaarde
daarop, het is inmiddels 4 augustus 1914, de oorlog aan Duitsland.
3.1 in de loopgraven
3.1.1 Frankrijk en Duitsland aartsvijanden 1871-1919
Voor en na 1900 was de spanning te snijden tussen Duitsland en Frankrijk. Twee keer eerder stonden
de Duitsers en fransen in een oorlog tegen elkaar in 1870 en 1914. In de eerste wereld oorlog waren
de Duitsers en fransen deel van een veel groter geheel. De 1 e wereldoorlog noemde ze ook wel de
grote wereldoorlog tot het uitbreken van de 2 e wereldoorlog.
3.1.2 filmfragment in de loopgraven
Dit is nu niet van belang voor het leren voor de toets.
3.2 een kruitvat word gevuld, 1871-1914
Vijf foorzaken en een aanleiding waren in 1914 de basis van de 1ee wereld oorlog. Europa was rond
1900 net een kruitvat je hoefde er maar een lont bi te houden en het zou ontploffen. De vijf
foorzaken die heet kruitvat vulden zijn
1. Nationalisme ( in West-Europa en op de Balkan ) Nationalisme is liefde voor het eigen land.
In de frans Duitse oorlog van 1870-1871 won Duitsland dit was een geweldige stimulans voor het
nationalisme in Duitsland. Iedereen wist ook met Duitsland valt niet te sollen. De rijkskanselier Otto
von Bismarck was samen met 'der kaiser' Wilhelm I vastbesloten om Duitslands positie verder te
versterken.
De fransen wilden vooral wraak voor de nederlaag van 1870-1871. Een revanche gedachte was erg
belangrijk voor de Franse nationalisme.
Groot Brittannië keek te en was bezorgt maar bleef er buiten, groot Brittannië was trots op hun sterke
vloot en met al de kolonie in Amerika. Het was britannia rule the waves.
In Zuidoost Europa was de macht van de turken in de landen van de Balkan in de negentiende eeuw
flink geslonken. Het Ottomaanse rijk kan de nationalistische roep om zelfstandigheid van de
verschillende volkeren binnen hun rijk niet meer tegenhouden. Het Ottomaanse rijk was zwak en
werd de zieke man van Europa genoemd.
Oostenrijk-Hongarije werd steeds groter en kreeg in 1908 ook Bosnië erbij, Rusland vertrouwede de
groeiende macht van Oostenrijk- Hongarije niet. Rusland probeerde haar eigen invloed in de Balkan
te versterken door de roep o onafhankelijkheid van de Slavische volken te ondersteunen. Deze
botsing van nationalistische gevoelens leverde een paar kleine Balkan oorlogen op.
2. Militarisme en wapenwedloop. Militarisme is veel waarde toekennen aan het leger.
Wapenwedloop is soort wedstrijd wie de meeste en krachtigste wapens heeft.
3. Economische concurrentie
4. Modern- imperialisme. Modern- imperialisme is in bezit nemen van kolonies in de tweede
helft van de 19e eeuw door West-Europese landen in Afrika en Azië.
5. Bondgenootschappen bondgenoot schappen is vriendschap verdrag tussen landen.
, 3.2.3 soldaten en fabrieken
Een wedloop ontstond doordat Frankrijk, groot Brittannië en Duitsland steeds meer en krachtiger
wapens produceerde om elkaar af te troeven. Duitsland besloot ook op zee de concurrentie met
groot -Brittannië aan te gaan. In 1898 naam de rijks dag een vlootwet om de oorlogsschepen uit de
breiden en te moderniseren. Economische concurrentie, wapenwedloop en nationalisme gingen hier
dus samen.
3.2.4 imperialisme en bondgenootschappen
In de achttiende eeuw hadden groot Brittannië en Frankrijk de basis gelegd voor een groot koloniaal
rijk. In Amerika en Azië hadden ze kolonies in bezit genomen. Rond 1850 legden ze hun oog op Afrika.
Ze konden in Afrika dingen verkopen uit hun eigen land ( afzetmarkt ), grondstoffen uit Afrika zelf
goed gebruiken en ook was dit goed voor hun aanzien dus hier ging het modern-imperialisme samen
met het nationalisme.
Duitsland mengde zich in deze wedloop om Afrika na 1871. De keizer ging dood en er kwam een
nieuwe ( Wilhelm 2 ) die grote plannen had hij voerde een echt weltpolitik, Duitsland moest en zou
een belangrijke rol spelen op het politieke wereldtoneel. Dat beleid versterkte al het militarisme en,
nationalisme en het modern0imperialisme.
Om conflicten en oorlogen tussen de Europese landen en de VS om de verovering van Afrika te
voorkomen, werd besloten op de conferentie in Berlijn om Afrika onderling te verdelen. Aan de
Afrikaanse bevolking werd niks gevraagd en oude grenzen en gewoontes ter plaatse werd geen
rekening mee gehouden.
Keizer Wilhelm 2 wist dat vooral England en Frankrijk hem in de weg zouden staan in zijn weltpolitik.
Toen ontstonden er bondgenootschappen :
De centralen : Duitsland, Oostenrijk Hongarije en het Ottomaanse rijk
Geallieerden : Frankrijk, England, Rusland.
3.3 kruit- en gasdampen in de loopgraven
3.3.1 de lont en de kettingreactie
De helft van de Bosniërs wou liever bij Servië horen omdat zij een Slavische afkomst hadden en ze de
taal godsdienst en cultuur hadden, de ander helft van de Bosniërs wouden wel bij Oostenrijk
Hongarije horen want zij waren islamitisch en waren bang om in Servië te wonen gediscrimineerd.
Op 28 juni 1914 bezocht de troonopvolger van Oostenrijk Hongarije de Bosnische hoofdstad, hij werd
doodgeschoten door een Servische nationalistische beweging : de zwarte hand.
Oostenrijk-Hongarije dacht dat serve achter de aanslag zat en eiste excuses, toen die niet snel en
serieus genoeg kwamen verklaarde Oostenrijk – Hongarije de oorlog aan Servië. Servië had nu als
steun de russen. Tsaar Nicolaas 2 gaf het bevel tot mobilisatie ( klaarmaken voor de oorlog ) van zijn
leger en dat schoot in het verkeerde keelgat van Duitsland , de bondgenoot van Oostenrijk Hongarije.
Als de Duitse eis tot stopzetting van de russische legermobilisatie niet werd opgevolgd zou Duitsland
de oorlog verklaren aan Rusland, Duitsland zij tegen Frankrijk dat zij zich er niet mee moesten
bemoeien maar zij waren de bondgenoot van Rusland, de fransen negeerde dat en verklaarde ook de
oorlog aan Duitsland.
De volgende dag trok het Duitse leger België in om via dit land Frankrijk te kunnen aanvallen.
England, de bondgenoot van Frankrijk, had de neutraliteit van België gegarandeerd en verklaarde
daarop, het is inmiddels 4 augustus 1914, de oorlog aan Duitsland.
