Casus:
Rond het middaguur hoort een vrouw veel gegil en geschreeuw uit de woning van haar buren
komen en belt de politie. Er speelt zich een groot drama af in het huis. De verdachte wil zichzelf
van het leven beroven, maar probeert haar vriend in de dood mee te nemen. Tien minuten
voorafgaand aan het gegil zit de verdachte in een ‘tunnel richting suïcide’ en bedenkt dat het beter
zou zijn als haar vriend er ook niet meer zou zijn. Ze zoekt snel op ‘hoe pleeg ik een moord’ en loopt
daarna naar het slachtoffer toe dat op bed ligt te slapen. Ze geeft het slachtoffer twee harde
klappen met een hamer op het hoofd. Het slachtoffer kan, ondanks het letsel aan zijn hoofd, de
verdachte overmeesteren. Is er hier sprake van (poging tot) moord of doodslag?
Artikel 287 Doodslag
Hij die opzettelijk een ander van het leven berooft, wordt, als schuldig aan doodslag, gestraft
met gevangenisstraf van ten hoogste vijftien jaren of geldboete van de vijfde categorie.
Cumulatieve voorwaarden:
V1: opzettelijk
V2: een ander
V3: van het leven beroven
Artikel 289 Moord
Hij die opzettelijk en met voorbedachten rade een ander van het leven berooft, wordt, als
schuldig aan moord, gestraft met levenslange gevangenisstraf of tijdelijke van ten hoogste
dertig jaren of geldboete van de vijfde categorie.
Cumulatieve voorwaarden:
V1: opzettelijk
V2: met voorbedachten rade
V3: een ander
V4: van het leven beroven
Het verschil tussen de twee artikelen zit in de voorbedachten rade. Bij moord is dit een
voorwaarde, bij doodslag niet. Belangrijk is om te weten wat voorbedachten rade inhoudt.
‘Voor een bewezenverklaring van het bestanddeel "voorbedachte raad" moet komen vast te staan
dat de verdachte zich gedurende enige tijd heeft kunnen beraden op het te nemen of het genomen
besluit en dat hij niet heeft gehandeld in een ogenblikkelijke gemoedsopwelling, zodat hij de
gelegenheid heeft gehad na te denken over de betekenis en de gevolgen van zijn voorgenomen
daad en zich daarvan rekenschap te geven.’1
Als we de twee artikelen koppelen aan de casus, is al gauw duidelijk dat de voorwaarde ‘van
het leven beroven’ niet voldoet. Er is immers niemand overleden. Er kan echter wel sprake
zijn van poging tot doodslag/moord.
Van opzet is sprake, aangezien de verdachte haar partner heeft neergeslagen met als doel
hem van het leven te beroven. In dit geval betreft het dan ook een ander, ook aan deze
voorwaarde wordt voldaan. Als gesteld kan worden dat aan de voorbedachten rade is
1
HR 27 januari 2015, ECLI:NL:HR:2015:122.
Rond het middaguur hoort een vrouw veel gegil en geschreeuw uit de woning van haar buren
komen en belt de politie. Er speelt zich een groot drama af in het huis. De verdachte wil zichzelf
van het leven beroven, maar probeert haar vriend in de dood mee te nemen. Tien minuten
voorafgaand aan het gegil zit de verdachte in een ‘tunnel richting suïcide’ en bedenkt dat het beter
zou zijn als haar vriend er ook niet meer zou zijn. Ze zoekt snel op ‘hoe pleeg ik een moord’ en loopt
daarna naar het slachtoffer toe dat op bed ligt te slapen. Ze geeft het slachtoffer twee harde
klappen met een hamer op het hoofd. Het slachtoffer kan, ondanks het letsel aan zijn hoofd, de
verdachte overmeesteren. Is er hier sprake van (poging tot) moord of doodslag?
Artikel 287 Doodslag
Hij die opzettelijk een ander van het leven berooft, wordt, als schuldig aan doodslag, gestraft
met gevangenisstraf van ten hoogste vijftien jaren of geldboete van de vijfde categorie.
Cumulatieve voorwaarden:
V1: opzettelijk
V2: een ander
V3: van het leven beroven
Artikel 289 Moord
Hij die opzettelijk en met voorbedachten rade een ander van het leven berooft, wordt, als
schuldig aan moord, gestraft met levenslange gevangenisstraf of tijdelijke van ten hoogste
dertig jaren of geldboete van de vijfde categorie.
Cumulatieve voorwaarden:
V1: opzettelijk
V2: met voorbedachten rade
V3: een ander
V4: van het leven beroven
Het verschil tussen de twee artikelen zit in de voorbedachten rade. Bij moord is dit een
voorwaarde, bij doodslag niet. Belangrijk is om te weten wat voorbedachten rade inhoudt.
‘Voor een bewezenverklaring van het bestanddeel "voorbedachte raad" moet komen vast te staan
dat de verdachte zich gedurende enige tijd heeft kunnen beraden op het te nemen of het genomen
besluit en dat hij niet heeft gehandeld in een ogenblikkelijke gemoedsopwelling, zodat hij de
gelegenheid heeft gehad na te denken over de betekenis en de gevolgen van zijn voorgenomen
daad en zich daarvan rekenschap te geven.’1
Als we de twee artikelen koppelen aan de casus, is al gauw duidelijk dat de voorwaarde ‘van
het leven beroven’ niet voldoet. Er is immers niemand overleden. Er kan echter wel sprake
zijn van poging tot doodslag/moord.
Van opzet is sprake, aangezien de verdachte haar partner heeft neergeslagen met als doel
hem van het leven te beroven. In dit geval betreft het dan ook een ander, ook aan deze
voorwaarde wordt voldaan. Als gesteld kan worden dat aan de voorbedachten rade is
1
HR 27 januari 2015, ECLI:NL:HR:2015:122.
