Hoorcollege 1)
Bronnen van verbintenissen
- 6:1 jo. 6:213 BW
- Rechtshandeling: handeling met beoogd rechtsgevolg -> 3:33 jo. 3:35 jo. 6:248 BW
- Wet
o OD: 6:162
o Zaakwaarneming: 6:198-6:202
o Onverschuldigde betaling: 6:203-6:211
o Ongerechtvaardigde verrijking: 6:212
▪ HR Quint/ Te Poel: verduidelijking 6:212
• Rechtsregel: de ovk kan wel ontstaan wanneer deze past binnen het stelsel van de
wet of aansluit bij de wel in de wet geregelde gevallen.
- Bronnen waarnaar de wet verwijst
o Gewoonte 6:248 BW
o Ongeschreven recht -> natuurlijke verbintenis (6: 3) of Redelijkheid en billijkheid
o Rechterlijke uitspraken (dwangsom)
Precontractuele fase
- HR Baris/ Riezenkamp
o Rechtsregel: precontractuele fase ook beheerst door Redelijkheid en billijkheid
- 2 problemen in precontractuele fase
o Afgebroken onderhandelingen (ovk niet ontstaan)
▪ Plas/ Valburg
• Stadium 1: vrijheid
• Stadium 2: afbreken mag, maar niet zonder kostenvergoeding (-)
• Stadium 3: afbreken in strijd met R&B -> vergoeding gederfde winst (+)
o CBB/JPO -> op ieder moment kijken welk gerechtvaardigd vertrouwen er
tussen de partijen bestond -> minder strikt naar de stadia kijken -> op het
moment van afbreken contract
o Toezegging totstandkoming contract
o Ovk wel ontstaan maar later vernietigt
▪ KLM/CCC:
• HR: als een private partij een aanbesteding doet, zijn ze niet aan dezelfde regels
gebonden.
▪ De Treek/ Dexia:
• HR: gedeelde schuld -> maar bank heeft een maatschappelijke zorgplicht als
ervaringsdeskundige -> volgt uit R&B
- Conclusie: contractsvrijheid staat voorop -> begrenzing van R&B
Rechtshandeling en ovk
- 3:33 definitie
o Wil -> op rechtsgevolg gericht -> door verklaring geopenbaard (3:37)
- Geen beroep op ontbreken van wil bij gerechtvaardigd vertrouwen 3:35
- Werking zodra ontvangen (3:37 lid 3) -> bij elektronisch (6:227c lid 3)
- Contractsvrijheid -> uitzondering: goede zeden/ openbare orde 3:40
- Vormvrijheid 3:37 lid 1 > uitzondering vormvoorschriften 3:39
- Verbindende kracht
- Aanvullen/ beperking 6:2 jo. 6:248
- Overeenkomst 6:217
o Herroeping 6:219/ verval 6:221
Algemene voorwaarden 6:217
, - 6:231-a
o AV= bedingen die zijn opgesteld om in een ovk te worden opgenomen
▪ Gebruiker= degene die AV gebruikt / Wederpartij= degene die AV aanvaardt
- AV-totstandkoming 6:217 jo. 3:33 jo. 3:35
o Snelle gebondenheid 6:232
o Sanctie: AV maken geen onderdeel uit van ovk
o 6:225 lid 3 battle of forms (beide AV)
▪ Dus ook van toepassing bij grote wederpartijen (6:235) of internationale B2B transacties
(6:247 lid 2)
- Redelijke termijn tot kennisneming 6:233 jo. 6:234 (en niet onredelijk bezwarend)
o ter hand stellen = actief verstekken (dus niet First Data/KPN)
o ter beschikking stellen
o elektronisch contracteren
o Sanctie: vernietigbaarheid 6:233b jo. 3:53
- Uitzondering 1: grote wederpartij 6:235 (50 man) & internat. B2B transacties 6:247 lid 2
o Dan 6:233 nvt -> 6:230b-6 wel van toepassing
- Uitzondering 2: redelijke en op de praktijk afgestemde uitleg (al bekend was met AV)
o HR Geurtzen/ Kampstaal-> 6:234 is limitatief (6:248 lid 2)
- Uitzondering 3: voor beroep op bekendheidsuitzondering Is niet relevant of gebruiker AV ervoor heeft
gezorgd dat wederpartij ermee bekend raakte
6:219 -> een aanbod is onherroepelijk wanneer het een termijn voor aanvaarding inhoudt of wanneer de
onherroepelijkheid op een nadere wijze uit het aanbod volgt. De herroepelijkheid stopt zodra een aanvaarding is
verzonden.
Werkgroep 1
Casus 1.1
Baris/ Riezenkamp -> hun gedrag mede moeten laten bepalen door de gerechtvaardigde belangen van de wederpartij
- In onderhandelingsfase behoorlijk onderhandelen
- Zorgvuldigheid betrachten
- Geen misbruik maken van inlichtingen
- In de onderhandelingsfase door partijen gemaakte kosten vergoeden indien en voor zover dit gebruikelijk of
redelijk is.
- Schadevergoeding kan ontstaan door het in strijd handelen met goede trouw of R&B
Maatstaf CCB/JPO: afbreken is onaanvaardbaar in verband met
- Totstandskomingsvertrouwen
- Mate waarin en de wijze waarop het vertrouwen een gerechtvaardigd vertrouwen betreft
- Hantering: strenge tot terughoudendheid (niet snel aannemen dat het onaanvaardbaar is)
- Moment: vertrouwen op het moment van afbreken onderhandelingen.
Er is geen contract, geen voorovereenkomst.
Situatie 1: nee -> je bent al verder in het proces -> al verbeterpunten gegeven
Situatie 2: ja -> half/ half -> niet onaanvaardbaar -> maar wel al vaker samengewerkt en drie concrete verbeterpunten.
Situatie 3: nee -> geen dusdanig hoog vertrouwen dat het onaanvaardbaar is
Casus 1.2
Totstandkoming ovk -> toetsing 6:217
Wil en verklaring komen niet overeen 3:33
Toetsing 3:35
- Verklaring/ gedraging
- Die is opgevat als een tot hem gerichte verklaring
- Deze mag je gezien de omstandigheden redelijkerwijs toekennen -> omstandigheden
, Er is een ovk tot stand gekomen.
Casus 1.3 a
Toepasselijkheid AV -> 6:225 lid 3
- Eigenheimer heeft de kleine lettertjes onder aan de fax van S niet opgemerkt en rept in zijn aanvaardingsbrief
geen woord over AV
- Eigenheimer geeft bij zijn aanvaarding van S niet uitdrukkelijk aangegeven dat hij de AV van S afwijst.
- De AV van Superbint zijn van toepassing.
Is er ovk? -> 6:217 (3:33/ 3:35) -> ja mbt 8000 kg aardappelen voor 10.000,-
Casus 1.3 b
Informatieplicht gebruiker AV -> 6:234 jo. 6:230c
Wijzen van informeren -> (6:230c) 6:230b lid 6 jo. 6:230e
6:230c
- Op eigen initiatief de AV verstrekken -> X
- Voor afnemer gemakkelijk toegankelijk maken op plaats van dienst of ovk -> X
- Voor afnemer gemakkelijk elektronisch toegankelijk maken -> X
- Opnemen in alle verstrekte documenten waarin de diensten zijn beschreven -> X
6:230e
- Zorgen dat de AV correct/ helder en ondubbelzinnig. En bij schriftelijke ovk moeten de AV tijdig VOOR
contractsluiting worden medegedeeld/ beschikbaar gesteld -> X
Uitgangspunt: initiatief ligt bij de gebruiker
Conclusie
- Beroep van Eigenheimer (vernietigbaar) (6:233b -> analoge toepassing) zal slagen ^
- De verweren van Superbint gaan niet op.
Hoorcollege 2
Nietig en vernietigbaar (3:52, termijn is 3 jaar)
- Nietig: nooit bestaan (van rechtswege)
- Vernietigbaar: stopt te bestaan -> terugwerkende kracht (niet ontbinding -> ongedaanmakingsverbintenis)
Handelingsonbekwaamheid en handelingsonbevoegd
- 1:234 BW -> minderjarigen (veronderstelde toestemming bij levensmiddelen -> kan vernietigen) (geen 3:35)
- 1:381 lid 2 BW -> curatele (geen 3:35)
- 3:43 BW -> handelingsonbevoegdheid (is niet beschikkingsonbevoegd) -> nietig
Wilsgebreken -> sanctie vernietigbaarheid
- 6:228 dwaling
o Gedwaald
o Causaal verband dwaling aan aangaan ovk
o 1 van de 3 (kenbaarheid zit hier in)
▪ Inlichting geven
▪ Mededelingsplicht geschonden
▪ Wederzijdse dwaling
o Offringa/Vinck: Weging van onderzoeks- en mededelingsplichten afhankelijk van de omstandigheden
van het geval
o Treek/ Dexia: Vergrote zorgplicht voor de bank
- 3:44 lid 2 bedreiging -> Wil is gebrekkig ontstaan
- 3:44 lid 3 bedrog
- 3:44 lid 4 misbruik van omstandigheden
Strijd met wet, goede zeden of openbare orde 3:40
- Goede zeden= moreel wel of niet wenselijk
- Strijd met de wet= inhoud of strekking/ verrichten rechtshandeling
o Esmilo/ mediq (relativering van nietigheid)
Bronnen van verbintenissen
- 6:1 jo. 6:213 BW
- Rechtshandeling: handeling met beoogd rechtsgevolg -> 3:33 jo. 3:35 jo. 6:248 BW
- Wet
o OD: 6:162
o Zaakwaarneming: 6:198-6:202
o Onverschuldigde betaling: 6:203-6:211
o Ongerechtvaardigde verrijking: 6:212
▪ HR Quint/ Te Poel: verduidelijking 6:212
• Rechtsregel: de ovk kan wel ontstaan wanneer deze past binnen het stelsel van de
wet of aansluit bij de wel in de wet geregelde gevallen.
- Bronnen waarnaar de wet verwijst
o Gewoonte 6:248 BW
o Ongeschreven recht -> natuurlijke verbintenis (6: 3) of Redelijkheid en billijkheid
o Rechterlijke uitspraken (dwangsom)
Precontractuele fase
- HR Baris/ Riezenkamp
o Rechtsregel: precontractuele fase ook beheerst door Redelijkheid en billijkheid
- 2 problemen in precontractuele fase
o Afgebroken onderhandelingen (ovk niet ontstaan)
▪ Plas/ Valburg
• Stadium 1: vrijheid
• Stadium 2: afbreken mag, maar niet zonder kostenvergoeding (-)
• Stadium 3: afbreken in strijd met R&B -> vergoeding gederfde winst (+)
o CBB/JPO -> op ieder moment kijken welk gerechtvaardigd vertrouwen er
tussen de partijen bestond -> minder strikt naar de stadia kijken -> op het
moment van afbreken contract
o Toezegging totstandkoming contract
o Ovk wel ontstaan maar later vernietigt
▪ KLM/CCC:
• HR: als een private partij een aanbesteding doet, zijn ze niet aan dezelfde regels
gebonden.
▪ De Treek/ Dexia:
• HR: gedeelde schuld -> maar bank heeft een maatschappelijke zorgplicht als
ervaringsdeskundige -> volgt uit R&B
- Conclusie: contractsvrijheid staat voorop -> begrenzing van R&B
Rechtshandeling en ovk
- 3:33 definitie
o Wil -> op rechtsgevolg gericht -> door verklaring geopenbaard (3:37)
- Geen beroep op ontbreken van wil bij gerechtvaardigd vertrouwen 3:35
- Werking zodra ontvangen (3:37 lid 3) -> bij elektronisch (6:227c lid 3)
- Contractsvrijheid -> uitzondering: goede zeden/ openbare orde 3:40
- Vormvrijheid 3:37 lid 1 > uitzondering vormvoorschriften 3:39
- Verbindende kracht
- Aanvullen/ beperking 6:2 jo. 6:248
- Overeenkomst 6:217
o Herroeping 6:219/ verval 6:221
Algemene voorwaarden 6:217
, - 6:231-a
o AV= bedingen die zijn opgesteld om in een ovk te worden opgenomen
▪ Gebruiker= degene die AV gebruikt / Wederpartij= degene die AV aanvaardt
- AV-totstandkoming 6:217 jo. 3:33 jo. 3:35
o Snelle gebondenheid 6:232
o Sanctie: AV maken geen onderdeel uit van ovk
o 6:225 lid 3 battle of forms (beide AV)
▪ Dus ook van toepassing bij grote wederpartijen (6:235) of internationale B2B transacties
(6:247 lid 2)
- Redelijke termijn tot kennisneming 6:233 jo. 6:234 (en niet onredelijk bezwarend)
o ter hand stellen = actief verstekken (dus niet First Data/KPN)
o ter beschikking stellen
o elektronisch contracteren
o Sanctie: vernietigbaarheid 6:233b jo. 3:53
- Uitzondering 1: grote wederpartij 6:235 (50 man) & internat. B2B transacties 6:247 lid 2
o Dan 6:233 nvt -> 6:230b-6 wel van toepassing
- Uitzondering 2: redelijke en op de praktijk afgestemde uitleg (al bekend was met AV)
o HR Geurtzen/ Kampstaal-> 6:234 is limitatief (6:248 lid 2)
- Uitzondering 3: voor beroep op bekendheidsuitzondering Is niet relevant of gebruiker AV ervoor heeft
gezorgd dat wederpartij ermee bekend raakte
6:219 -> een aanbod is onherroepelijk wanneer het een termijn voor aanvaarding inhoudt of wanneer de
onherroepelijkheid op een nadere wijze uit het aanbod volgt. De herroepelijkheid stopt zodra een aanvaarding is
verzonden.
Werkgroep 1
Casus 1.1
Baris/ Riezenkamp -> hun gedrag mede moeten laten bepalen door de gerechtvaardigde belangen van de wederpartij
- In onderhandelingsfase behoorlijk onderhandelen
- Zorgvuldigheid betrachten
- Geen misbruik maken van inlichtingen
- In de onderhandelingsfase door partijen gemaakte kosten vergoeden indien en voor zover dit gebruikelijk of
redelijk is.
- Schadevergoeding kan ontstaan door het in strijd handelen met goede trouw of R&B
Maatstaf CCB/JPO: afbreken is onaanvaardbaar in verband met
- Totstandskomingsvertrouwen
- Mate waarin en de wijze waarop het vertrouwen een gerechtvaardigd vertrouwen betreft
- Hantering: strenge tot terughoudendheid (niet snel aannemen dat het onaanvaardbaar is)
- Moment: vertrouwen op het moment van afbreken onderhandelingen.
Er is geen contract, geen voorovereenkomst.
Situatie 1: nee -> je bent al verder in het proces -> al verbeterpunten gegeven
Situatie 2: ja -> half/ half -> niet onaanvaardbaar -> maar wel al vaker samengewerkt en drie concrete verbeterpunten.
Situatie 3: nee -> geen dusdanig hoog vertrouwen dat het onaanvaardbaar is
Casus 1.2
Totstandkoming ovk -> toetsing 6:217
Wil en verklaring komen niet overeen 3:33
Toetsing 3:35
- Verklaring/ gedraging
- Die is opgevat als een tot hem gerichte verklaring
- Deze mag je gezien de omstandigheden redelijkerwijs toekennen -> omstandigheden
, Er is een ovk tot stand gekomen.
Casus 1.3 a
Toepasselijkheid AV -> 6:225 lid 3
- Eigenheimer heeft de kleine lettertjes onder aan de fax van S niet opgemerkt en rept in zijn aanvaardingsbrief
geen woord over AV
- Eigenheimer geeft bij zijn aanvaarding van S niet uitdrukkelijk aangegeven dat hij de AV van S afwijst.
- De AV van Superbint zijn van toepassing.
Is er ovk? -> 6:217 (3:33/ 3:35) -> ja mbt 8000 kg aardappelen voor 10.000,-
Casus 1.3 b
Informatieplicht gebruiker AV -> 6:234 jo. 6:230c
Wijzen van informeren -> (6:230c) 6:230b lid 6 jo. 6:230e
6:230c
- Op eigen initiatief de AV verstrekken -> X
- Voor afnemer gemakkelijk toegankelijk maken op plaats van dienst of ovk -> X
- Voor afnemer gemakkelijk elektronisch toegankelijk maken -> X
- Opnemen in alle verstrekte documenten waarin de diensten zijn beschreven -> X
6:230e
- Zorgen dat de AV correct/ helder en ondubbelzinnig. En bij schriftelijke ovk moeten de AV tijdig VOOR
contractsluiting worden medegedeeld/ beschikbaar gesteld -> X
Uitgangspunt: initiatief ligt bij de gebruiker
Conclusie
- Beroep van Eigenheimer (vernietigbaar) (6:233b -> analoge toepassing) zal slagen ^
- De verweren van Superbint gaan niet op.
Hoorcollege 2
Nietig en vernietigbaar (3:52, termijn is 3 jaar)
- Nietig: nooit bestaan (van rechtswege)
- Vernietigbaar: stopt te bestaan -> terugwerkende kracht (niet ontbinding -> ongedaanmakingsverbintenis)
Handelingsonbekwaamheid en handelingsonbevoegd
- 1:234 BW -> minderjarigen (veronderstelde toestemming bij levensmiddelen -> kan vernietigen) (geen 3:35)
- 1:381 lid 2 BW -> curatele (geen 3:35)
- 3:43 BW -> handelingsonbevoegdheid (is niet beschikkingsonbevoegd) -> nietig
Wilsgebreken -> sanctie vernietigbaarheid
- 6:228 dwaling
o Gedwaald
o Causaal verband dwaling aan aangaan ovk
o 1 van de 3 (kenbaarheid zit hier in)
▪ Inlichting geven
▪ Mededelingsplicht geschonden
▪ Wederzijdse dwaling
o Offringa/Vinck: Weging van onderzoeks- en mededelingsplichten afhankelijk van de omstandigheden
van het geval
o Treek/ Dexia: Vergrote zorgplicht voor de bank
- 3:44 lid 2 bedreiging -> Wil is gebrekkig ontstaan
- 3:44 lid 3 bedrog
- 3:44 lid 4 misbruik van omstandigheden
Strijd met wet, goede zeden of openbare orde 3:40
- Goede zeden= moreel wel of niet wenselijk
- Strijd met de wet= inhoud of strekking/ verrichten rechtshandeling
o Esmilo/ mediq (relativering van nietigheid)
