Scheikunde hoofdstuk 11
Metalen in actie
Paragraaf 1
De eigenschappen van metaal:
o een hoog smeltpunt;
o metaalglans;
o goede geleidbaarheid voor warmte en elektriciteit;
o goede vervormbaarheid.
Toepassing van metalen:
o Sieraden (goud, zilver en platnaa
o Constructemateriaal (ttaan, aluminium en staal (= legering van ijzer, koolstof en
chrooma
o Katalysatoren (= zet koolstofmonoxide en stkstofoxiden om in koolstofoxide en
stkstofa
o Alternateve energie op wekken (koper en staal bij windmolens, indium en telluur bij
zoncellena
Macroniveau: je kunt de eigenschappen zien of meten, bijvoorbeeld metaalglans, buigzaamheid en
hoge smeltpunten van metalen. (massa in grama
Microniveau: je kunt de eigenschappen niet zien of meten, je gaat in op de deeltjes en verklaart
waarom je iets zo is (massa in ua, atoom en molecuul niveau
Bijvoorbeeld een vloeistof in een bak, uit de bak verdwijnt geleidelijk steeds meer vloeistof.
- De uitleg op macroniveau is dat de vloeistof verdampt.
- De uitleg op microniveau is dat sommige deeltjes in de vloeistof bij het vloeistofniveau
toevallig zoveel snelheid krijgen dat ze uit de vloeistof kunnen ontsnappen.
- Je kan op microniveau de eigenschappen van metalen verklaren:
Metaalbinding: de aantrekkingskracht tussen de positeve atoomresten en de negateve
elektronenwolk. Deze binding houdt het metaalrooster bijeen. (metaalbinding = aantrekking tussen
vrij beweegbare elektronena
In een metaalrooster liggen de metaalionen geordend in een regelmatg patroon. Rondom de ionen
is een wolk van elektronen (deze vrije elektronen horen niet bij een bepaald metaalatooma
De lading en de groote van de positeve ionen hebben invloed op de sterkte van de metaalbinding.
Krachten om de metaalatomen van hun plek te krijgen hangen samen met de sterkte van de
metaalbinding.
Metaalglans: de vrije elektronen kunnen energie opnemen van het licht dat op het metaal valt. Ze
staan deze energie ook weer af, waarbij ze licht uitstralen. Dit zie je als metaalglans
Stroomgeleiding / warmtegeleiding: ook de vrije elektronen zijn hier verantwoordelijk voor.
Stroomgeleiding: de elektronen bewegen de elektronen in de richtng van de positeve elektrode.
, Warmtegeleding: als je een stuk metaal verwarmt, dan gaan de elektronen ter plekke sneller
bewegen. Ze kunnen vrij bewegen in het rooster en staan met botsen energie af aan andere
elektroden.
Vervormbaarheid: bij vervormen meten de metaalionen in de lagen langs elkaar kunnen schuiven.
De vrije elektronen maken dit mogelijk. In het vervormde stuk metaal trekken de vrije elektronen en
de positeve metaalionen elkaar net zo strak aan als in het oorspronkelijke stuk metaal.
Metaalrooster: de wijze waarop de metaalionen en de elektronen in een metaal in vaste toestand
gerangschikt ziten.
Roosterfouten: onregelmatgheden in het metaalrooster. Deze fouten hebben invloed op de
eigenschappen van het metaal.
Korrels / korrelgrenzen:
o Een fout in het metaalrooster ontstaat ook doordat het metaal eigenlijk uit heel
veel kleinere kristalgebiedjes bestaat. In de kristalgebiedjes zijn de
metaalatomen volgens de regelmatge opstapeling van het metaalrooster ten
opzichte van elkaar geordend.
o Deze kristalgebiedjes noem je korrels. Ze zijn onregelmatg ten opzichte van
elkaar georiënteerd.
o Tussen de korrels heb je de
korrelgrenzen. Hierdoor kunnen de
metaalatomen van de verschillende
korrels niet meer lang elkaar schuiven.
Daardoor zijn de metalen sterker en
minder buigzaam.
Mesoniveau: het niveau tussen micro- en macroniveau.
De macro schaal eindigt waar onze ogen het opgeven: rond de millimeter. Maar de microschaal
begint pas bij een miljardste millimeter. Er zit een groot gebied tussen: de meso schaal. Daar valt ook
veel te ontdekken en te onderzoeken. Denk aan hoe veel biologen dankzij de microscoop te weten
zijn gekomen.
Legering: mengsel van metalen. Je maakt het door metalen in vloeibare vorm te mengen.
Metalen in actie
Paragraaf 1
De eigenschappen van metaal:
o een hoog smeltpunt;
o metaalglans;
o goede geleidbaarheid voor warmte en elektriciteit;
o goede vervormbaarheid.
Toepassing van metalen:
o Sieraden (goud, zilver en platnaa
o Constructemateriaal (ttaan, aluminium en staal (= legering van ijzer, koolstof en
chrooma
o Katalysatoren (= zet koolstofmonoxide en stkstofoxiden om in koolstofoxide en
stkstofa
o Alternateve energie op wekken (koper en staal bij windmolens, indium en telluur bij
zoncellena
Macroniveau: je kunt de eigenschappen zien of meten, bijvoorbeeld metaalglans, buigzaamheid en
hoge smeltpunten van metalen. (massa in grama
Microniveau: je kunt de eigenschappen niet zien of meten, je gaat in op de deeltjes en verklaart
waarom je iets zo is (massa in ua, atoom en molecuul niveau
Bijvoorbeeld een vloeistof in een bak, uit de bak verdwijnt geleidelijk steeds meer vloeistof.
- De uitleg op macroniveau is dat de vloeistof verdampt.
- De uitleg op microniveau is dat sommige deeltjes in de vloeistof bij het vloeistofniveau
toevallig zoveel snelheid krijgen dat ze uit de vloeistof kunnen ontsnappen.
- Je kan op microniveau de eigenschappen van metalen verklaren:
Metaalbinding: de aantrekkingskracht tussen de positeve atoomresten en de negateve
elektronenwolk. Deze binding houdt het metaalrooster bijeen. (metaalbinding = aantrekking tussen
vrij beweegbare elektronena
In een metaalrooster liggen de metaalionen geordend in een regelmatg patroon. Rondom de ionen
is een wolk van elektronen (deze vrije elektronen horen niet bij een bepaald metaalatooma
De lading en de groote van de positeve ionen hebben invloed op de sterkte van de metaalbinding.
Krachten om de metaalatomen van hun plek te krijgen hangen samen met de sterkte van de
metaalbinding.
Metaalglans: de vrije elektronen kunnen energie opnemen van het licht dat op het metaal valt. Ze
staan deze energie ook weer af, waarbij ze licht uitstralen. Dit zie je als metaalglans
Stroomgeleiding / warmtegeleiding: ook de vrije elektronen zijn hier verantwoordelijk voor.
Stroomgeleiding: de elektronen bewegen de elektronen in de richtng van de positeve elektrode.
, Warmtegeleding: als je een stuk metaal verwarmt, dan gaan de elektronen ter plekke sneller
bewegen. Ze kunnen vrij bewegen in het rooster en staan met botsen energie af aan andere
elektroden.
Vervormbaarheid: bij vervormen meten de metaalionen in de lagen langs elkaar kunnen schuiven.
De vrije elektronen maken dit mogelijk. In het vervormde stuk metaal trekken de vrije elektronen en
de positeve metaalionen elkaar net zo strak aan als in het oorspronkelijke stuk metaal.
Metaalrooster: de wijze waarop de metaalionen en de elektronen in een metaal in vaste toestand
gerangschikt ziten.
Roosterfouten: onregelmatgheden in het metaalrooster. Deze fouten hebben invloed op de
eigenschappen van het metaal.
Korrels / korrelgrenzen:
o Een fout in het metaalrooster ontstaat ook doordat het metaal eigenlijk uit heel
veel kleinere kristalgebiedjes bestaat. In de kristalgebiedjes zijn de
metaalatomen volgens de regelmatge opstapeling van het metaalrooster ten
opzichte van elkaar geordend.
o Deze kristalgebiedjes noem je korrels. Ze zijn onregelmatg ten opzichte van
elkaar georiënteerd.
o Tussen de korrels heb je de
korrelgrenzen. Hierdoor kunnen de
metaalatomen van de verschillende
korrels niet meer lang elkaar schuiven.
Daardoor zijn de metalen sterker en
minder buigzaam.
Mesoniveau: het niveau tussen micro- en macroniveau.
De macro schaal eindigt waar onze ogen het opgeven: rond de millimeter. Maar de microschaal
begint pas bij een miljardste millimeter. Er zit een groot gebied tussen: de meso schaal. Daar valt ook
veel te ontdekken en te onderzoeken. Denk aan hoe veel biologen dankzij de microscoop te weten
zijn gekomen.
Legering: mengsel van metalen. Je maakt het door metalen in vloeibare vorm te mengen.
