PSYCHODERMATOLOGIE
Conceptanalyse
Maura Batteram
1714509
M Innovatie in Zorg en Welzijn 2023 - 2024
Leerteam 8 David Sterk
Academische Vaardigheden
2023_GVE-1.M-TETH-16_JAAR_D
8 november 2023
2926 woorden
Met het inleveren van dit beroepsproduct verklaar ik Maura Batteram, student aan de Master
Innovatie in Zorg en Welzijn van de Hogeschool Utrecht, dat ik bij het schrijven van dit
beroepsproduct, geen plagiaat heb gepleegd en dat het beroepsproduct het resultaat is van
mijn eigen werk en verwoord is in mijn eigen woorden behoudens citaten. Daar waar het
beroepsproduct gebaseerd is op informatie dan wel ideeën uit een andere informatiebron zal
ik die ander recht doen door naar diens geraadpleegde werk te verwijzen. Tevens verklaar
ik dat ik te allen tijde verantwoordelijk blijf voor het bovenstaande.
,SAMENVATTING
Psychodermatologie is een term die door zorgverleners wordt gebruikt om de psychosociale
comorbiditeiten bij (chronische) huidaandoeningen aan te duiden. Ongeveer 40% van deze
comorbiditeiten wordt niet herkend door zorgverleners. Er heerst onduidelijkheid over het
begrip, zorgverleners voelen zich onbekwaam en oncomfortabel om dergelijke klachten
bespreekbaar te maken. Het doel van deze conceptanalyse is om duidelijkheid te creëren en
een eenduidige definitie op te stellen over het concept psychodermatologie.
De conceptanalyse is beschreven volgens de methode van Walker & Avant (2014). Er is
systematisch gezocht in de databanken PubMed, Cinahl en Google Scholar. De zoekactie
heeft geleid tot 11 wetenschappelijke artikelen en 2 bronnen uit grijze literatuur.
In de literatuur zijn verschillende definities beschreven. De auteurs zijn het erover eens dat
psychodermatologie bestaat uit een combinatie van de specialismen dermatologie en
psychiatrie, waarbij primaire en secundaire psychosociale factoren een belangrijke rol spelen
bij de herkenning, het ontstaan, het beloop en de behandeling van huidaandoeningen en
psychosociale stoornissen. Hieruit zijn de attributen psychosociale factoren, huidaandoening
en comorbiditeiten geselecteerd. Antecedenten die hieraan voorafgaan zijn een ontsierend
uiterlijk, jeuk of pijn, stress of een psychiatrische stoornis. De consequenties die hieruit
voortkomen zijn schaamte, een laag zelfbeeld, sociaal isolement, zelf geïnduceerde
huidschade en een verminderde kwaliteit van leven. Er zijn empirische referenties opgesteld
om het concept in de praktijk te herkennen, waaruit de Dermatology Life Quality Index
(DLQI) is geselecteerd.
De definitie die vanuit de conceptanalyse is opgesteld luidt als volgt: “Psychodermatologie
wordt gedefinieerd als de relatie tussen psychosociale factoren en huidaandoeningen,
waarbij herkenning en het ontstaan een belangrijke rol spelen bij het beloop en de
behandeling van de aandoening”.
1
, Inhoudsopgave
Samenvatting.....................................................................................................................1
1. Inleiding..........................................................................................................................4
2. Methode.........................................................................................................................5
2.1 Design......................................................................................................................................5
2.2 Zoekstrategie...........................................................................................................................5
3. Bevindingen....................................................................................................................6
3.1 Gebruikswijze identificeren.....................................................................................................6
3.2 Vaststellen van definiërende attributen...................................................................................7
4. Beschrijving casussen......................................................................................................8
4.1 Modelcasus..............................................................................................................................9
4.2 Tegengestelde casus................................................................................................................9
4.3 Gerelateerde casus..................................................................................................................9
4.4 Borderline casus.....................................................................................................................10
5. Beschrijving van antecedenten en consequenties..........................................................10
5.1 Antecedenten........................................................................................................................10
5.2 Consequenties.......................................................................................................................10
6. Empirische referenties...................................................................................................11
7. Discussie.......................................................................................................................13
8. Conclusie.......................................................................................................................14
Literatuurlijst....................................................................................................................15
Bijlagen............................................................................................................................18
1. Zoekstrategie...........................................................................................................................18
2. Rationale schema.....................................................................................................................19
2
Conceptanalyse
Maura Batteram
1714509
M Innovatie in Zorg en Welzijn 2023 - 2024
Leerteam 8 David Sterk
Academische Vaardigheden
2023_GVE-1.M-TETH-16_JAAR_D
8 november 2023
2926 woorden
Met het inleveren van dit beroepsproduct verklaar ik Maura Batteram, student aan de Master
Innovatie in Zorg en Welzijn van de Hogeschool Utrecht, dat ik bij het schrijven van dit
beroepsproduct, geen plagiaat heb gepleegd en dat het beroepsproduct het resultaat is van
mijn eigen werk en verwoord is in mijn eigen woorden behoudens citaten. Daar waar het
beroepsproduct gebaseerd is op informatie dan wel ideeën uit een andere informatiebron zal
ik die ander recht doen door naar diens geraadpleegde werk te verwijzen. Tevens verklaar
ik dat ik te allen tijde verantwoordelijk blijf voor het bovenstaande.
,SAMENVATTING
Psychodermatologie is een term die door zorgverleners wordt gebruikt om de psychosociale
comorbiditeiten bij (chronische) huidaandoeningen aan te duiden. Ongeveer 40% van deze
comorbiditeiten wordt niet herkend door zorgverleners. Er heerst onduidelijkheid over het
begrip, zorgverleners voelen zich onbekwaam en oncomfortabel om dergelijke klachten
bespreekbaar te maken. Het doel van deze conceptanalyse is om duidelijkheid te creëren en
een eenduidige definitie op te stellen over het concept psychodermatologie.
De conceptanalyse is beschreven volgens de methode van Walker & Avant (2014). Er is
systematisch gezocht in de databanken PubMed, Cinahl en Google Scholar. De zoekactie
heeft geleid tot 11 wetenschappelijke artikelen en 2 bronnen uit grijze literatuur.
In de literatuur zijn verschillende definities beschreven. De auteurs zijn het erover eens dat
psychodermatologie bestaat uit een combinatie van de specialismen dermatologie en
psychiatrie, waarbij primaire en secundaire psychosociale factoren een belangrijke rol spelen
bij de herkenning, het ontstaan, het beloop en de behandeling van huidaandoeningen en
psychosociale stoornissen. Hieruit zijn de attributen psychosociale factoren, huidaandoening
en comorbiditeiten geselecteerd. Antecedenten die hieraan voorafgaan zijn een ontsierend
uiterlijk, jeuk of pijn, stress of een psychiatrische stoornis. De consequenties die hieruit
voortkomen zijn schaamte, een laag zelfbeeld, sociaal isolement, zelf geïnduceerde
huidschade en een verminderde kwaliteit van leven. Er zijn empirische referenties opgesteld
om het concept in de praktijk te herkennen, waaruit de Dermatology Life Quality Index
(DLQI) is geselecteerd.
De definitie die vanuit de conceptanalyse is opgesteld luidt als volgt: “Psychodermatologie
wordt gedefinieerd als de relatie tussen psychosociale factoren en huidaandoeningen,
waarbij herkenning en het ontstaan een belangrijke rol spelen bij het beloop en de
behandeling van de aandoening”.
1
, Inhoudsopgave
Samenvatting.....................................................................................................................1
1. Inleiding..........................................................................................................................4
2. Methode.........................................................................................................................5
2.1 Design......................................................................................................................................5
2.2 Zoekstrategie...........................................................................................................................5
3. Bevindingen....................................................................................................................6
3.1 Gebruikswijze identificeren.....................................................................................................6
3.2 Vaststellen van definiërende attributen...................................................................................7
4. Beschrijving casussen......................................................................................................8
4.1 Modelcasus..............................................................................................................................9
4.2 Tegengestelde casus................................................................................................................9
4.3 Gerelateerde casus..................................................................................................................9
4.4 Borderline casus.....................................................................................................................10
5. Beschrijving van antecedenten en consequenties..........................................................10
5.1 Antecedenten........................................................................................................................10
5.2 Consequenties.......................................................................................................................10
6. Empirische referenties...................................................................................................11
7. Discussie.......................................................................................................................13
8. Conclusie.......................................................................................................................14
Literatuurlijst....................................................................................................................15
Bijlagen............................................................................................................................18
1. Zoekstrategie...........................................................................................................................18
2. Rationale schema.....................................................................................................................19
2
