Claes en Gerritsen: Culturele waarden en communicate – in internatonaal perspectee
Én Hans Veldman - Exportmanagement
Inhoud
H1 Interculturele communicate.........................................................................................................................2
H2 Culturen categoriseren: basiswaarden en orientates...................................................................................3
H3 Cultuur en communicate..............................................................................................................................8
H4 Overeenkomsten en verschillen tussen Nederland, Vlaanderen en Europese culturen..............................10
H8 Interculturele vaardigheden in export – Hans Veldman..............................................................................11
Project Internatonaal aken doen....................................................................................................................13
,H1 Interculturele communicatie
De manier waarop de mens communiceert en communicateve handelingen interpreteert, wordt bepaald
door ijn culturele achtergrond.
Cultuurverschillen bestuderen, benoemen en verklaren (= cross cultureel onderzoek)
1.2 Cultuur met een kleine c
High culture = (kunst, literatuur, architectuur) de producten van kunst en wetenschap waarin een land ich
onderscheidt van andere landen. Denk aan Rembrandt, Rietveld, Mondriaan of de Gouden eeuw.
Mass culture = een systeem waarin leden de elfde betekenis hechten aan woorden, communicateve
handelingen e.d. Bijvoorbeeld: wat en hoe je eet / hoe je jouw gevoelens uit / wat mag wel en wat mag niet.
Defnite cultuur (Hofstede) = ‘dde collecteve mentale programmering die de leden van nnn groep of
categorie mensen onderscheidt van die van andere’.
In de mentale programmering van de mens kunnen we drie niveaus onderscheiden:
1. Aangeboren (menselijke natuur)
NATURE = onbewust gedrag dat is bedoeld om te overleven. Alles wat iedereen is aangeboren, denk aan
glimlachen, eten en drinken en dat we kunnen praten.
2. Aangeleerd (cultuur)
NURTURE = wat we doen met de menselijke cultuur. Cultuur is aangeleerd, we moeten ons gedragen
volgens regels en weten die we in on e sociale omgeving waar we opgroeien en levenservaring hebben
opgedaan. Hoe praten we? Waarom lachen we? De wij e waarop we emotes mogen uiten.
3. De persoonlijkheid van een individu: een aangeboren en een aangeleerd deel.
Communicate leidt in de onderste en bovenste laag niet tot problemen. Echter bij cultuur ligt het anders,
omdat sommige dingen onbekend ijn bij elkaar. Zo kan iemand gewend ijn iemand niet aan te kijken bij het
praten, uit beleefdheid, en wordt dit in andere landen als onbeleefd ge ien = miscommunicate
Socialisate
- Cultuuroverdracht van generate op generate
- Aangeleerd (socialisate)
- Groep mensen wordt geprogrammeerd hoe icht te gedragen, te denken en te handelen
- Afwijkend gedrag (ook gedachten of uitngen) worden gestraf
Primaire socialisate = binnen ge in / familie / school / wijk – afgerond rond de leefijd van 8 jaar!
Secundaire socialisate = herprogrammering na verhui ing / verandering van studie of werk e.d.
Culturele verschillen ijn in te delen in vier aspecten: symbolen, helden, rituelen en waarden. Het wordt
ge ien als een ui, met ‘dwaarden’ in het midden, daaromheen rituelen, helden, symbolen. Hoe verder buiten
naar de ui, hoe ichtbaarder en makkelijker het over te nemen is door andere culturen. Praktjken ijn
bespreekbaar, maar waarden ijn onbewust en on ichtbaar en kunnen voor problemen orgen.
, Culturele verschillen manifesteren ich in vier aspecten:
I. Praktjken (1/9 van cultuur): wat we doen, hoe we iets doen = ZICHTBAAR
I. Symbolen = de vlag, kleding, gebaren.
II. Helden = personen die als held worden ge ien binnen een cultuur
III. Rituelen = handelingen die ratoneel niet nood akelijk ijn maar wel essenteel voor de leden
van de cultuur (verjaardag, koningsdag)
II. Waarden (8/9 deel van cultuur): waarom we iets doen = ONZICHTBAAR
Basis aannames voor de Nederlandse cultuur (ook in het bedrijfsleven)
- Het gelijkheidsideaal
- Directheid en kritsche houding
- Pragmatsch handelen en geldgericht
- Voorschrifen en vrijheid
- Tolerante of onverschilligheid
- Internatonale visie
- Parochialisme (godsdienstoorlogen)
Wat voor soort culturen zijn er?
1. Natonale culturen
Groepen mensen die bij elkaar horen omdat e in nnn land wonen. Wel kunnen er verschillen ijn
tussen regio’s binnen een land. Cultuurgren en vallen niet altjd samen met taalgren en.
2. Sociale culturen
- Cultuurverschillen door migrate: migranten VS oorspronkelijke inwoners van een land.
- Cultuurverschillen door sociale klasse, geslacht, leefijd en godsdiensten
- Cultuurverschillen door ogenschijnlijk gelijke groepen als scholen, bedrijven en ge innen.
Stereotypering = als er over cultuurverschillen wordt gesproken, worden de verschijnselen vaak genoemd
die in de eigen cultuur niet voorkomt maar wel in de andere cultuur.
1.4 Wat is interculturele communicate? Verschillen in onderzoek naar cultuurverschillen in communicatee
1. Cross culturele communicate = onder oek waarin men nagaat of, en in welk op icht, culturen van
elkaar verschillen in communicate. Gaat altjd vooraf aan het interculturele onder oek, je moet de
verschillen kennen voordat je kan analyseren waar het mis kan gaan.
2. Interculturele communicate = onder oek naar wat er gebeurt als mensen uit verschillende culturen
met elkaar communiceren en hoe je het beste met cultuurverschillen om kunt gaan.
H2 Culturen categoriseren: basiswaarden en orientaties
Basiswaarde Fijnmazig Middenmazig Groemazig
Wat is de natuur van De mens is van nature slecht De mens is van nature De mens is van nature
de mens? owel goed als slecht goed
Wat is de relate van De mens leef in groepen en Er ijn groeps- en De mens is een
mens tot mens? hiërarchische verhoudingen individuele belangen onafhankelijk individu
Wat is de drijfveer van Werken om te leven Worden: ontwikkelen Leven om te werken
menselijk handelen? (relates > presteren) van het elf (presteren > relates)
Welke opvatng heef Ruimte is meestal openbaar, Balans tussen privn en Veel ruimte is privn
de mens over de weinig ruimte voor je elf openbare ruimte
ruimte om hem heen?
Welke tjd oriëntate Heden nn verleden ijn Heden is belangrijk Heden en toekomst ijn
heef de mens? belangrijk belangrijk
Wat is de relate van De mens is ondergeschikt De mens leef in De mens is meester van
mens tot de natuur en aan de natuur en het harmonie met natuur de natuur en is
het bovennatuurlijke? bovennatuurlijke en verbonden met onafhankelijk van het
bovennatuurlijke bovennatuurlijke
Én Hans Veldman - Exportmanagement
Inhoud
H1 Interculturele communicate.........................................................................................................................2
H2 Culturen categoriseren: basiswaarden en orientates...................................................................................3
H3 Cultuur en communicate..............................................................................................................................8
H4 Overeenkomsten en verschillen tussen Nederland, Vlaanderen en Europese culturen..............................10
H8 Interculturele vaardigheden in export – Hans Veldman..............................................................................11
Project Internatonaal aken doen....................................................................................................................13
,H1 Interculturele communicatie
De manier waarop de mens communiceert en communicateve handelingen interpreteert, wordt bepaald
door ijn culturele achtergrond.
Cultuurverschillen bestuderen, benoemen en verklaren (= cross cultureel onderzoek)
1.2 Cultuur met een kleine c
High culture = (kunst, literatuur, architectuur) de producten van kunst en wetenschap waarin een land ich
onderscheidt van andere landen. Denk aan Rembrandt, Rietveld, Mondriaan of de Gouden eeuw.
Mass culture = een systeem waarin leden de elfde betekenis hechten aan woorden, communicateve
handelingen e.d. Bijvoorbeeld: wat en hoe je eet / hoe je jouw gevoelens uit / wat mag wel en wat mag niet.
Defnite cultuur (Hofstede) = ‘dde collecteve mentale programmering die de leden van nnn groep of
categorie mensen onderscheidt van die van andere’.
In de mentale programmering van de mens kunnen we drie niveaus onderscheiden:
1. Aangeboren (menselijke natuur)
NATURE = onbewust gedrag dat is bedoeld om te overleven. Alles wat iedereen is aangeboren, denk aan
glimlachen, eten en drinken en dat we kunnen praten.
2. Aangeleerd (cultuur)
NURTURE = wat we doen met de menselijke cultuur. Cultuur is aangeleerd, we moeten ons gedragen
volgens regels en weten die we in on e sociale omgeving waar we opgroeien en levenservaring hebben
opgedaan. Hoe praten we? Waarom lachen we? De wij e waarop we emotes mogen uiten.
3. De persoonlijkheid van een individu: een aangeboren en een aangeleerd deel.
Communicate leidt in de onderste en bovenste laag niet tot problemen. Echter bij cultuur ligt het anders,
omdat sommige dingen onbekend ijn bij elkaar. Zo kan iemand gewend ijn iemand niet aan te kijken bij het
praten, uit beleefdheid, en wordt dit in andere landen als onbeleefd ge ien = miscommunicate
Socialisate
- Cultuuroverdracht van generate op generate
- Aangeleerd (socialisate)
- Groep mensen wordt geprogrammeerd hoe icht te gedragen, te denken en te handelen
- Afwijkend gedrag (ook gedachten of uitngen) worden gestraf
Primaire socialisate = binnen ge in / familie / school / wijk – afgerond rond de leefijd van 8 jaar!
Secundaire socialisate = herprogrammering na verhui ing / verandering van studie of werk e.d.
Culturele verschillen ijn in te delen in vier aspecten: symbolen, helden, rituelen en waarden. Het wordt
ge ien als een ui, met ‘dwaarden’ in het midden, daaromheen rituelen, helden, symbolen. Hoe verder buiten
naar de ui, hoe ichtbaarder en makkelijker het over te nemen is door andere culturen. Praktjken ijn
bespreekbaar, maar waarden ijn onbewust en on ichtbaar en kunnen voor problemen orgen.
, Culturele verschillen manifesteren ich in vier aspecten:
I. Praktjken (1/9 van cultuur): wat we doen, hoe we iets doen = ZICHTBAAR
I. Symbolen = de vlag, kleding, gebaren.
II. Helden = personen die als held worden ge ien binnen een cultuur
III. Rituelen = handelingen die ratoneel niet nood akelijk ijn maar wel essenteel voor de leden
van de cultuur (verjaardag, koningsdag)
II. Waarden (8/9 deel van cultuur): waarom we iets doen = ONZICHTBAAR
Basis aannames voor de Nederlandse cultuur (ook in het bedrijfsleven)
- Het gelijkheidsideaal
- Directheid en kritsche houding
- Pragmatsch handelen en geldgericht
- Voorschrifen en vrijheid
- Tolerante of onverschilligheid
- Internatonale visie
- Parochialisme (godsdienstoorlogen)
Wat voor soort culturen zijn er?
1. Natonale culturen
Groepen mensen die bij elkaar horen omdat e in nnn land wonen. Wel kunnen er verschillen ijn
tussen regio’s binnen een land. Cultuurgren en vallen niet altjd samen met taalgren en.
2. Sociale culturen
- Cultuurverschillen door migrate: migranten VS oorspronkelijke inwoners van een land.
- Cultuurverschillen door sociale klasse, geslacht, leefijd en godsdiensten
- Cultuurverschillen door ogenschijnlijk gelijke groepen als scholen, bedrijven en ge innen.
Stereotypering = als er over cultuurverschillen wordt gesproken, worden de verschijnselen vaak genoemd
die in de eigen cultuur niet voorkomt maar wel in de andere cultuur.
1.4 Wat is interculturele communicate? Verschillen in onderzoek naar cultuurverschillen in communicatee
1. Cross culturele communicate = onder oek waarin men nagaat of, en in welk op icht, culturen van
elkaar verschillen in communicate. Gaat altjd vooraf aan het interculturele onder oek, je moet de
verschillen kennen voordat je kan analyseren waar het mis kan gaan.
2. Interculturele communicate = onder oek naar wat er gebeurt als mensen uit verschillende culturen
met elkaar communiceren en hoe je het beste met cultuurverschillen om kunt gaan.
H2 Culturen categoriseren: basiswaarden en orientaties
Basiswaarde Fijnmazig Middenmazig Groemazig
Wat is de natuur van De mens is van nature slecht De mens is van nature De mens is van nature
de mens? owel goed als slecht goed
Wat is de relate van De mens leef in groepen en Er ijn groeps- en De mens is een
mens tot mens? hiërarchische verhoudingen individuele belangen onafhankelijk individu
Wat is de drijfveer van Werken om te leven Worden: ontwikkelen Leven om te werken
menselijk handelen? (relates > presteren) van het elf (presteren > relates)
Welke opvatng heef Ruimte is meestal openbaar, Balans tussen privn en Veel ruimte is privn
de mens over de weinig ruimte voor je elf openbare ruimte
ruimte om hem heen?
Welke tjd oriëntate Heden nn verleden ijn Heden is belangrijk Heden en toekomst ijn
heef de mens? belangrijk belangrijk
Wat is de relate van De mens is ondergeschikt De mens leef in De mens is meester van
mens tot de natuur en aan de natuur en het harmonie met natuur de natuur en is
het bovennatuurlijke? bovennatuurlijke en verbonden met onafhankelijk van het
bovennatuurlijke bovennatuurlijke
