Hoofdstuk 1
Sociologie probeert antwoord te geven op de vraag: hoe slagen mensen erin samen te leven?
In het oud Grieks betekent sociaal: saamhorigheid of gezelligheid. In de sociologie slaat het dus op de
menselijke betrekkingen in een samenleving (mensen zijn altjd sociaal). De psychologie houdt zich
bezig met het individuele gedrag van mensen, in de economie gaat het om hoe de goederen zijn
geregeld, in de politcologie gaat het om de manier waarop mensen vormgeven aan de toekomst en
de sociologie houdt zich bezig met de verklaring voor gedrag van individuen en groepen.
Functe
Een grondlegger van de sociologie is Augustus Comte (1798-1857, Frankrijk). Hij wilde
ongefundeerde geloven over de werking van de samenleving doorprikken. Sociologie legt de
bestaande verhoudingen tussen mensen bloot, de ideologiekritiek maakt het niet populair. Als
wetenschap is het bruikbaar om een samenleving te besturen, dit heet de beheersfunctie. Ook wilt
de sociologie meer overzicht brengen in situates zodat deze begrijpelijker worden, dit heet de
ordenende functie.
Issue
Individuen denken vaak dat ze uniek zijn en opzich zelf staan. Wright Mills wilde de individuele
leefwereld koppelen aan de maatschappelijke logica (sociologische verbeeldingskracht). Hij
beschreef dat private troubles vaak public issues werden.
Criteria van sociologisch probleem
1. Er moeten meerdere getrofen worden
2. Het moet gaan om persoonlijk letsel (private troubles)
3. Er moet een samenhang zijn met andere problemen
4. Het probleem is niet tjdelijk
5. Er moet een bovenpersoonlijke oorzaak zijn
6. Het moet tegen serieuze waarden ingaan.
Mensen worden door de samenleving gevormd, maar vormen zelf ook de samenleving.
Macht
Als het gaat over macht bedoelen we:
1. Het vermogen om doelstellingen in de toekomst te formuleren
2. Het vermogen om daar middelen voor te zoeken
3. Het vermogen om via die middelen invloed uit te oefenen
Hoofdstuk 2
Tabula rasa- onbeschreven blad
Nature vs. Nurture
Om gedrag te verklaren wordt er gekeken of het gedrag is aangeboren of aangeleerd. Het brein is
ongeveer rond 15/16 jaar volgroeid en blijf tot je 25 e in ontwikkeling. Beiden zijn essenteel maar de
vraag is altjd wat de verhouding is.
, Socialisate
In drie jaar tjd is een baby uitgegroeid tot peuter. Kinderen leren hoe hun wereld eruitziet en hoe ze
zich moeten gedragen. Het proces waarbij mensen leren zich sociaal te gedragen heet socialisatie.
Als kind ben je hier nog niet bewust mee bezig maar later ga je hier bewuster mee om.
Waarden
Dit zijn de voorstellingen die wij met anderen delen over wat juist en goed is en wat wij nastreven
(niet stelen, niet slaan). Er kunnen per groep verschillende waarden zijn, dit kan positeve en
negateve gevolgen hebben. In Nederland is gezelligheid erg belangrijk terwijl in Turkije gastvrijheid
belangrijk is. Deze verschillen worden ook wel aangeduid door de ik-cultuur en de wij-cultuur. In de
ik-cultuur is er minder sociale cohesie en in de wij-cultuur is het juist gericht op een groep.
Doelen
Als de waarden worden omgezet in een visie spreken we over een doel. Er zijn twee aspecten: het
zeg-gedrag en het doe-gedrag. De waarden en doelen fungeren als beoordeling over bepaald
gedrag.
Normen
Dit zijn concrete gedragsregels die aangeven wat er van je wordt verwacht in verschillende situates
(waarde=beleefdheid, norm=niet in de reden vallen). De normen worden als normaal gezien (een
man geef een vrouw een hand) terwijl dit in andere groepen totaal niet zo is. Dit kan ook door de
jaren heen veranderen. Er zijn drie soorten normen:
1. Moreel – goed of kwaad
2. Juridisch – legaal of illegaal
3. Sociaal – gepast of ongepast
Bewust of onbewust
Eerst maak je een proces bewust mee (leren fetsen) later gaat dit vanzelf. Het proces dat je
verwacht gedrag ‘eigen’ maakt heet internalisering. Je vertoont gedrag automatsch en je bent je er
vaak niet bewust van dat je de gedragsregels eigen hebt gemaakt (hand geven bij een kennismaking).
Bij hospitalisering komen mensen in een situate waarbij hun gedrag zo door anderen wordt bepaald
dat ze zelf geen initatef meer nemen, dit komt vaak door een kleine leefomgeving
(bejaardenhuizen).
Rollen en rolconficten
Een rol is de verhouding tussen de normen en verwachtngen tot het gedrag en de posite van
iemand anders (docent, dokter, zoon). De rollen zijn vaak ‘gegeven’ maar kunnen ook veranderen
(ouder worden, nieuwe baan, pensioen). Als de verwachtngen van een rol niet uitkomen spreken we
van een rolconflict.
Een extern rolconflict betekent dat iemand misschien meerdere rollen tegelijk aanneemt die moeilijk
zijn te combineren (minister en moeder). Een intern rolconflict gaat vaak over een sociale posite die
moeilijk te combineren is met verwachtngen van anderen. Het gedrag van de roldrager hangt af van:
1. De druk die anderen op hem uitoefenen
2. De kracht van eigen verwachtngen vs wat er leef binnen een groep
Sociologie probeert antwoord te geven op de vraag: hoe slagen mensen erin samen te leven?
In het oud Grieks betekent sociaal: saamhorigheid of gezelligheid. In de sociologie slaat het dus op de
menselijke betrekkingen in een samenleving (mensen zijn altjd sociaal). De psychologie houdt zich
bezig met het individuele gedrag van mensen, in de economie gaat het om hoe de goederen zijn
geregeld, in de politcologie gaat het om de manier waarop mensen vormgeven aan de toekomst en
de sociologie houdt zich bezig met de verklaring voor gedrag van individuen en groepen.
Functe
Een grondlegger van de sociologie is Augustus Comte (1798-1857, Frankrijk). Hij wilde
ongefundeerde geloven over de werking van de samenleving doorprikken. Sociologie legt de
bestaande verhoudingen tussen mensen bloot, de ideologiekritiek maakt het niet populair. Als
wetenschap is het bruikbaar om een samenleving te besturen, dit heet de beheersfunctie. Ook wilt
de sociologie meer overzicht brengen in situates zodat deze begrijpelijker worden, dit heet de
ordenende functie.
Issue
Individuen denken vaak dat ze uniek zijn en opzich zelf staan. Wright Mills wilde de individuele
leefwereld koppelen aan de maatschappelijke logica (sociologische verbeeldingskracht). Hij
beschreef dat private troubles vaak public issues werden.
Criteria van sociologisch probleem
1. Er moeten meerdere getrofen worden
2. Het moet gaan om persoonlijk letsel (private troubles)
3. Er moet een samenhang zijn met andere problemen
4. Het probleem is niet tjdelijk
5. Er moet een bovenpersoonlijke oorzaak zijn
6. Het moet tegen serieuze waarden ingaan.
Mensen worden door de samenleving gevormd, maar vormen zelf ook de samenleving.
Macht
Als het gaat over macht bedoelen we:
1. Het vermogen om doelstellingen in de toekomst te formuleren
2. Het vermogen om daar middelen voor te zoeken
3. Het vermogen om via die middelen invloed uit te oefenen
Hoofdstuk 2
Tabula rasa- onbeschreven blad
Nature vs. Nurture
Om gedrag te verklaren wordt er gekeken of het gedrag is aangeboren of aangeleerd. Het brein is
ongeveer rond 15/16 jaar volgroeid en blijf tot je 25 e in ontwikkeling. Beiden zijn essenteel maar de
vraag is altjd wat de verhouding is.
, Socialisate
In drie jaar tjd is een baby uitgegroeid tot peuter. Kinderen leren hoe hun wereld eruitziet en hoe ze
zich moeten gedragen. Het proces waarbij mensen leren zich sociaal te gedragen heet socialisatie.
Als kind ben je hier nog niet bewust mee bezig maar later ga je hier bewuster mee om.
Waarden
Dit zijn de voorstellingen die wij met anderen delen over wat juist en goed is en wat wij nastreven
(niet stelen, niet slaan). Er kunnen per groep verschillende waarden zijn, dit kan positeve en
negateve gevolgen hebben. In Nederland is gezelligheid erg belangrijk terwijl in Turkije gastvrijheid
belangrijk is. Deze verschillen worden ook wel aangeduid door de ik-cultuur en de wij-cultuur. In de
ik-cultuur is er minder sociale cohesie en in de wij-cultuur is het juist gericht op een groep.
Doelen
Als de waarden worden omgezet in een visie spreken we over een doel. Er zijn twee aspecten: het
zeg-gedrag en het doe-gedrag. De waarden en doelen fungeren als beoordeling over bepaald
gedrag.
Normen
Dit zijn concrete gedragsregels die aangeven wat er van je wordt verwacht in verschillende situates
(waarde=beleefdheid, norm=niet in de reden vallen). De normen worden als normaal gezien (een
man geef een vrouw een hand) terwijl dit in andere groepen totaal niet zo is. Dit kan ook door de
jaren heen veranderen. Er zijn drie soorten normen:
1. Moreel – goed of kwaad
2. Juridisch – legaal of illegaal
3. Sociaal – gepast of ongepast
Bewust of onbewust
Eerst maak je een proces bewust mee (leren fetsen) later gaat dit vanzelf. Het proces dat je
verwacht gedrag ‘eigen’ maakt heet internalisering. Je vertoont gedrag automatsch en je bent je er
vaak niet bewust van dat je de gedragsregels eigen hebt gemaakt (hand geven bij een kennismaking).
Bij hospitalisering komen mensen in een situate waarbij hun gedrag zo door anderen wordt bepaald
dat ze zelf geen initatef meer nemen, dit komt vaak door een kleine leefomgeving
(bejaardenhuizen).
Rollen en rolconficten
Een rol is de verhouding tussen de normen en verwachtngen tot het gedrag en de posite van
iemand anders (docent, dokter, zoon). De rollen zijn vaak ‘gegeven’ maar kunnen ook veranderen
(ouder worden, nieuwe baan, pensioen). Als de verwachtngen van een rol niet uitkomen spreken we
van een rolconflict.
Een extern rolconflict betekent dat iemand misschien meerdere rollen tegelijk aanneemt die moeilijk
zijn te combineren (minister en moeder). Een intern rolconflict gaat vaak over een sociale posite die
moeilijk te combineren is met verwachtngen van anderen. Het gedrag van de roldrager hangt af van:
1. De druk die anderen op hem uitoefenen
2. De kracht van eigen verwachtngen vs wat er leef binnen een groep
