Hoorcolleges Intramurale zorg
1
,Inhoudsopgave
Hoorcollege 1: hartactiviteit ............................................................................................................................. 3
Hoorcollege 2: coronair lijden .......................................................................................................................... 6
Hoorcollege 3: fysiotherapie bij patiënten na CVA – vroege revalidatie fase .................................................. 12
Hoorcollege 5: samenstelling en dynamiek van bloed .................................................................................... 22
Hoorcollege 6: klinisch kijken dyspneu waarvoor opname ............................................................................. 27
Hoorcollege 7: late en chronische revalidatie fase ......................................................................................... 29
Hoorcollege 8: dyspnoe .................................................................................................................................. 35
Hoorcollege 9: airway clearance ..................................................................................................................... 39
Hoorcollege 10: klinische inspanningsfysiologie: inspanningslimitaties en CPET ............................................ 45
Hoorcollege 11: cognitieve functies ................................................................................................................ 49
Hoorcollege 12: hartfalen en kleplijden .......................................................................................................... 54
Hoorcollege 13: poliklinische hartrevalidatie ................................................................................................. 60
Hoorcollege 14: technologie in revalidatie zorg .............................................................................................. 64
Hoorcollege 15: fysiotherapie bij mensen met dementie ............................................................................... 66
2
,Hoorcollege 1: hartactiviteit
Inhoud:
• Coronaire circulatie
• Regeling hartactie
- Slagvolume en hartfrequentie
• Prikkelvorming en geleiding
- Hartspierweefsel/myocard
- ECG
• Hartcyclus
Systole→ ventrikels trekken samen, bloed wordt weggepompt
Diastole→ ventrikels ontspannen, bloed stroomt naar binnen
Coronaire circulatie
Vanuit aorta (eerste aftakking van de aorta):
• Linker coronair arterie→ bestrijkt het grootste gedeelte van
het hart
• Rechter coronair arterie
Als er een bloedpropje in je coronaire arterie kan een deel van je hart
geen zuurstof krijgen→ hartinfarct
Zo een vat kan ook vernauwd zijn→ angina pectoris
Het bloed komt uiteindelijk weer terecht in de venen, die komt weer
bij elkaar in de Sinus coronarius en komt het terug in het rechter
atrium
Hartactiviteit
HMV= slagvolume x hartfrequentie
• HMV in rust 5l./ min
• Bij dynamische inspanning toename tot 25l./ min of meer (sporters vaak meer) (o.i.v.
sympathische zenuwstelsel)
Slagvolume in rust bijv. 80 ml
Eind diastolisch volume 120 ml
Dus er blijft 40 ml in het hart zitten
Ejectiefractie= slagvolume/ eind diastolisch volume→ dus 80/120=67%
Slagvolume
Grotere ventrikels vullen zich met meer bloed→ meer bloed per slag wordt weggepompt
Sterkere hartspieren hebben een grotere contractiekracht= contractiliteit→ kunnen meer
bloed per slag wegpompen
Deze twee effecten zijn onder invloed van het zenuwstelsel (sympathicus) en van het Frank-
Starling principe
3
, Frank-Starling principe/ ventrikelfunctiecurve
Als het ventrikel een grotere vulling heeft geeft dat een krachtigere
slag, waardoor je een groter slag volume krijgt. Dit heeft te maken met
de optimale overlap van actine en myosine filamenten.
Hartfrequentie
Een hartslag ontstaat door een prikkel in de sinusknoop→ SA-knoop
De intrinsieke hartfrequentie→ eigen frequentie hart (zonder invloed van het zenuwstelsel)
• 100/110 per minuut
Hartfrequentie→ sinusritme normaal gesproken
• Rust 50-80 slagen/ min
• Maximaal: 220 – leeftijd
Hartwand en hartspierweefsel
Hartspierweefsel is heel dik
Directe prikkeloverdracht→ tussen myocardcellen via nexus verbindingen (daardoor kan het
signaal snel door gegeven worden)
Geledingssysteem hart/ potentiaal veranderingen verschillende
hartspiercellen
SA-knoop= Sinusknoop
De SA-knoop bevat pacemakercellen waarin na een langzame
depolarisatie een actiepotentiaal ontstaan in een frequentie van
ongeveer 70/ min
AV-knoop (ligt op de grens van het atrium en ventrikel)
Het signaal kan door gegeven worden doordat er depolarisatie
optreedt. In rust hebben hartspiercellen een negatieve lading aan de
binnenkant van de celmembraan en een positieve lading aan de
buitenkant, bij depolarisatie wordt de lading de cel tijdelijk positief
aan de binnenkant.
Er treedt een vertraging op in de AV-knoop zodat het bloed uit het atrium naar het ventrikel
kan gaan, zonder vertraging zou het ventrikel te snel contraheren om bloed uit het atrium
binnen te kunnen laten. De AV-knoop is een latente pacemaker dus als de SA-knoop niet
meer werkt kan je hart wel nog steeds kloppen, alleen dan met een lagere frequentie (30-40
actiepotentialen per minuut)
Bundel van His→ zit tussen het atrium en ventrikel en geleiden de prikkel door naar de
Purkinje vezels. Deze impulsgeleiding is erg snel. Na de bundel van His gaat de prikkel naar
de bundeltakken
Purkinje vezel→ vertakkingen van de rechter- en linkerbundeltak in het septum tussen de
ventrikels. Deze bereiken de hartspiercellen in de ventrikelwand
4
1
,Inhoudsopgave
Hoorcollege 1: hartactiviteit ............................................................................................................................. 3
Hoorcollege 2: coronair lijden .......................................................................................................................... 6
Hoorcollege 3: fysiotherapie bij patiënten na CVA – vroege revalidatie fase .................................................. 12
Hoorcollege 5: samenstelling en dynamiek van bloed .................................................................................... 22
Hoorcollege 6: klinisch kijken dyspneu waarvoor opname ............................................................................. 27
Hoorcollege 7: late en chronische revalidatie fase ......................................................................................... 29
Hoorcollege 8: dyspnoe .................................................................................................................................. 35
Hoorcollege 9: airway clearance ..................................................................................................................... 39
Hoorcollege 10: klinische inspanningsfysiologie: inspanningslimitaties en CPET ............................................ 45
Hoorcollege 11: cognitieve functies ................................................................................................................ 49
Hoorcollege 12: hartfalen en kleplijden .......................................................................................................... 54
Hoorcollege 13: poliklinische hartrevalidatie ................................................................................................. 60
Hoorcollege 14: technologie in revalidatie zorg .............................................................................................. 64
Hoorcollege 15: fysiotherapie bij mensen met dementie ............................................................................... 66
2
,Hoorcollege 1: hartactiviteit
Inhoud:
• Coronaire circulatie
• Regeling hartactie
- Slagvolume en hartfrequentie
• Prikkelvorming en geleiding
- Hartspierweefsel/myocard
- ECG
• Hartcyclus
Systole→ ventrikels trekken samen, bloed wordt weggepompt
Diastole→ ventrikels ontspannen, bloed stroomt naar binnen
Coronaire circulatie
Vanuit aorta (eerste aftakking van de aorta):
• Linker coronair arterie→ bestrijkt het grootste gedeelte van
het hart
• Rechter coronair arterie
Als er een bloedpropje in je coronaire arterie kan een deel van je hart
geen zuurstof krijgen→ hartinfarct
Zo een vat kan ook vernauwd zijn→ angina pectoris
Het bloed komt uiteindelijk weer terecht in de venen, die komt weer
bij elkaar in de Sinus coronarius en komt het terug in het rechter
atrium
Hartactiviteit
HMV= slagvolume x hartfrequentie
• HMV in rust 5l./ min
• Bij dynamische inspanning toename tot 25l./ min of meer (sporters vaak meer) (o.i.v.
sympathische zenuwstelsel)
Slagvolume in rust bijv. 80 ml
Eind diastolisch volume 120 ml
Dus er blijft 40 ml in het hart zitten
Ejectiefractie= slagvolume/ eind diastolisch volume→ dus 80/120=67%
Slagvolume
Grotere ventrikels vullen zich met meer bloed→ meer bloed per slag wordt weggepompt
Sterkere hartspieren hebben een grotere contractiekracht= contractiliteit→ kunnen meer
bloed per slag wegpompen
Deze twee effecten zijn onder invloed van het zenuwstelsel (sympathicus) en van het Frank-
Starling principe
3
, Frank-Starling principe/ ventrikelfunctiecurve
Als het ventrikel een grotere vulling heeft geeft dat een krachtigere
slag, waardoor je een groter slag volume krijgt. Dit heeft te maken met
de optimale overlap van actine en myosine filamenten.
Hartfrequentie
Een hartslag ontstaat door een prikkel in de sinusknoop→ SA-knoop
De intrinsieke hartfrequentie→ eigen frequentie hart (zonder invloed van het zenuwstelsel)
• 100/110 per minuut
Hartfrequentie→ sinusritme normaal gesproken
• Rust 50-80 slagen/ min
• Maximaal: 220 – leeftijd
Hartwand en hartspierweefsel
Hartspierweefsel is heel dik
Directe prikkeloverdracht→ tussen myocardcellen via nexus verbindingen (daardoor kan het
signaal snel door gegeven worden)
Geledingssysteem hart/ potentiaal veranderingen verschillende
hartspiercellen
SA-knoop= Sinusknoop
De SA-knoop bevat pacemakercellen waarin na een langzame
depolarisatie een actiepotentiaal ontstaan in een frequentie van
ongeveer 70/ min
AV-knoop (ligt op de grens van het atrium en ventrikel)
Het signaal kan door gegeven worden doordat er depolarisatie
optreedt. In rust hebben hartspiercellen een negatieve lading aan de
binnenkant van de celmembraan en een positieve lading aan de
buitenkant, bij depolarisatie wordt de lading de cel tijdelijk positief
aan de binnenkant.
Er treedt een vertraging op in de AV-knoop zodat het bloed uit het atrium naar het ventrikel
kan gaan, zonder vertraging zou het ventrikel te snel contraheren om bloed uit het atrium
binnen te kunnen laten. De AV-knoop is een latente pacemaker dus als de SA-knoop niet
meer werkt kan je hart wel nog steeds kloppen, alleen dan met een lagere frequentie (30-40
actiepotentialen per minuut)
Bundel van His→ zit tussen het atrium en ventrikel en geleiden de prikkel door naar de
Purkinje vezels. Deze impulsgeleiding is erg snel. Na de bundel van His gaat de prikkel naar
de bundeltakken
Purkinje vezel→ vertakkingen van de rechter- en linkerbundeltak in het septum tussen de
ventrikels. Deze bereiken de hartspiercellen in de ventrikelwand
4
