Gezondheidsrecht begrepen
Hoofdstuk 4
Het beroepsgeheim
Een patiënt die zich tot een hulpverlener wendt, moet erop kunnen vertrouwen dat wat hij
aan de hulpverlener laat zien en verteld, niet zomaar bij anderen terecht komt.
§4.2 inhoud en omvang van het beroepsgeheim
Onder het beroepsgeheim valt alles wat de hulpverlener over zijn patiënten weet.
Het geheim is van de patiënt en daarom moet de hulpverlener altijd toestemming vragen om
met anderen over hem te spreken. Het maakt niet uit of deze toestemming schriftelijk of
mondeling verleent
Ook na de dood blijft het beroepsgeheim bestaan. Bij veronderstelde toestemming kan het
beroepsgeheim doorbroken worden.
§4.3 wettelijke uitzonderingen op het medisch beroepsgeheim
De wet noemt een aantal uitzonderingen op het beroepsgeheim, in deze uitzonderingen mag
de hulpverlener informatie over zijn patiënt verstrekken zonder dat hij hem daarvoor duidelijk
toestemming heeft gegeven. Het gaat dan om verstrekken van informatie:
Aan medebehandelaars: de hulpverlener mag gegevens over de patiënt verstrekken
aan andere medische hulpverleners die ook rechtstreeks zijn betrokken bij de
medische behandeling. Toestemming hiervoor wordt verondersteld tenzij de patiënt
duidelijk aangeeft dat dit niet het geval is. De verstrekking van gegevens blijft beperkt
tot de gegevens die de andere hulpverlener nodig heeft voor zijn behandeling.
Aan vervangers en waarnemers: de hulpverlener mag er hier ook weer vanuit gaan
dat de patiënt het goed vindt dat de vervanger zijn gegevens inziet, tenzij de patiënt
hier duidelijk heeft gezegd dat de gegevens niet aan een vervanger of waarnemen
mogen worden gegeven.
Aan ouders van jongeren tot 16 jaar: een hulpverlener mag zonder toestemming
gegevens over de jongere aan zijn ouders verstrekken.
Op grond van wettelijke plicht: te denken valt aan de plicht om op grond van de
Wet publieke gezondheid bepaalde besmettelijke infecties van patiënten te melden bij
de gemeentelijke gezondheidsdienst.
§4.4 conflict van plichten
Een hulpverlener kan door zijn beroepsgeheim beklemd raken tussen twee plichten: de plicht
om te zwijgen en de plicht om een patiënt die in een ernstige situatie verkeerd te helpen. In
dit soort situaties van een conflict van plichten mag een hulpverlener, alles afwegend, zijn
beroepsgeheim zonder toestemming van de patiënt verbreken en de noodzakelijke
informatie aan een ander verstrekken. Je mag je beroepsgeheim verbreken als je de
volgende vijf dingen bent nagegaan:
1. Het doel: voor het verbreken van het beroepsgeheim moet dit doel zo zwaarwegend
zijn dat zwijgen de hulpverlener in gewetensnood brengt.
2. Andere mogelijkheid: alleen als het verbreken van het beroepsgeheim de enige
weg is om zware persoonlijke belangen van de patiënt (of een ander) te behartigen,
is een beroep op een conflict van plichten geoorloofd.
3. Toestemming: de hulpverlener moet er alles aan gedaan hebben op toestemming
van de patiënt te krijgen.
4. Afweging van belangen: de hulpverlener moet het belang van de patiënt heet bij de
geheimhouding en het belang dat de patiënt heeft bij het doorbreken van het geheim
tegen elkaar afwegen.
5. Welke informatie aan wie: als vuistregel geld dat alleen de informatie wordt
verstrekt die echt nodig is om de patiënt te helpen en dat deze informatie alleen wordt
verstrekt aan de beroepskracht die de hulp daadwerkelijk in gang kan zetten.
1
Hoofdstuk 4
Het beroepsgeheim
Een patiënt die zich tot een hulpverlener wendt, moet erop kunnen vertrouwen dat wat hij
aan de hulpverlener laat zien en verteld, niet zomaar bij anderen terecht komt.
§4.2 inhoud en omvang van het beroepsgeheim
Onder het beroepsgeheim valt alles wat de hulpverlener over zijn patiënten weet.
Het geheim is van de patiënt en daarom moet de hulpverlener altijd toestemming vragen om
met anderen over hem te spreken. Het maakt niet uit of deze toestemming schriftelijk of
mondeling verleent
Ook na de dood blijft het beroepsgeheim bestaan. Bij veronderstelde toestemming kan het
beroepsgeheim doorbroken worden.
§4.3 wettelijke uitzonderingen op het medisch beroepsgeheim
De wet noemt een aantal uitzonderingen op het beroepsgeheim, in deze uitzonderingen mag
de hulpverlener informatie over zijn patiënt verstrekken zonder dat hij hem daarvoor duidelijk
toestemming heeft gegeven. Het gaat dan om verstrekken van informatie:
Aan medebehandelaars: de hulpverlener mag gegevens over de patiënt verstrekken
aan andere medische hulpverleners die ook rechtstreeks zijn betrokken bij de
medische behandeling. Toestemming hiervoor wordt verondersteld tenzij de patiënt
duidelijk aangeeft dat dit niet het geval is. De verstrekking van gegevens blijft beperkt
tot de gegevens die de andere hulpverlener nodig heeft voor zijn behandeling.
Aan vervangers en waarnemers: de hulpverlener mag er hier ook weer vanuit gaan
dat de patiënt het goed vindt dat de vervanger zijn gegevens inziet, tenzij de patiënt
hier duidelijk heeft gezegd dat de gegevens niet aan een vervanger of waarnemen
mogen worden gegeven.
Aan ouders van jongeren tot 16 jaar: een hulpverlener mag zonder toestemming
gegevens over de jongere aan zijn ouders verstrekken.
Op grond van wettelijke plicht: te denken valt aan de plicht om op grond van de
Wet publieke gezondheid bepaalde besmettelijke infecties van patiënten te melden bij
de gemeentelijke gezondheidsdienst.
§4.4 conflict van plichten
Een hulpverlener kan door zijn beroepsgeheim beklemd raken tussen twee plichten: de plicht
om te zwijgen en de plicht om een patiënt die in een ernstige situatie verkeerd te helpen. In
dit soort situaties van een conflict van plichten mag een hulpverlener, alles afwegend, zijn
beroepsgeheim zonder toestemming van de patiënt verbreken en de noodzakelijke
informatie aan een ander verstrekken. Je mag je beroepsgeheim verbreken als je de
volgende vijf dingen bent nagegaan:
1. Het doel: voor het verbreken van het beroepsgeheim moet dit doel zo zwaarwegend
zijn dat zwijgen de hulpverlener in gewetensnood brengt.
2. Andere mogelijkheid: alleen als het verbreken van het beroepsgeheim de enige
weg is om zware persoonlijke belangen van de patiënt (of een ander) te behartigen,
is een beroep op een conflict van plichten geoorloofd.
3. Toestemming: de hulpverlener moet er alles aan gedaan hebben op toestemming
van de patiënt te krijgen.
4. Afweging van belangen: de hulpverlener moet het belang van de patiënt heet bij de
geheimhouding en het belang dat de patiënt heeft bij het doorbreken van het geheim
tegen elkaar afwegen.
5. Welke informatie aan wie: als vuistregel geld dat alleen de informatie wordt
verstrekt die echt nodig is om de patiënt te helpen en dat deze informatie alleen wordt
verstrekt aan de beroepskracht die de hulp daadwerkelijk in gang kan zetten.
1
