Onderzoek in de gezondheidszorg
H9 De onderzoeksgegevens nader bekeken
Een frequentietabel geeft voor elke variabele weer hoe vaak de daarbij behorende waarden
voorkomen. Met die frequentietabel kun je controleren of de data goed zijn. Je controleert:
Invoer- of codeerfouten
Aan de hand van een frequentietabel kun je nagaan of er geen ‘vreemde’ codes
voorkomen.
Spreiding van de scores
Als iedereen op een bepaalde variabele dezelfde score heeft, dan heeft verdere
analyse met deze variabele geen zin.
Verdeling van de variabele
De manier waarop de scores verdeeld zijn noem je verdeling. Voor een aantal
statistische technieken moet je de verdeling van de scores de vorm van een normale
verdeling hebben. Dit betekent dat de waarden van een variabele symmetrisch rond
het midden verspreid liggen. Door het maken van frequentietabellen en grafieken kun
je zien of de gevonden scores de vorm van een normale verdeling hebben. Als e
verdeling niet normaal is, maar scheef op plat, mag je bepaalde statistische
technieken niet zonder meer gebruiken.
Om de juiste keuze te maken uit statistische technieken, moet je weten met wat voor
variabele je te maken hebt. Je bepaalt hiervoor op welke meetniveaus je variabele gemeten
zijn. De verschillende meetniveaus zijn:
Nominaal meetniveau: de waarden worden slechts gebruikt om de verschillende
mogelijkheden te onderscheiden. (man, vrouw)
Ordinaal meetniveau: de waarden geven een rangorde aan, je geeft hierbij geen
volgorde aan. Over de grootte van de verschillen tussen de categorieën zeg je niets.
(laag, midden, hoog)
intervalmeetniveau: de waarden geven niet alleen een rangorde aan, maar ook de
verschillen of afstand ten opzichte van elkaar. Er is geen absoluut ‘nulpunt’ aanwezig.
(temperatuur)
Ratiomeetniveau: de waarden geven de rangorde en verschillen ten opzichte van
elkaar aan én is een tweemaal zo grote waarde ook echt het dubbele. Er is hier wel
een absoluut ‘nulpunt’ aanwezig. (leeftijd, lengte en gewicht)
Je kunt de waarden uit de verdeling samenvatten met de volgende maten:
Het centrum
o Modus: de waarde die het meeste voorkomt.
o Mediaan: de middelste score van alle waarden.
o Gemiddelde: de som van alle waarden, gedeeld door het totale aantal
proefpersonen bij wie deze waarden zijn verzameld.
De spreiding
o Range: het verschil tussen de hoogste en de laagste waarde.
o Variantie: de gemiddelde afwijking van alle individuele waarden tot het
gemiddelde.
o Standaardafwijking/standaarddeviatie: de wortel uit de variantie.
De scheefheid: als de verdeling niet symmetrisch is.
o linksscheve verdeling: er zijn meer hoge waarden dan lage waarden; de lange
uitloper wijst naar links.
o rechtsscheve verdeling: er zijn meer lage waarden dan hoge waarden; de
lange uitloper wijst naar rechts.
H9 De onderzoeksgegevens nader bekeken
Een frequentietabel geeft voor elke variabele weer hoe vaak de daarbij behorende waarden
voorkomen. Met die frequentietabel kun je controleren of de data goed zijn. Je controleert:
Invoer- of codeerfouten
Aan de hand van een frequentietabel kun je nagaan of er geen ‘vreemde’ codes
voorkomen.
Spreiding van de scores
Als iedereen op een bepaalde variabele dezelfde score heeft, dan heeft verdere
analyse met deze variabele geen zin.
Verdeling van de variabele
De manier waarop de scores verdeeld zijn noem je verdeling. Voor een aantal
statistische technieken moet je de verdeling van de scores de vorm van een normale
verdeling hebben. Dit betekent dat de waarden van een variabele symmetrisch rond
het midden verspreid liggen. Door het maken van frequentietabellen en grafieken kun
je zien of de gevonden scores de vorm van een normale verdeling hebben. Als e
verdeling niet normaal is, maar scheef op plat, mag je bepaalde statistische
technieken niet zonder meer gebruiken.
Om de juiste keuze te maken uit statistische technieken, moet je weten met wat voor
variabele je te maken hebt. Je bepaalt hiervoor op welke meetniveaus je variabele gemeten
zijn. De verschillende meetniveaus zijn:
Nominaal meetniveau: de waarden worden slechts gebruikt om de verschillende
mogelijkheden te onderscheiden. (man, vrouw)
Ordinaal meetniveau: de waarden geven een rangorde aan, je geeft hierbij geen
volgorde aan. Over de grootte van de verschillen tussen de categorieën zeg je niets.
(laag, midden, hoog)
intervalmeetniveau: de waarden geven niet alleen een rangorde aan, maar ook de
verschillen of afstand ten opzichte van elkaar. Er is geen absoluut ‘nulpunt’ aanwezig.
(temperatuur)
Ratiomeetniveau: de waarden geven de rangorde en verschillen ten opzichte van
elkaar aan én is een tweemaal zo grote waarde ook echt het dubbele. Er is hier wel
een absoluut ‘nulpunt’ aanwezig. (leeftijd, lengte en gewicht)
Je kunt de waarden uit de verdeling samenvatten met de volgende maten:
Het centrum
o Modus: de waarde die het meeste voorkomt.
o Mediaan: de middelste score van alle waarden.
o Gemiddelde: de som van alle waarden, gedeeld door het totale aantal
proefpersonen bij wie deze waarden zijn verzameld.
De spreiding
o Range: het verschil tussen de hoogste en de laagste waarde.
o Variantie: de gemiddelde afwijking van alle individuele waarden tot het
gemiddelde.
o Standaardafwijking/standaarddeviatie: de wortel uit de variantie.
De scheefheid: als de verdeling niet symmetrisch is.
o linksscheve verdeling: er zijn meer hoge waarden dan lage waarden; de lange
uitloper wijst naar links.
o rechtsscheve verdeling: er zijn meer lage waarden dan hoge waarden; de
lange uitloper wijst naar rechts.
