Geschiedenis Samenvatting tijdvak 6
Tijd van regenten en vorsten
De bijbehorende kenmerkende aspecten:
1. Ontwikkeling handelskapitalisme & wereldeconomie
2. Gouden Eeuw van Nederland
3. Het streven van vorsten naar absolute macht
4. De wetenschappelijke revolutie
§6.1 Ontwikkeling van het handelskapitalisme & wereldeconomie
In de 16e en 17e eeuw kwam het handelskapitalisme op in de Nederlandse Republiek.
Kapitalisme, een economisch systeem dat gekenmerkt wordt door streven naar winst,
privébezit en concurrentie, werd voornamelijk gedreven door handelaren. Deze
ondernemers, die bedrijven bezaten, streefden naar maximale winst en investeerden een
deel van de opbrengst terug in hun bedrijven, waardoor deze steeds groter werden.
In de Republiek begonnen steeds meer Nederlandse handelaren overzeese handel te drijven,
zowel binnen Europa als daarbuiten.
Amsterdam groeide uit tot het centrum van de handel en de grootste stapelmarkt van
Europa. Onverkochte producten werden opgeslagen in pakhuizen totdat er een koper werd
gevonden.
De belangrijkste handelsactiviteiten van de Republiek vonden voornamelijk plaats in de
gewesten Holland en Zeeland, met de Oostzee als een belangrijk handelsgebied waar veel
graan en hout werden verkregen.
De Republiek betrad ook de wereldeconomie door goederen uit verschillende delen van de
wereld te verhandelen. In dit kader werden twee grote handelsbedrijven opgericht: de VOC
in 1602 en de WIC in 1621.
Beide ondernemingen, met name de VOC, boekten enorme groei in de 17e eeuw en de VOC
groeide zelfs uit tot het grootste bedrijf ter wereld. Deze bloei in de handel had een
positieve invloed op de gehele economie. Het vervoer van handelsproducten vereiste de
productie van schepen, die werden vervaardigd in de nijverheid. Voor deze schepen waren
diverse benodigdheden zoals touwen en tonnen nodig.
Bovendien zagen we innovaties in de landbouw doordat bijvoorbeeld graan uit overzeese
gebieden werd geïmporteerd. Hierdoor kon de landbouw overschakelen naar de verbouw
van diverse commerciële gewassen, wat op zijn beurt bijdroeg aan verdere handel. Deze
economische bloei markeerde de 17e eeuw als een Gouden Eeuw voor de Republiek.
De prestaties van de Republiek wekten de jaloezie van andere landen op, met name
Engeland en Frankrijk. In reactie daarop namen deze landen verschillende mercantilistische
maatregelen om de Nederlandse handel te belemmeren. Mercantilisme is een economisch
systeem dat gericht is op het versterken van de bestaansmiddelen in eigen land door de
Tijd van regenten en vorsten
De bijbehorende kenmerkende aspecten:
1. Ontwikkeling handelskapitalisme & wereldeconomie
2. Gouden Eeuw van Nederland
3. Het streven van vorsten naar absolute macht
4. De wetenschappelijke revolutie
§6.1 Ontwikkeling van het handelskapitalisme & wereldeconomie
In de 16e en 17e eeuw kwam het handelskapitalisme op in de Nederlandse Republiek.
Kapitalisme, een economisch systeem dat gekenmerkt wordt door streven naar winst,
privébezit en concurrentie, werd voornamelijk gedreven door handelaren. Deze
ondernemers, die bedrijven bezaten, streefden naar maximale winst en investeerden een
deel van de opbrengst terug in hun bedrijven, waardoor deze steeds groter werden.
In de Republiek begonnen steeds meer Nederlandse handelaren overzeese handel te drijven,
zowel binnen Europa als daarbuiten.
Amsterdam groeide uit tot het centrum van de handel en de grootste stapelmarkt van
Europa. Onverkochte producten werden opgeslagen in pakhuizen totdat er een koper werd
gevonden.
De belangrijkste handelsactiviteiten van de Republiek vonden voornamelijk plaats in de
gewesten Holland en Zeeland, met de Oostzee als een belangrijk handelsgebied waar veel
graan en hout werden verkregen.
De Republiek betrad ook de wereldeconomie door goederen uit verschillende delen van de
wereld te verhandelen. In dit kader werden twee grote handelsbedrijven opgericht: de VOC
in 1602 en de WIC in 1621.
Beide ondernemingen, met name de VOC, boekten enorme groei in de 17e eeuw en de VOC
groeide zelfs uit tot het grootste bedrijf ter wereld. Deze bloei in de handel had een
positieve invloed op de gehele economie. Het vervoer van handelsproducten vereiste de
productie van schepen, die werden vervaardigd in de nijverheid. Voor deze schepen waren
diverse benodigdheden zoals touwen en tonnen nodig.
Bovendien zagen we innovaties in de landbouw doordat bijvoorbeeld graan uit overzeese
gebieden werd geïmporteerd. Hierdoor kon de landbouw overschakelen naar de verbouw
van diverse commerciële gewassen, wat op zijn beurt bijdroeg aan verdere handel. Deze
economische bloei markeerde de 17e eeuw als een Gouden Eeuw voor de Republiek.
De prestaties van de Republiek wekten de jaloezie van andere landen op, met name
Engeland en Frankrijk. In reactie daarop namen deze landen verschillende mercantilistische
maatregelen om de Nederlandse handel te belemmeren. Mercantilisme is een economisch
systeem dat gericht is op het versterken van de bestaansmiddelen in eigen land door de
