Geschiedenis samenvatting tijdvak 7 Pruiken en Revoluties
De kenmerkende aspecten:
1. Het verlicht denken werd toegepast
2. Het blijven bestaan van de absolute macht, maar dan op een verlichte wijze: het
verlicht absolutisme
3. Revoluties met als gevolg de komst van de grondwet
4. De Europese overheersing, slavenhandel en de opkomst van het abolitionisme
§1 Het verlicht denken werd toegepast
Na 1750 werden de ideeën van de Verlichting wijdverspreid in de westerse wereld,
voortkomend uit de Wetenschappelijke Revolutie. Wetenschappers breidden hun focus uit
naar sociale verhoudingen, economie en meer, niet langer beperkt tot wiskunde. Verlicht
denken beloofde een einde te maken aan de duistere periode van onwetendheid, waarbij
het rationalisme benadrukte dat menselijk verstand de wereld kon beheersen. Montesquieu
bekritiseerde het absolutisme in Frankrijk en introduceerde het concept van trias politica als
alternatief.
Het belang van dit onderwerp ligt in de brede acceptatie van de Verlichtingsideeën in de
westerse wereld. Principes zoals vrijheid, gelijkheid, democratie en mensenrechten, evenals
de voorkeur voor wetenschappelijk bewijs, vinden hun oorsprong in de Verlichting.
Gedurende bijna de hele achttiende eeuw presenteerden denkers en schrijvers ideeën voor
een betere en rechtvaardigere wereld. Ondanks verschillen onder de Verlichtingsfilosofen,
deelden ze het idee dat mensen zelf moeten nadenken, in tegenstelling tot beperkingen op
het denken opgelegd door bijvoorbeeld de kerk.
Het Verlichte denken, gekenmerkt door rationalisme, verspreidde zich opvallend in
tegenstelling tot de Wetenschappelijke Revolutie, die beperkt bleef tot een kleine groep.
Kranten, zoals die in Frankrijk, speelden een rol in deze verspreiding. De Encyclopédie,
samengesteld door Franse geleerden zoals Denis Diderot en Jean d'Alembert, had een
aanzienlijke impact op het denken van de burgerij in Europa. Verlichte ideeën drongen zelfs
door tot vorsten en hun adviseurs.
Niet iedereen was echter enthousiast over de Encyclopédie. In 1752 eiste de adel en
geestelijkheid dat artikelen die religieuze instellingen aanvielen, verboden werden. De
Verlichtingsfilosofen wisten echter censuur te omzeilen door te schrijven over verre landen
als metafoor voor hun eigen situatie.
Montesquieu introduceerde de trias politica na zijn ervaringen in Engeland tussen 1729 en
1731. Dit concept, waarbij de machten van wetgeving, uitvoering en rechtspraak gescheiden
zijn, werd een veelgebruikt politiek systeem. Montesquieu benadrukte dat vrijheid alleen
mogelijk is wanneer burgers zich veilig voelen, en daarom moeten machten niet alleen
gescheiden zijn maar ook mechanismen hebben om elkaar in evenwicht te houden.
De kenmerkende aspecten:
1. Het verlicht denken werd toegepast
2. Het blijven bestaan van de absolute macht, maar dan op een verlichte wijze: het
verlicht absolutisme
3. Revoluties met als gevolg de komst van de grondwet
4. De Europese overheersing, slavenhandel en de opkomst van het abolitionisme
§1 Het verlicht denken werd toegepast
Na 1750 werden de ideeën van de Verlichting wijdverspreid in de westerse wereld,
voortkomend uit de Wetenschappelijke Revolutie. Wetenschappers breidden hun focus uit
naar sociale verhoudingen, economie en meer, niet langer beperkt tot wiskunde. Verlicht
denken beloofde een einde te maken aan de duistere periode van onwetendheid, waarbij
het rationalisme benadrukte dat menselijk verstand de wereld kon beheersen. Montesquieu
bekritiseerde het absolutisme in Frankrijk en introduceerde het concept van trias politica als
alternatief.
Het belang van dit onderwerp ligt in de brede acceptatie van de Verlichtingsideeën in de
westerse wereld. Principes zoals vrijheid, gelijkheid, democratie en mensenrechten, evenals
de voorkeur voor wetenschappelijk bewijs, vinden hun oorsprong in de Verlichting.
Gedurende bijna de hele achttiende eeuw presenteerden denkers en schrijvers ideeën voor
een betere en rechtvaardigere wereld. Ondanks verschillen onder de Verlichtingsfilosofen,
deelden ze het idee dat mensen zelf moeten nadenken, in tegenstelling tot beperkingen op
het denken opgelegd door bijvoorbeeld de kerk.
Het Verlichte denken, gekenmerkt door rationalisme, verspreidde zich opvallend in
tegenstelling tot de Wetenschappelijke Revolutie, die beperkt bleef tot een kleine groep.
Kranten, zoals die in Frankrijk, speelden een rol in deze verspreiding. De Encyclopédie,
samengesteld door Franse geleerden zoals Denis Diderot en Jean d'Alembert, had een
aanzienlijke impact op het denken van de burgerij in Europa. Verlichte ideeën drongen zelfs
door tot vorsten en hun adviseurs.
Niet iedereen was echter enthousiast over de Encyclopédie. In 1752 eiste de adel en
geestelijkheid dat artikelen die religieuze instellingen aanvielen, verboden werden. De
Verlichtingsfilosofen wisten echter censuur te omzeilen door te schrijven over verre landen
als metafoor voor hun eigen situatie.
Montesquieu introduceerde de trias politica na zijn ervaringen in Engeland tussen 1729 en
1731. Dit concept, waarbij de machten van wetgeving, uitvoering en rechtspraak gescheiden
zijn, werd een veelgebruikt politiek systeem. Montesquieu benadrukte dat vrijheid alleen
mogelijk is wanneer burgers zich veilig voelen, en daarom moeten machten niet alleen
gescheiden zijn maar ook mechanismen hebben om elkaar in evenwicht te houden.
