Biologie samenvatting SE2 havo 5
Hoofdstuk 3|Vertering:
Voedingsmiddelen: Alles wat je eet of drinkt.
Voedingsmiddelen bevatten
voedingsstoffen:Eiwitten,koolhydraten,vetten,water,mineralen en vitaminen.
• Bouwstoffen: voor groei, ontwikkeling en herstel van cellen
• Brandstoffen: energie leveren
• Reservestoffen: opslag
• Beschermende stoffen: tegen ziektes
Eiwitten Bouwstof + brandstof
Koolhydraten Brandstof, bouwstof of reservestof
Vetten Brandstof, bouwstof of reservestof
Water Bouwstof (rol bij vervoer stoffen in je lijf)
Mineralen Bouwstof (bijv. kalk in bot) of beschermende stof
(zouten)
Vitamines Bouwstof of beschermende stof
Zo worden sommige voedingsstoffen gebruikt als bouwstof voor de vorming van
organische moleculen bij de voortgezette assimilatie.
Brandstoffen zijn voedingsstoffen die energie kunnen leveren voor de dissimilatie
(verbranding).
Eiwitten:
Eiwitten (proteïne) zijn ketens van vele aminozuren.
In het verteringsstelsel worden eiwitmoleculen uit het voedsel gesplitst in
afzonderlijke aminozuurmoleculen, die worden opgenomen in het bloed. Via het
bloed worden de aminozuren naar de lever vervoerd en vandaaruit naar alle organen
van het lichaam.
Bij de eiwitsynthese worden de aminozuren in de cellen weer aan elkaar gekoppeld
tot eiwitmoleculen.
In de mens komen 20 aminozuren voor,12 daarvan kan de mens zelf aanmaken in
de lever als er niet voldoende van is in het voedsel.
De andere 8 aminozuren kunnen mensen niet of in onvoldoende hoeveelheden zelf
vormen, daarom moeten deze essentiële aminozuren in het voedsel voorkomen.
Eiwitten zijn belangrijke bouwstoffen van cellen en weefsels(deel van tussencelstof).
Eiwitten reguleren bijna alle processen in een organisme.
, Eiwitten zijn betrokken bij het transport van stoffen, bij het overbrengen van signalen
van de ene naar de andere cel en bij chemische reacties.
Eiwit kan ook als brandstof worden gebruikt: eiwitten worden eerst in glucose
omgezet, dat vervolgens verbrand.
Wanneer er onvoldoende glucose beschikbaar is, verbrandt je de eiwitten uit je
spieren en hierdoor neemt je spiermassa af.
Ook een overschot aan eiwitten en aminozuren in je voeding wordt in je lichaam
omgezet in glucose.
Bij de dissimilatie van eiwitten ontstaat ammoniak, dat in de lever omgezet wordt in
ureum.Ureum wordt uitgescheiden met de urine!
De opname van aminozuur in het bloed gebeurd via de darmvlokken en actief
transport.
Koolhydraten:
Koolhydraat= Sachariden
Dierlijk voedsel bevat relatief weinig koolhydraten.
Door koolhydraten te eten kun je in het grootste deel van je energiebehoefte
voorzien.Als je teveel koolhydraten eet, zorgt het hormoon insuline ervoor dat een
klein deel daarvan wordt omgezet in het polysacharide glycogeen, dat als
reservestof wordt opgeslagen in de lever en in de spieren.
Het grootste gedeelte van de overtollige hoeveelheid koolhydraten wordt omgezet in
vet en opgeslagen onder de huid (onderhuidse bindweefsel) of rondom organen
(spieren, hart en nieren).
Koolhydraten kunnen ook dienen als bouwstoffen!
In celmembranen spelen koolhydraatketens een rol bij de herkenning van de cel
door andere cellen.
Voedingsvezels zijn koolhydraten die niet worden verteerd door enzymen van de
mens. (Voorbeeld: cellulose en pectine)
Een deel van de voedingsvezels kan wel in de dikke darm worden afgebroken door
de enzymen van bacteriën.
Voedingsvezels zijn afkomstig uit de celwanden van plantaardige voedingsmiddelen
--> ze bevorderen de darmwerking + de stoelgang.
Vetten (lipiden):
Een vetmolecuul is opgebouwd uit een glycerolmolecuul en 3 vetzuurmoleculen.
Deze vetzuren kunnen verzadigd of onverzadigd zijn.
Bij een verzadigd vetzuur zijn alle bindingsplaatsen van de C-atomen bezet door
waterstofatomen.
Hoofdstuk 3|Vertering:
Voedingsmiddelen: Alles wat je eet of drinkt.
Voedingsmiddelen bevatten
voedingsstoffen:Eiwitten,koolhydraten,vetten,water,mineralen en vitaminen.
• Bouwstoffen: voor groei, ontwikkeling en herstel van cellen
• Brandstoffen: energie leveren
• Reservestoffen: opslag
• Beschermende stoffen: tegen ziektes
Eiwitten Bouwstof + brandstof
Koolhydraten Brandstof, bouwstof of reservestof
Vetten Brandstof, bouwstof of reservestof
Water Bouwstof (rol bij vervoer stoffen in je lijf)
Mineralen Bouwstof (bijv. kalk in bot) of beschermende stof
(zouten)
Vitamines Bouwstof of beschermende stof
Zo worden sommige voedingsstoffen gebruikt als bouwstof voor de vorming van
organische moleculen bij de voortgezette assimilatie.
Brandstoffen zijn voedingsstoffen die energie kunnen leveren voor de dissimilatie
(verbranding).
Eiwitten:
Eiwitten (proteïne) zijn ketens van vele aminozuren.
In het verteringsstelsel worden eiwitmoleculen uit het voedsel gesplitst in
afzonderlijke aminozuurmoleculen, die worden opgenomen in het bloed. Via het
bloed worden de aminozuren naar de lever vervoerd en vandaaruit naar alle organen
van het lichaam.
Bij de eiwitsynthese worden de aminozuren in de cellen weer aan elkaar gekoppeld
tot eiwitmoleculen.
In de mens komen 20 aminozuren voor,12 daarvan kan de mens zelf aanmaken in
de lever als er niet voldoende van is in het voedsel.
De andere 8 aminozuren kunnen mensen niet of in onvoldoende hoeveelheden zelf
vormen, daarom moeten deze essentiële aminozuren in het voedsel voorkomen.
Eiwitten zijn belangrijke bouwstoffen van cellen en weefsels(deel van tussencelstof).
Eiwitten reguleren bijna alle processen in een organisme.
, Eiwitten zijn betrokken bij het transport van stoffen, bij het overbrengen van signalen
van de ene naar de andere cel en bij chemische reacties.
Eiwit kan ook als brandstof worden gebruikt: eiwitten worden eerst in glucose
omgezet, dat vervolgens verbrand.
Wanneer er onvoldoende glucose beschikbaar is, verbrandt je de eiwitten uit je
spieren en hierdoor neemt je spiermassa af.
Ook een overschot aan eiwitten en aminozuren in je voeding wordt in je lichaam
omgezet in glucose.
Bij de dissimilatie van eiwitten ontstaat ammoniak, dat in de lever omgezet wordt in
ureum.Ureum wordt uitgescheiden met de urine!
De opname van aminozuur in het bloed gebeurd via de darmvlokken en actief
transport.
Koolhydraten:
Koolhydraat= Sachariden
Dierlijk voedsel bevat relatief weinig koolhydraten.
Door koolhydraten te eten kun je in het grootste deel van je energiebehoefte
voorzien.Als je teveel koolhydraten eet, zorgt het hormoon insuline ervoor dat een
klein deel daarvan wordt omgezet in het polysacharide glycogeen, dat als
reservestof wordt opgeslagen in de lever en in de spieren.
Het grootste gedeelte van de overtollige hoeveelheid koolhydraten wordt omgezet in
vet en opgeslagen onder de huid (onderhuidse bindweefsel) of rondom organen
(spieren, hart en nieren).
Koolhydraten kunnen ook dienen als bouwstoffen!
In celmembranen spelen koolhydraatketens een rol bij de herkenning van de cel
door andere cellen.
Voedingsvezels zijn koolhydraten die niet worden verteerd door enzymen van de
mens. (Voorbeeld: cellulose en pectine)
Een deel van de voedingsvezels kan wel in de dikke darm worden afgebroken door
de enzymen van bacteriën.
Voedingsvezels zijn afkomstig uit de celwanden van plantaardige voedingsmiddelen
--> ze bevorderen de darmwerking + de stoelgang.
Vetten (lipiden):
Een vetmolecuul is opgebouwd uit een glycerolmolecuul en 3 vetzuurmoleculen.
Deze vetzuren kunnen verzadigd of onverzadigd zijn.
Bij een verzadigd vetzuur zijn alle bindingsplaatsen van de C-atomen bezet door
waterstofatomen.
