Hoofdstuk 12 Hormonen
Paragraaf 12.1 De aanmaak van hormonen
Veranderingen in je leven
Groei en ontwikkeling zijn voorbeelden van processen waarbij hormonen betrokken zijn.
Hormoon: een signaalstof die via het bloed zijn doelwitcellen bereikt.
Onder invloed van hormonen groeit je lichaam tot ongeveer je 20 e jaar.
Andere hormonen stimuleren je geslachtsorganen tot de vorming en verdere ontwikkeling van
geslachtscellen dit proces stopt pas ver na je 20e.
Endocriene klier: een (hormoon)klier die het product afgeeft het inwendig milieu, het bloed, om zo
een doelwitorgaan te bereiken.
Inwendig milieu: bloed, weefselvloeistof, celinhoud en lymfe.
Exocriene klier: een klier, een zweetklier of een verteringsklier bijvoorbeeld, die zijn product afgeeft
aan het uitwendig milieu.
Uitwendig milieu: alles in en om het lichaam wat zich buiten het dekweefsel bevindt (darmlumen,
longinhoud, nierbekken, blaas, baarmoeder, buiten de huid).
Hormonen komen zo overal in je lichaam en sturen processen aan in de cellen van meerdere organen
en weefsels alleen cellen met passende receptoren voor een hormoon reageren deze
doelwitcellen bevinden zich in de doelwitorganen en -weefsels door hun reactie veranderen
lichaamsprocessen.
Doelwitorgaan: orgaan waarvan de cellen receptoren hebben voor een bepaald hormoon.
Je lichaam telt een aantal hormoonklieren hun producten beïnvloeden allerlei processen die door
je activiteiten of door omstandigheden veranderen.
De centrale hormoonklier
Een goede aansturing van alle processen in je lichaam is nodig gebeurt vooral via de hypofyse.
Hypofyse: centrale hormoonklier, zo groot als een erwt, net onder het midden van de grote
hersenen, cöordineert de aansturing van hormoonklieren.
Hypothalamus: deel van de hersenen, vlak boven de hypofyse, koppelt zenuwstelsel en
hormoonstelsel; maakt neurohormonen die de activiteit van de hypofyse aansturen.
Vanuit de hypothalamus ontvangt de hypofyse informatie over het lichaam daarmee ze de
hypofyse andere hormoonklieren aan tot actie ook regelt de hypofyse de groei en rijping van de
geslachtscellen.
Niet alleen de ligging van de hypofyse, ook de structuur maakt duidelijk dat dit orgaan de verbinding
is tussen hersenen en hormoonstelsel.
De hypofyse bestaat uit 2 delen:
Neurohypofyse (hypofyseachterkwab): onderdeel van de hypofyse, bestaat uit zenuwweefsel
en geeft neurohormonen van de hypothalamus af aan het bloed.
Paragraaf 12.1 De aanmaak van hormonen
Veranderingen in je leven
Groei en ontwikkeling zijn voorbeelden van processen waarbij hormonen betrokken zijn.
Hormoon: een signaalstof die via het bloed zijn doelwitcellen bereikt.
Onder invloed van hormonen groeit je lichaam tot ongeveer je 20 e jaar.
Andere hormonen stimuleren je geslachtsorganen tot de vorming en verdere ontwikkeling van
geslachtscellen dit proces stopt pas ver na je 20e.
Endocriene klier: een (hormoon)klier die het product afgeeft het inwendig milieu, het bloed, om zo
een doelwitorgaan te bereiken.
Inwendig milieu: bloed, weefselvloeistof, celinhoud en lymfe.
Exocriene klier: een klier, een zweetklier of een verteringsklier bijvoorbeeld, die zijn product afgeeft
aan het uitwendig milieu.
Uitwendig milieu: alles in en om het lichaam wat zich buiten het dekweefsel bevindt (darmlumen,
longinhoud, nierbekken, blaas, baarmoeder, buiten de huid).
Hormonen komen zo overal in je lichaam en sturen processen aan in de cellen van meerdere organen
en weefsels alleen cellen met passende receptoren voor een hormoon reageren deze
doelwitcellen bevinden zich in de doelwitorganen en -weefsels door hun reactie veranderen
lichaamsprocessen.
Doelwitorgaan: orgaan waarvan de cellen receptoren hebben voor een bepaald hormoon.
Je lichaam telt een aantal hormoonklieren hun producten beïnvloeden allerlei processen die door
je activiteiten of door omstandigheden veranderen.
De centrale hormoonklier
Een goede aansturing van alle processen in je lichaam is nodig gebeurt vooral via de hypofyse.
Hypofyse: centrale hormoonklier, zo groot als een erwt, net onder het midden van de grote
hersenen, cöordineert de aansturing van hormoonklieren.
Hypothalamus: deel van de hersenen, vlak boven de hypofyse, koppelt zenuwstelsel en
hormoonstelsel; maakt neurohormonen die de activiteit van de hypofyse aansturen.
Vanuit de hypothalamus ontvangt de hypofyse informatie over het lichaam daarmee ze de
hypofyse andere hormoonklieren aan tot actie ook regelt de hypofyse de groei en rijping van de
geslachtscellen.
Niet alleen de ligging van de hypofyse, ook de structuur maakt duidelijk dat dit orgaan de verbinding
is tussen hersenen en hormoonstelsel.
De hypofyse bestaat uit 2 delen:
Neurohypofyse (hypofyseachterkwab): onderdeel van de hypofyse, bestaat uit zenuwweefsel
en geeft neurohormonen van de hypothalamus af aan het bloed.
