Ruimtelijk bestuursrecht werkcollege
College 1
1. Inleiding
Wat zijn kenmerken van het bestuursrecht?
Wat zijn kenmerken van het bestuursprocesrecht?
Bestuursprocesrecht
Aanvraag / beschikking / bezwaar bij ….
Beschikking op bezwaar / beroep bij ….
Hoger beroep bij …..
Gelaagde structuur: wil zeggen dat de bepalingen uit een hoofdstuk ook van toepassing zijn op de
volgende hoofdstukken. Je moet de wet dus steeds lezen in samenhang met het voorafgaande.
De bepalingen in de Awb worden in de wet niet steeds herhaald, je moet dus teruggrijpen op het
voorafgaande.
Gelede normstelling: de toepasselijkheid van een rechtsregel is niet zomaar in de wet te vinden,
maar in een combinate van met elkaar samenhangende rechtsregels. Voor 1 rechtsvraag vind je het
antwoord in verschillende weten.
2. Belanghebbende
Wie kunnen belanghebbenden zijn?
Artkel 1:2 lid 1 “..degene, wiens belang rechtstreeks bij een besluit betrokken is.
Wanneer bent u derdebelanghebbende? Volgens vaste rechtspraak is er sprake van een
derdebelanghebbende als wordt voldaan aan de volgende vijf (OPERA-)criteria:
1. Objectef bepaalbaar belang: u mag niet enkel een subjectef belang hebben.
2. Persoonlijk belang: u moet zich voldoende kunnen onderscheiden van willekeurige anderen.
3. Eigen belang: u moet opkomen voor het belang van uzelf en niet dat van een ander.
4. Rechtstreeks belang: er mag in beginsel geen sprake zijn van een afgeleid belang (bijvoorbeeld op
grond van een contractuele relate).
Afgeleid belang: bijvoorbeeld wanneer je geen kantoor kan huren omdat degene die kantoren
wou bouwen geen sloop en bouwvergunning kreeg.
5. Actueel belang: uw belang mag niet enkel zijn gebaseerd op toekomstge of onzekere
gebeurtenissen.
ECLI:NL:RBZLY:2011:BR6248
Aanwijzing van gebied waar vaste camera’s worden geplaatst. Wil men als belanghebbende worden
aangemerkt, dan moet het bij het besluit betrokken belang iets zijn waardoor men zich onderscheidt
van willekeurige anderen. Dit kunnen zijn de eigenaren van panden gelegen in het gebied waar de
camera’s worden geplaatst en degenen die in zo’n pand wonen of werken of anderszins regelmatge
bezoekers van zo’n pand zijn. In de uitspraak van de Afdeling van 9 maart 2005 inzake no.
200406652/1 (LJN: AS9248) wordt nog toegevoegd zij, die genoopt zijn duurzaam op gezete tjden te
verblijven. Nu gesteld noch gebleken is dat eiser woont of werkt of anderszins duurzaam dient te
verblijven in het gebied waar het plaatsingsbesluit op ziet, is eiser geen belanghebbende.
Alleen langslopen bij een gebouw is niet voldoende om als belanghebbende te kunnen worden
aangemerkt. Wel als je er bijvoorbeeld woont en werkt.
1
,Zicht - en nabijheidscriterium: degene die zicht heef op een bouwwerk waarvoor een vergunning is
verleend of op een bepaalde afstand daarvan woont wordt in beginsel als belanghebbende
aangemerkt (60 m bij nabijheidscriterium).
3. Besluit
Wat is een besluit?
Artkel 1:3 Awb is een kernbepaling van de Awb.
“Onder besluit wordt verstaan: een schrifelijke beslissing van een bestuursorgaan, inhoudende een
publiekrechtelijke rechtshandeling.”
Belangrijk onderscheid
1. Besluit = een beschikking (individuele gevallen)
2. Besluit = besluit van algemene strekking
Besluit van algemene strekking kan zijn:
Algemeen verbindend voorschrif (bv. APV)
Beleidsregels
Plan (bv. bestemmingsplan)
Overige besluiten van algemene strekking
Algemeen verbindende voorschrifen
Zijn algemeen en herhaaldelijk op personen / zaken / situates van toepassing. Richten zich tot een
onbepaalde groep.
Beleidsregels – lees art 1:3 lid 4 Awb
Algemene regels die het bestuursorgaan kan opstellen voor het gebruik van zijn
bestuursbevoegdheid. Hierbij vermelden ze ook hoe ze omgaan met deze beleidsregels. Beleidsregels
zijn interne richtlijnen. Beleidsregels zijn geen weten. Let op art 4:84 Awb
- Bijv. Hoeveel kofeshops mogen er in Almere komen en welke regels zijn hieraan verbonden
en waar komen ze te staan.
Plannen
Verschillende mate van binding: Indicateve plannen / normateve plannen
Overige besluiten van algemene strekking
(bv. aanwijzen van locate als trouwlocate)
Beschikking
Een beschikking is dus een besluit en moet voldoen aan de vereisten van 1:3 Awb. Een beschikking is
een besluit met een individueel, concreet karakter.
Vergunning: Een bepaalde actviteit is op zich niet onwenselijk, maar het bestuur wil invloed hebben
op de wijze waarop die actviteit plaatsvindt. Dus de actviteit is niet toegestaan tenzij het bestuur
een vergunning daarvoor geef.
Gebonden beschikking: De algemene regel die de beschikkingsbevoegdheid toekent, schrijf
dwingend voor onder welke voorwaarden het bestuursorgaan de beschikking moet afgeven. Er staat
in de wet “de gemeente moet een rijbewijs verlenen als er aan de volgende voorwaarden is
voldaan.. .
- Bijv. rijbewijs.
2
, Vrije beschikking: De algemene regel die de beschikkingsbevoegdheid toekent, kent het
bestuursorgaan een zekere beleidsvrijheid toe, onder welke voorwaarden de beschikking wordt
afgegeven. Er staat in de wet “het bestuursorgaan kan de vergunning verlenen .
- Bijv. plaatselijke subsidies.
Vrij en gebonden zijn uitersten van een spectrum. Er zijn meer en minder vrije en gebonden
beschikkingen en ook mengvormen.
- Bijv. omgevingsvergunning met actviteit bouwen (heete voorheen: de bouwvergunning)
De vrije beschikking geef het bestuur een zekere ruimte om zelf te handelen.
Deze vrije beleidsruimte wordt genoemd freies Ermessen of discretonaire bevoegdheid.
Belang van het onderscheid:
Aan een vrije beschikking kunnen voorschrifen en beperkingen worden verbonden.
Een vrije beschikking kun je intrekken als bestuur, bij een gebonden beschikking kan dat alleen
als de wetgever dat mogelijk maakt.
Inspraak van derden komt bij een vrije beschikking een veel grotere rol toe.
Toetsing door de rechter
Vrije beschikking - marginale toetsing (in beperkte maten) door de rechter
Gebonden beschikking - integrale toetsing (er wordt naar alles gekeken) door de rechter
Begunstigde beschikking: geef rechten en aanspraken, verlicht bestaande lasten of voorkomt een
dreigende last.
- Bijv. een omgevingsvergunning met actviteit bouwen, een rijbewijs.
Belastende beschikking: legt een last op die er eerder niet was, of staat een gunst niet toe.
- Bijv. belastngaanslag, weigering van een subsidie.
Vaak is een beschikking een mengvorm, of is een beschikking een begunstging voor de een en een
belastng voor de ander. (vb “bouwvergunning )
Praktsch belang van het onderscheid:
Intrekking van een belastende beschikking is veel makkelijker dan van een begunstgde beschikking.
Intrekking met terugwerkende kracht bij een begunstgde beschikking is moeilijker dan bij een
belastende beschikking.
- Bijv. fraude
Oefenvragen
Vraag 1
Het college van B&W heef een vergunning afgegeven aan Ian McEwan om een whiskylokaal te
beginnen in de binnenstad. Marloes woont tegenover de beoogde locate. Henk woont in Parijs en is
eigenaar van een pand naast de beoogde locate. Piet woont twee straten verder en heef vanuit zijn
zitkamer wel zicht op de locate.Welke bewering is juist? Belanghebbend bij een bezwaarprocedure
zijn hier:
a. Ian, Marloes en Piet
b. Ian, Marloes, Piet en Henk
c. Marloes, Piet en Henk
Ian: direct belanghebbende want hij is degene die de vergunning aanvraagt.
3
College 1
1. Inleiding
Wat zijn kenmerken van het bestuursrecht?
Wat zijn kenmerken van het bestuursprocesrecht?
Bestuursprocesrecht
Aanvraag / beschikking / bezwaar bij ….
Beschikking op bezwaar / beroep bij ….
Hoger beroep bij …..
Gelaagde structuur: wil zeggen dat de bepalingen uit een hoofdstuk ook van toepassing zijn op de
volgende hoofdstukken. Je moet de wet dus steeds lezen in samenhang met het voorafgaande.
De bepalingen in de Awb worden in de wet niet steeds herhaald, je moet dus teruggrijpen op het
voorafgaande.
Gelede normstelling: de toepasselijkheid van een rechtsregel is niet zomaar in de wet te vinden,
maar in een combinate van met elkaar samenhangende rechtsregels. Voor 1 rechtsvraag vind je het
antwoord in verschillende weten.
2. Belanghebbende
Wie kunnen belanghebbenden zijn?
Artkel 1:2 lid 1 “..degene, wiens belang rechtstreeks bij een besluit betrokken is.
Wanneer bent u derdebelanghebbende? Volgens vaste rechtspraak is er sprake van een
derdebelanghebbende als wordt voldaan aan de volgende vijf (OPERA-)criteria:
1. Objectef bepaalbaar belang: u mag niet enkel een subjectef belang hebben.
2. Persoonlijk belang: u moet zich voldoende kunnen onderscheiden van willekeurige anderen.
3. Eigen belang: u moet opkomen voor het belang van uzelf en niet dat van een ander.
4. Rechtstreeks belang: er mag in beginsel geen sprake zijn van een afgeleid belang (bijvoorbeeld op
grond van een contractuele relate).
Afgeleid belang: bijvoorbeeld wanneer je geen kantoor kan huren omdat degene die kantoren
wou bouwen geen sloop en bouwvergunning kreeg.
5. Actueel belang: uw belang mag niet enkel zijn gebaseerd op toekomstge of onzekere
gebeurtenissen.
ECLI:NL:RBZLY:2011:BR6248
Aanwijzing van gebied waar vaste camera’s worden geplaatst. Wil men als belanghebbende worden
aangemerkt, dan moet het bij het besluit betrokken belang iets zijn waardoor men zich onderscheidt
van willekeurige anderen. Dit kunnen zijn de eigenaren van panden gelegen in het gebied waar de
camera’s worden geplaatst en degenen die in zo’n pand wonen of werken of anderszins regelmatge
bezoekers van zo’n pand zijn. In de uitspraak van de Afdeling van 9 maart 2005 inzake no.
200406652/1 (LJN: AS9248) wordt nog toegevoegd zij, die genoopt zijn duurzaam op gezete tjden te
verblijven. Nu gesteld noch gebleken is dat eiser woont of werkt of anderszins duurzaam dient te
verblijven in het gebied waar het plaatsingsbesluit op ziet, is eiser geen belanghebbende.
Alleen langslopen bij een gebouw is niet voldoende om als belanghebbende te kunnen worden
aangemerkt. Wel als je er bijvoorbeeld woont en werkt.
1
,Zicht - en nabijheidscriterium: degene die zicht heef op een bouwwerk waarvoor een vergunning is
verleend of op een bepaalde afstand daarvan woont wordt in beginsel als belanghebbende
aangemerkt (60 m bij nabijheidscriterium).
3. Besluit
Wat is een besluit?
Artkel 1:3 Awb is een kernbepaling van de Awb.
“Onder besluit wordt verstaan: een schrifelijke beslissing van een bestuursorgaan, inhoudende een
publiekrechtelijke rechtshandeling.”
Belangrijk onderscheid
1. Besluit = een beschikking (individuele gevallen)
2. Besluit = besluit van algemene strekking
Besluit van algemene strekking kan zijn:
Algemeen verbindend voorschrif (bv. APV)
Beleidsregels
Plan (bv. bestemmingsplan)
Overige besluiten van algemene strekking
Algemeen verbindende voorschrifen
Zijn algemeen en herhaaldelijk op personen / zaken / situates van toepassing. Richten zich tot een
onbepaalde groep.
Beleidsregels – lees art 1:3 lid 4 Awb
Algemene regels die het bestuursorgaan kan opstellen voor het gebruik van zijn
bestuursbevoegdheid. Hierbij vermelden ze ook hoe ze omgaan met deze beleidsregels. Beleidsregels
zijn interne richtlijnen. Beleidsregels zijn geen weten. Let op art 4:84 Awb
- Bijv. Hoeveel kofeshops mogen er in Almere komen en welke regels zijn hieraan verbonden
en waar komen ze te staan.
Plannen
Verschillende mate van binding: Indicateve plannen / normateve plannen
Overige besluiten van algemene strekking
(bv. aanwijzen van locate als trouwlocate)
Beschikking
Een beschikking is dus een besluit en moet voldoen aan de vereisten van 1:3 Awb. Een beschikking is
een besluit met een individueel, concreet karakter.
Vergunning: Een bepaalde actviteit is op zich niet onwenselijk, maar het bestuur wil invloed hebben
op de wijze waarop die actviteit plaatsvindt. Dus de actviteit is niet toegestaan tenzij het bestuur
een vergunning daarvoor geef.
Gebonden beschikking: De algemene regel die de beschikkingsbevoegdheid toekent, schrijf
dwingend voor onder welke voorwaarden het bestuursorgaan de beschikking moet afgeven. Er staat
in de wet “de gemeente moet een rijbewijs verlenen als er aan de volgende voorwaarden is
voldaan.. .
- Bijv. rijbewijs.
2
, Vrije beschikking: De algemene regel die de beschikkingsbevoegdheid toekent, kent het
bestuursorgaan een zekere beleidsvrijheid toe, onder welke voorwaarden de beschikking wordt
afgegeven. Er staat in de wet “het bestuursorgaan kan de vergunning verlenen .
- Bijv. plaatselijke subsidies.
Vrij en gebonden zijn uitersten van een spectrum. Er zijn meer en minder vrije en gebonden
beschikkingen en ook mengvormen.
- Bijv. omgevingsvergunning met actviteit bouwen (heete voorheen: de bouwvergunning)
De vrije beschikking geef het bestuur een zekere ruimte om zelf te handelen.
Deze vrije beleidsruimte wordt genoemd freies Ermessen of discretonaire bevoegdheid.
Belang van het onderscheid:
Aan een vrije beschikking kunnen voorschrifen en beperkingen worden verbonden.
Een vrije beschikking kun je intrekken als bestuur, bij een gebonden beschikking kan dat alleen
als de wetgever dat mogelijk maakt.
Inspraak van derden komt bij een vrije beschikking een veel grotere rol toe.
Toetsing door de rechter
Vrije beschikking - marginale toetsing (in beperkte maten) door de rechter
Gebonden beschikking - integrale toetsing (er wordt naar alles gekeken) door de rechter
Begunstigde beschikking: geef rechten en aanspraken, verlicht bestaande lasten of voorkomt een
dreigende last.
- Bijv. een omgevingsvergunning met actviteit bouwen, een rijbewijs.
Belastende beschikking: legt een last op die er eerder niet was, of staat een gunst niet toe.
- Bijv. belastngaanslag, weigering van een subsidie.
Vaak is een beschikking een mengvorm, of is een beschikking een begunstging voor de een en een
belastng voor de ander. (vb “bouwvergunning )
Praktsch belang van het onderscheid:
Intrekking van een belastende beschikking is veel makkelijker dan van een begunstgde beschikking.
Intrekking met terugwerkende kracht bij een begunstgde beschikking is moeilijker dan bij een
belastende beschikking.
- Bijv. fraude
Oefenvragen
Vraag 1
Het college van B&W heef een vergunning afgegeven aan Ian McEwan om een whiskylokaal te
beginnen in de binnenstad. Marloes woont tegenover de beoogde locate. Henk woont in Parijs en is
eigenaar van een pand naast de beoogde locate. Piet woont twee straten verder en heef vanuit zijn
zitkamer wel zicht op de locate.Welke bewering is juist? Belanghebbend bij een bezwaarprocedure
zijn hier:
a. Ian, Marloes en Piet
b. Ian, Marloes, Piet en Henk
c. Marloes, Piet en Henk
Ian: direct belanghebbende want hij is degene die de vergunning aanvraagt.
3
