PROEFDIERKUNDE
THEMA 2: DIER-EXPERIMENTELE TECHNIEKEN
De relevantie en noodzaak uitleggen van een pre-operatief onderzoek en pre-operatieve zorg
Pre-operatieve zorg is van belang, zodat je weet of er dingen zijn die effect zouden kunnen hebben op de
normale situatie of de resultaten. Je zorgt ervoor dat alles schoon/steriel is. Analgie en antibiotica wordt
toegediend. Farmaca klaarmaken (antistolling) alsmede het OK-verslag. Daarnaast inspecteer je het
uiterlijk en gedrag van je dier. Ook moet het dier soms vasten voor een operatie (niet langer dan 6 uur
voor de operatie zelf). Hoe beter je je dier van te voren inspecteert, hoe beter je na de operatie vreemd
gedrag opmerkt.
Het effect van acclimatisatie, gewenning en training op procedures en experiment uitleggen
Stress (en dus verhoogde hartslag en bloeddruk) vanuit het proefdier kan invloed hebben op je resultaten.
Daarom wil je dit zo veel mogelijk beperken. Dit kan door het beestje te laten wennen aan de te
gebruiken proefopstelling. Daarbij moet je zelf zorgen dat je comfortabel en bekend bent met de uit te
voeren handelingen, zodat het bij jouzelf ook zo min mogelijk stress ontstaat.
Verschillend instrumentarium kunnen benoemen en uitleggen hoe ze op een juiste manier te gebruiken
De belangrijkste instrumentarium:
o Scalpel opensnijden van de huid
o Scharen:
Twee scherpe kanten: voor kleinere ingrepen of soms voor spierweefsel
Eén stompe en één scherpe kant: om onderliggend weefsel niet te beschadigen tijdens
knippen.
Twee stompe kanten: bijv. voor stomp prepareren handig of bij heel kwetsbaar weefsel.
Micro (iris) schaartje: voor knippen in kleine opp.
o Naaldvoerder wordt gebruikt bij hechten
o Pincetten:
Chirurgisch: heeft driehoekje/tandjes op uiteinden om zo de huid vast te kunnen pakken.
Alleen aan de buitenkant van het dier gebruiken! Deze gaat nooit onder de huid.
Anatomisch: heeft ribbels aan de binnenkant voor grip. Deze wordt gebruikt bij weefsels.
Licht gebogen: heeft weinig grip, wordt gebruikt om weefsels/aderen vrij te preparen.
Gebogen horlogemaker: heel scherp.
o Orale injectie naald
o Bulldog (vaat) klem om een arterie dicht te knijpen. Wordt gebruikt om een bloedbad dicht te
knijpen bij bijvoorbeeld canulatie.
o Thermocauter om een bloeding te stoppen m.b.v. hitte.
o Pean om arterie mee af te klemmen. Degene met tape eromheen is om te canule dicht te
kunnen knijpen.
o Cannuleerhaak om bloedvat mee open te houden bij het canuleren
, o Agrave tang om hechtingen mee in te schieten. Quick and dirty werk om het gat te dichten,
zodat het weefsel niet uitdroogt. Als je geen tijd hebt voor hechten bijv. Dit is niet steriel en niet
permanent.
De basisprincipes van succesvolle chirurgie kunnen uitleggen
1. De operatiewond moet groot genoeg zijn. Het helen gaat namelijk dwars, niet in de lengterichting
2. Goede verlichting
3. Minimaal trauma aanrichten door zo doelgericht mogelijk te werken. Een scherpe dissectie geeft
minder trauma dan stompe dissectie.
4. Laat de wond niet uitdrogen
5. Liefst opereren via linea alba
6. Hemostase (bloedstelping)
Het weefselherstel proces beschrijven en dit relateren aan het belang van aseptiek, wondgrootte en de
principes van weefsel behandeling
12-24 uur na letsel de gewonde plek is gevuld met een
bloedprop. Neutrofielen zijn de prop binnengevallen.
3-7 dagen na letsel het merendeel van de neutrofielen hebben
apoptose ondergaan. Macrofagen zijn nu overvloedig aanwezig in
het weefsel. Endotheelcellen migreren naar het stolsel, profileren
en vormen nieuwe bloedvaten. Fibroblasten migreren naar het
wondweefsel waar ze zich vermenigvuldigen en ECM afzetten.
Het nieuwe weefsel wordt granulatieweefsel genoemd.
Keratinocyten prolifereren aan de wondrand en migreren langs
de beschadigde dermis en boven de voorlopige matrix.
1-2 weken na letsel de wond is volledig gevuld met
granulatieweefsel. Fibroblasten zijn getransformeerd in
myofibroblasten. Dit leidt tot wondcontractie en
collageenafzetting. De wond is volledig bedekt met een
neoepidermis.
Aseptiek en antiseptiek uit kunnen leggen en de regels voor aseptiek kunnen noemen
Asepsis: het voorkomen van een besmetting. Dit doe je door steriel te werken:
o Handschoengebruik
o Desinfectie met alcohol en jodium
o Schone ruimte
o Geschoren huid
o Steriele kleding (mondkapje en masker)
o Steriele instrumenten, materialen en vloeistoffen
Antisepsis: vernietigen van ongewenste micro organismen (ontsmetten). Dit doe je door het bestrijden
van een infectie met antibiotica.
THEMA 2: DIER-EXPERIMENTELE TECHNIEKEN
De relevantie en noodzaak uitleggen van een pre-operatief onderzoek en pre-operatieve zorg
Pre-operatieve zorg is van belang, zodat je weet of er dingen zijn die effect zouden kunnen hebben op de
normale situatie of de resultaten. Je zorgt ervoor dat alles schoon/steriel is. Analgie en antibiotica wordt
toegediend. Farmaca klaarmaken (antistolling) alsmede het OK-verslag. Daarnaast inspecteer je het
uiterlijk en gedrag van je dier. Ook moet het dier soms vasten voor een operatie (niet langer dan 6 uur
voor de operatie zelf). Hoe beter je je dier van te voren inspecteert, hoe beter je na de operatie vreemd
gedrag opmerkt.
Het effect van acclimatisatie, gewenning en training op procedures en experiment uitleggen
Stress (en dus verhoogde hartslag en bloeddruk) vanuit het proefdier kan invloed hebben op je resultaten.
Daarom wil je dit zo veel mogelijk beperken. Dit kan door het beestje te laten wennen aan de te
gebruiken proefopstelling. Daarbij moet je zelf zorgen dat je comfortabel en bekend bent met de uit te
voeren handelingen, zodat het bij jouzelf ook zo min mogelijk stress ontstaat.
Verschillend instrumentarium kunnen benoemen en uitleggen hoe ze op een juiste manier te gebruiken
De belangrijkste instrumentarium:
o Scalpel opensnijden van de huid
o Scharen:
Twee scherpe kanten: voor kleinere ingrepen of soms voor spierweefsel
Eén stompe en één scherpe kant: om onderliggend weefsel niet te beschadigen tijdens
knippen.
Twee stompe kanten: bijv. voor stomp prepareren handig of bij heel kwetsbaar weefsel.
Micro (iris) schaartje: voor knippen in kleine opp.
o Naaldvoerder wordt gebruikt bij hechten
o Pincetten:
Chirurgisch: heeft driehoekje/tandjes op uiteinden om zo de huid vast te kunnen pakken.
Alleen aan de buitenkant van het dier gebruiken! Deze gaat nooit onder de huid.
Anatomisch: heeft ribbels aan de binnenkant voor grip. Deze wordt gebruikt bij weefsels.
Licht gebogen: heeft weinig grip, wordt gebruikt om weefsels/aderen vrij te preparen.
Gebogen horlogemaker: heel scherp.
o Orale injectie naald
o Bulldog (vaat) klem om een arterie dicht te knijpen. Wordt gebruikt om een bloedbad dicht te
knijpen bij bijvoorbeeld canulatie.
o Thermocauter om een bloeding te stoppen m.b.v. hitte.
o Pean om arterie mee af te klemmen. Degene met tape eromheen is om te canule dicht te
kunnen knijpen.
o Cannuleerhaak om bloedvat mee open te houden bij het canuleren
, o Agrave tang om hechtingen mee in te schieten. Quick and dirty werk om het gat te dichten,
zodat het weefsel niet uitdroogt. Als je geen tijd hebt voor hechten bijv. Dit is niet steriel en niet
permanent.
De basisprincipes van succesvolle chirurgie kunnen uitleggen
1. De operatiewond moet groot genoeg zijn. Het helen gaat namelijk dwars, niet in de lengterichting
2. Goede verlichting
3. Minimaal trauma aanrichten door zo doelgericht mogelijk te werken. Een scherpe dissectie geeft
minder trauma dan stompe dissectie.
4. Laat de wond niet uitdrogen
5. Liefst opereren via linea alba
6. Hemostase (bloedstelping)
Het weefselherstel proces beschrijven en dit relateren aan het belang van aseptiek, wondgrootte en de
principes van weefsel behandeling
12-24 uur na letsel de gewonde plek is gevuld met een
bloedprop. Neutrofielen zijn de prop binnengevallen.
3-7 dagen na letsel het merendeel van de neutrofielen hebben
apoptose ondergaan. Macrofagen zijn nu overvloedig aanwezig in
het weefsel. Endotheelcellen migreren naar het stolsel, profileren
en vormen nieuwe bloedvaten. Fibroblasten migreren naar het
wondweefsel waar ze zich vermenigvuldigen en ECM afzetten.
Het nieuwe weefsel wordt granulatieweefsel genoemd.
Keratinocyten prolifereren aan de wondrand en migreren langs
de beschadigde dermis en boven de voorlopige matrix.
1-2 weken na letsel de wond is volledig gevuld met
granulatieweefsel. Fibroblasten zijn getransformeerd in
myofibroblasten. Dit leidt tot wondcontractie en
collageenafzetting. De wond is volledig bedekt met een
neoepidermis.
Aseptiek en antiseptiek uit kunnen leggen en de regels voor aseptiek kunnen noemen
Asepsis: het voorkomen van een besmetting. Dit doe je door steriel te werken:
o Handschoengebruik
o Desinfectie met alcohol en jodium
o Schone ruimte
o Geschoren huid
o Steriele kleding (mondkapje en masker)
o Steriele instrumenten, materialen en vloeistoffen
Antisepsis: vernietigen van ongewenste micro organismen (ontsmetten). Dit doe je door het bestrijden
van een infectie met antibiotica.
