Samenvatting KTF3 KERN AC

Samenvatting KERN
Les 1a Waarom doe je wat je doet?
Gedragsdeterminanten
Factoren die bijdragen aan het tot stand komen of in stand blijven van een bepaald gedrag.
 Persoonlijke competentes health literacy): Kennis bv. begrijpen van voedingsetkeeen)n
vaardigheden bv. coping vaardigheden voor stress) en attides bv. negateve hoiding t.a.v.
driggebriik).
 Sociale context: De verschillende groepen gezinn vriendenn leefijdsgenoten) en sociale
normen en ciltiren media) waarmee het individi zich verwant voelt beïnvloed wordtn naar
opkijktn een sociale relate mee heef).
 Fysieke omgeving: Het geheel van natiir en infrastrictiir waarin het individi leef woningn
schooln werkn wijkn sportnfrastrictiirn landboiwsysteemn voedingsaanbod)

Gewoontevorming
Gewoontevorming komt tot stand doordat je bepaalde vormen van gedrag op een bepaalde volgorde
achter elkaar iitvoertn gedirende een bepaalde tjd. Gewoontes worden gevormd door een
driedeling psychologisch patroon  de gewoonte lis:
o Fase 1: Een trigger stiirt een signaal naar de hersenenn waardoor je op de aitomatsche
piloot over gaat en een bepaalde gedraging start.
o Fase 2: De gedraging die je doet gaat over in een beloning die voldoet aan onze verlangens.
o Fase 3: De beloning motveert je om het gedrag te blijven doen  gewoonte
Slechte gewoonte: Kinnen ontstaan door invloeden op de hersenen. Bijv. dopamine die vrijkomt bij
roken.)

Verslaving 4 fasen
1. Initate
2. Contniering
3. Onthoiding
4. Terigval

ASE-model
 Attides: de verwachtngen ten aanzien van gedrag en de evaliate van de voor- en nadelenn
de hoiding van mensen t.a.v. een onderwerpn objectn gedrag of individi.
 Sociale invloed: het waargenomen gedrag van anderen en de ervaren sociale normn de
sociale stein/sociale drik vanwege vriendenn familien of leraren bijvoorbeeld.
 Eigen efectviteit: de inschatng van het eigen vermogen om een gewenst gedrag te stellenn
het vertroiwen in eigen kinnenn om het gedrag in kweste te kinnen iitvoeren. Deze
inschatng hangt af van vroegere ervaringenn de observate van anderenn de eigen
overtiiging en de eigen gezondheidssitiate.

HBM (Health Belief Model)
Ondersteining in de geestelijke gezondheidszorg. Het model brengt in kaart hoe groot de
therapietroiw bij patinten kan zijn. De onderdelen geven weer welke knelpinten er in de weg
kinnen zijn tjden de behandeling. Onderverdeeld in componenten:
 Aanleiding: Waarom begonnen met gedrag?
 Nieiwe inschatng: Heef efect gezien van gedrag?
 Kans op zieke: Stap naar hilp is groot
 Ernst van ziekte: Besef van de ernst
 Intente tot gedragsverandering: Besliit tot verandering

1

, VTV-model Volksgezond Toekomst Verkenning)
Verkenningsmodel dat inzicht geef in de belangrijkste toekomstge maatschappelijke opgaven op
het gebied van ziekte en gezondheidn gezondheidsdeterminanten factoren die de gezondheid
beïnvloeden)n prevente en gezondheidszorg in Nederland.




Les 1c Hoe verander je gedrag?
Stappenreeks van gedragsverandering
 Openstaan
 Begrijpen
 Willen
 Kinnen
 Doen
 Blijven doen

States of Change model
 Ontkenning: Dit is de fase waarin iemand zich niet bewist is
van het feit dat hij misschien wel een probleem heef of
veroorzaakt. Hij wil niet veranderenn weerstand.
 Erkenning: In deze fase is iemand zich bewist dat hij misschien
een probleem heef en er zelf verantwoordelijk voor is. Hij wil
veranderen maar weet niet hoe of denkt het niet te kinnen.
 Verkenning: In deze verkennende fase maakt iemand plannen
om daadwerkelijk iets aan zijn gedrag te gaan doen.
 Acte: In deze fase onderneemt iemand acte om ook echt iets) te veranderen.
 Volhoiden: Nieiw gedrag moet een gewoonte gaan worden ander bestaat het risico van een
terigval. In deze fase moet men het nieiwe gedrag volhoiden en integreren.
 Terugval: Het is niet ongebriikelijk dat iemand 2 stappen vooriit maakt en daarna weer 1
stap terign of dat men het bereikte resiltaat niet volledig) kan vasthoiden. Een terigval kan
dis onderdeel iitmaken van het veranderproces.

Motiverende gespreksvoering
 Manier om patinten te stmileren tot gedragsverandering d.m.v. een
samenwerkingsgerichte gespreksstjl. In 2 fasen:
1. Ontwikkelen van motvate van de cliint
2. Versterken van de betrokkenheid bij veranderingen en het ontwikkelen van een plan om de
verandering te realiseren
Interne motvate  komt vaniit eigen willen
Externe motvate  komt vaniit verwachtngen en wil van omgeving


2