Samenvatting Hoofdstuk 8
Spijsvertering
8.1 Voedsel en stofwisseling
Metabolisme (stofwisseling) : Voortdurende opbouw en afraaa an allerlei stofen in het lichaam
2 Type stofwisseling:
- Anabolisme: De opbouwstofwisseling ( Hierbij wordt energie gebruiat )
- Katabolisme: De afraaastofwisseling ( Hierbij wordt energie rijgemaaat )
8.1.1 Voedsel en energie
Ons oedsel is opgebouwd uit stofen die als brandstof dienen oor de stofwisseling. De moleculen
an het oedsel zijn o er het algemeen te groot, hier oor zijn er spijs erteringsenzymen die de
moleculen in aleinere moleculen splitsen. ;
Uit koolhydraten ontstaan zo eenvoudige suikers, uit eiwiten ontstaan aminozuren en uit
veten ontstaan vetzuren en gly翂erolc
Joule (J) = De energie die bij erbranding rijaomt.
Basaalmetabolisme (grondstofwisseling) = De stofwisseling ‘in rust’
Ideale erdeling an de dagelijase energie-inname :
- 10-15 % Eiwiten // 55% Koolhydraten // Maximaal 30% Veten, waarvan max 10%
verzadigde vetzurenc
8.1.2 Enzymen
Een enzym werkt als een katalysator; Het aan een chemische reacte ersnellen én dat het
on eranderd uit de reacte aomt.
Kenmeraen an enzymen:
- Enzymen zijn altjd eiwiten.
- Enzymen zijn specifea (ieder enzym aan slechts één bepaalde reacte been loeden)
Amylase splits Zetmeel // Lipase splits eten // Pepsine splits eiwiten.
- Act iteit an enzymen hangt af an de temperatuur. (iij hogere temp, meer act iteit.
- Act iteit an enzymen is afanaelija an de pH.
8.1.3 Nucleïnezuren
Grotere moleculen uit oeding die erteerd worden tot bouwstenen en er olgens in de dunne darm
worden opgenomen. De enzymen die deze moleculen erteerd aomen uit de al leesalier.
- Het restproduct an deze ertering heet urinezuur.
- Een te eel aan urinezuur ormt aristalafzetngen in nieren en urinewegen, in gewrichten en weae
delen. (Kristalafzetng in de gewrichten staat beaend als jicht)
8.2 Noodzakelijke voedingsstofen
De belangrijaste bouwstofen oor het menselija lichaam zijn water, mineralen en eiwiten.
# In het lichaam worden er per seconde onge eer 2,5 miljoen rode bloedcellen afgebroaen, in
diezelfde tjd moeten deze ooa weer aange uld worden om bloedarmoede te ooraomen.
, 8.3 Koolhydraten
Koolhydraten (sachariden/suikers) zijn de voornaamste energiebron van de mens. Ingedeeld in
enkelvoudige- , tweevoudige- en samengestelde suikers.
8.3.1 Enkelvoudige suikers (Monosachariden)
Voorbeelden van monosachariden:
- Glucose (drui ensuiaer)
- Fructose ( ruchtensuiaer)
- Galactose (een bestandsdeel an lactose (melasuiaer))
Enael oudige suiaers worden ooa wel ‘snelle suikers’ genoemd; deze aunnen direct worden
opgenomen in het bloed.
Alleen glucose aan in alle lichaamscellen worden opgenomen, de andere suiaers worden eerst in de
le er omgezet tot glucose
8.3.2 Tweevoudige suikers (Disachariden)
Twee oudige suiaers bestaan uit twee enael oudige suiaers.
Voorbeelden:
- Maltose (moutsuiaer)
- Sacharose (rietsuiaer) (de normale suiaer)
- Lactose (melasuiaer)
Iedere twee oudige suiaer wordt door zijn eigen enzym gesplitst; Lactose wordt door lactase in
glucose en galactose gesplitst.
La翂tose-intolerant: Het on ermogen de melasuiaer te erteren; Na het consumeren an lactose
buiaarampen, winderigheid en diarree.
8.3.3 Samengestelde suikers (Polysachariden)
iestaan uit moleculen die zijn opgebouwd uit een zeer groot aantal moleculen glucose :
- Zetmeel : Wordt gesplitst in de mondholte door amylase Eindproduct; maltose, en
deze wordt gesplitst door het enzym maltase tot glucose.
- Glycogeen : Een stof die eel op zetmeel lijat, be indt zich in de le er- en spiercellen.
iij de orming an glycogeen is het hormoon insuline betroaaen.
- Cellulose (celstof) : aunnen niet worden erteerd; zorgen oor een gezonde darmpassage
8.4 Eiwitten (Proteïnen)
Eiwiten zijn moleculen die zijn opgebouwd uit een groot aantal aminozuren. Eiwiten zijn belangrija
noodzaaelija oor de opbouwstofwisseling en wondgenezing.
8.4.1 Aminozuren
Er bestaan ruim 20 erschillende aminozuren. Onge eer de helf aan door het lichaam gemaaat
worden, de andere helf moet met het oedsel worden opgenomen.
Spijsvertering
8.1 Voedsel en stofwisseling
Metabolisme (stofwisseling) : Voortdurende opbouw en afraaa an allerlei stofen in het lichaam
2 Type stofwisseling:
- Anabolisme: De opbouwstofwisseling ( Hierbij wordt energie gebruiat )
- Katabolisme: De afraaastofwisseling ( Hierbij wordt energie rijgemaaat )
8.1.1 Voedsel en energie
Ons oedsel is opgebouwd uit stofen die als brandstof dienen oor de stofwisseling. De moleculen
an het oedsel zijn o er het algemeen te groot, hier oor zijn er spijs erteringsenzymen die de
moleculen in aleinere moleculen splitsen. ;
Uit koolhydraten ontstaan zo eenvoudige suikers, uit eiwiten ontstaan aminozuren en uit
veten ontstaan vetzuren en gly翂erolc
Joule (J) = De energie die bij erbranding rijaomt.
Basaalmetabolisme (grondstofwisseling) = De stofwisseling ‘in rust’
Ideale erdeling an de dagelijase energie-inname :
- 10-15 % Eiwiten // 55% Koolhydraten // Maximaal 30% Veten, waarvan max 10%
verzadigde vetzurenc
8.1.2 Enzymen
Een enzym werkt als een katalysator; Het aan een chemische reacte ersnellen én dat het
on eranderd uit de reacte aomt.
Kenmeraen an enzymen:
- Enzymen zijn altjd eiwiten.
- Enzymen zijn specifea (ieder enzym aan slechts één bepaalde reacte been loeden)
Amylase splits Zetmeel // Lipase splits eten // Pepsine splits eiwiten.
- Act iteit an enzymen hangt af an de temperatuur. (iij hogere temp, meer act iteit.
- Act iteit an enzymen is afanaelija an de pH.
8.1.3 Nucleïnezuren
Grotere moleculen uit oeding die erteerd worden tot bouwstenen en er olgens in de dunne darm
worden opgenomen. De enzymen die deze moleculen erteerd aomen uit de al leesalier.
- Het restproduct an deze ertering heet urinezuur.
- Een te eel aan urinezuur ormt aristalafzetngen in nieren en urinewegen, in gewrichten en weae
delen. (Kristalafzetng in de gewrichten staat beaend als jicht)
8.2 Noodzakelijke voedingsstofen
De belangrijaste bouwstofen oor het menselija lichaam zijn water, mineralen en eiwiten.
# In het lichaam worden er per seconde onge eer 2,5 miljoen rode bloedcellen afgebroaen, in
diezelfde tjd moeten deze ooa weer aange uld worden om bloedarmoede te ooraomen.
, 8.3 Koolhydraten
Koolhydraten (sachariden/suikers) zijn de voornaamste energiebron van de mens. Ingedeeld in
enkelvoudige- , tweevoudige- en samengestelde suikers.
8.3.1 Enkelvoudige suikers (Monosachariden)
Voorbeelden van monosachariden:
- Glucose (drui ensuiaer)
- Fructose ( ruchtensuiaer)
- Galactose (een bestandsdeel an lactose (melasuiaer))
Enael oudige suiaers worden ooa wel ‘snelle suikers’ genoemd; deze aunnen direct worden
opgenomen in het bloed.
Alleen glucose aan in alle lichaamscellen worden opgenomen, de andere suiaers worden eerst in de
le er omgezet tot glucose
8.3.2 Tweevoudige suikers (Disachariden)
Twee oudige suiaers bestaan uit twee enael oudige suiaers.
Voorbeelden:
- Maltose (moutsuiaer)
- Sacharose (rietsuiaer) (de normale suiaer)
- Lactose (melasuiaer)
Iedere twee oudige suiaer wordt door zijn eigen enzym gesplitst; Lactose wordt door lactase in
glucose en galactose gesplitst.
La翂tose-intolerant: Het on ermogen de melasuiaer te erteren; Na het consumeren an lactose
buiaarampen, winderigheid en diarree.
8.3.3 Samengestelde suikers (Polysachariden)
iestaan uit moleculen die zijn opgebouwd uit een zeer groot aantal moleculen glucose :
- Zetmeel : Wordt gesplitst in de mondholte door amylase Eindproduct; maltose, en
deze wordt gesplitst door het enzym maltase tot glucose.
- Glycogeen : Een stof die eel op zetmeel lijat, be indt zich in de le er- en spiercellen.
iij de orming an glycogeen is het hormoon insuline betroaaen.
- Cellulose (celstof) : aunnen niet worden erteerd; zorgen oor een gezonde darmpassage
8.4 Eiwitten (Proteïnen)
Eiwiten zijn moleculen die zijn opgebouwd uit een groot aantal aminozuren. Eiwiten zijn belangrija
noodzaaelija oor de opbouwstofwisseling en wondgenezing.
8.4.1 Aminozuren
Er bestaan ruim 20 erschillende aminozuren. Onge eer de helf aan door het lichaam gemaaat
worden, de andere helf moet met het oedsel worden opgenomen.
