De vijfde discipline
Bronvermelding:
Titel: De vijfde discipline: De kunst & praktijk van de lerende organisatie
Eerste druk
Auteur: Peter M. Senge
Uitgever: Scriptum Management
ISBN: 9071542548
Aantal hoofdstukken boek: 21
Aantal pagina’s boek: 399
De inhoud van dit uittreksel is met de grootste zorg samengesteld. Incidentele onjuistheden kunnen niettemin voorkomen. Je
dient niet aan te nemen dat de informatie die Students Only B.V. biedt foutloos is, hoewel Students Only B.V. dat wel
nastreeft. Dit uittreksel is voor persoonlijk gebruik en is bedoeld als wegwijzer bij het originele boek. Wij raden altijd aan
het bijbehorende studieboek erbij te kopen en dit uittreksel als naslagwerk erbij te houden. In dit uittreksel worden diverse
verwijzingen gemaakt naar het studieboek op basis waarvan dit uittreksel is gemaakt.
Dit uittreksel is een uitgave van Students Only B.V. Copyright © 2005 StudentsOnly B.V. Alle rechten voorbehouden.
De uitgever van het studieboek is op generlei wijze betrokken bij het vervaardigen van dit uittreksel. Voor vragen
kan je je wenden per e-mail aan .
,Inhoudsopgave
Deel 1 Hoe onze daden onze werkelijkheid creëren… en hoe we die kunnen
veranderen
Hoofdstuk 1 ‘Geef me een hefboom die lang genoeg is… en ik kan met
één hand de hele wereld in beweging brengen’ pag. 3
Hoofdstuk 2 Heeft uw organisatie leerstoornissen? pag. 5
Hoofdstuk 3 Gevangenen van het systeem, of gevangen van ons eigen denken? pag. 6
Deel 2 De vijfde discipline: de hoeksteen van de lerende organisatie
Hoofdstuk 4 De wetten van de vijfde discipline pag. 8
Hoofdstuk 5 Een geestesverandering pag. 10
Hoofdstuk 6 De sjablonen der natuur: de patronen die de gebeurtenissen bepalen pag. 12
Hoofdstuk 7 Het principe van de hefboomwerking pag. 14
Hoofdstuk 8 De kunst om de bomen én het bos te zien pag. 15
Deel 3 De kerndisciplines: de opbouw van de lerende organisatie
Hoofdstuk 9 Persoonlijk meesterschap pag. 16
Hoofdstuk 10 Mentale modellen pag. 18
Hoofdstuk 11 Een gemeenschappelijke visie pag. 21
Hoofdstuk 12 Teamleren pag. 23
Deel 4 Prototypen
Hoofdstuk 13 Openheid pag. 25
Hoofdstuk 14 Plaatselijkheid pag. 27
Hoofdstuk 15 De tijd van een manager pag. 29
Hoofdstuk 16 Werk en gezin met elkaar verzoenen pag. 30
Hoofdstuk 17 Microwerelden: de technologie van de lerende organisatie pag. 31
Hoofdstuk 18 Het nieuwe werk van de leider pag. 33
Deel 5 Coda
Hoofdstuk 19 Een zesde discipline pag. 34
Hoofdstuk 20 Een nieuwe manier van denken pag. 34
Hoofdstuk 21 Het ondeelbare geheel pag. 35
Appendix 1 de leerdisciplines pag. 36
Appendix 2 archetypen van de systeemtheorie pag. 38
Bron : De vijfde discipline – Peter M. Senge 2
www.studentsonly.nl Voor de beste uittreksels!
, Hoofdstuk 1 ‘Geef me een hefboom die lang genoeg is… en ik
kan met één hand de hele wereld in beweging
brengen’
Inleiding
Mensen zijn geneigd om problemen in kleinere stukken te breken, en ze dan op te lossen. Het
is echter onmogelijk die stukjes dan weer in elkaar te zetten omdat je dan het geheel al kwijt
bent geraakt. Wanneer mensen de illusie dat problemen opgelost kunnen worden door
deelproblemen te creëren, loslaten, kunnen zij de ware aard van dingen inzien. Een lerende
organisatie is een voorbeeld van zo’n geheel. Het kan niet zo zijn dat er binnen een
organisatie één iemand aangewezen wordt die leert. Dat moet een organisatie in zijn geheel
doen. Organisaties met lerend vermogen kunnen een concurrentievoordeel opbouwen. Zij
zullen in de toekomst sterker zijn dan andere bedrijven.
Leren is een natuurlijk proces. Je leert als kind al. Mensen leren in een team samen te spelen.
Een lerende organisatie kan veel betekenen voor de wereld.
Disciplines van de lerende organisatie
Er is een aantal principes dat centraal staat bij het begrip ‘een lerende organisatie. Ze moet
dus aan een aantal basiscondities voldoen. Een uitvinding is iets dat nieuw ‘geschapen’ is.
Een innovatie is een uitvinding die ook op redelijke grote schaal in gebruik genomen wordt.
Grote uitvinden die tot massaal gebruik leiden (telefoon, internet, vliegtuigen) noemen we
fundamentele innovaties. Een uitvinding kan ook een samenstel van deeluitvindingen zijn. Bij
een vliegtuig zijn een landingsgestel, motoren en propeller afzonderlijke uitvindingen die tot
een fundamentele innovatie leidden. Zo werkt dat ook in een organisatie. Elk individu vormt
de organisatie mede tot één geheel. De volgende vijf zaken vormen de vijf disciplines die
(elkaar onderling beinvloeden, leiden tot een lerende organisatie.
Systeemdenken. Hiermee bedoelen we dat er verschijnselen e.d. zijn die
onderlinge samenhang, of soms een causaal verband tonen. Denk aan het
samenpakken van wolken, wat gevolgd wordt door een regenbui. Het een kan niet
zonder het ander.
Persoonlijk meesterschap. Iemand die lerend bezig wil zijn, en daarmee streeft
naar de top en het hoogst haalbare, is die vaardigheid meester. Vandaar de term
meesterschap. Dit in het besef dat mensen zich moeten blijven ontwikkelen. In
wederkerigheid met organisatie. Die leren namelijk ook van elkaar.
Mentale modellen. Dit zijn redelijk vaststaande opvattingen, beelden, ideeën e.d.
bij bepaalde zaken. Je zou ook kunnen spreken van een mindset. Denkpatronen
zitten vaak vastgeroest. Het is de kunst bij jezelf op te merken welke mentale
modellen je beinvloeden.
Een gemeenschappelijke visie opbouwen. Binnen een organisatie is het van
belang een visie te hebben op het product of de dienstverlening die door de hele
organisatie uitgedragen wordt. Alleen dan zullen mensen gemotiveerd zijn zich in
te zetten voor het leren van de organisatie.
Teamleren. Het is zaak in teamverband een dialoog op gang te brengen die de
onderlinge leden in staat stelt synergetische effecten te bewerkstelligen. Storende
factoren in de communicatie moeten bestreden worden. Een lerend team is een
kritiek voorwaarde voor een lerende organisatie.
Het beoefenen van een discipline doe je een leven lang en voortdurend. Je kan dan ook nooit
spreken van een afgerond geheel.
Bron : De vijfde discipline – Peter M. Senge 3
www.studentsonly.nl Voor de beste uittreksels!
Bronvermelding:
Titel: De vijfde discipline: De kunst & praktijk van de lerende organisatie
Eerste druk
Auteur: Peter M. Senge
Uitgever: Scriptum Management
ISBN: 9071542548
Aantal hoofdstukken boek: 21
Aantal pagina’s boek: 399
De inhoud van dit uittreksel is met de grootste zorg samengesteld. Incidentele onjuistheden kunnen niettemin voorkomen. Je
dient niet aan te nemen dat de informatie die Students Only B.V. biedt foutloos is, hoewel Students Only B.V. dat wel
nastreeft. Dit uittreksel is voor persoonlijk gebruik en is bedoeld als wegwijzer bij het originele boek. Wij raden altijd aan
het bijbehorende studieboek erbij te kopen en dit uittreksel als naslagwerk erbij te houden. In dit uittreksel worden diverse
verwijzingen gemaakt naar het studieboek op basis waarvan dit uittreksel is gemaakt.
Dit uittreksel is een uitgave van Students Only B.V. Copyright © 2005 StudentsOnly B.V. Alle rechten voorbehouden.
De uitgever van het studieboek is op generlei wijze betrokken bij het vervaardigen van dit uittreksel. Voor vragen
kan je je wenden per e-mail aan .
,Inhoudsopgave
Deel 1 Hoe onze daden onze werkelijkheid creëren… en hoe we die kunnen
veranderen
Hoofdstuk 1 ‘Geef me een hefboom die lang genoeg is… en ik kan met
één hand de hele wereld in beweging brengen’ pag. 3
Hoofdstuk 2 Heeft uw organisatie leerstoornissen? pag. 5
Hoofdstuk 3 Gevangenen van het systeem, of gevangen van ons eigen denken? pag. 6
Deel 2 De vijfde discipline: de hoeksteen van de lerende organisatie
Hoofdstuk 4 De wetten van de vijfde discipline pag. 8
Hoofdstuk 5 Een geestesverandering pag. 10
Hoofdstuk 6 De sjablonen der natuur: de patronen die de gebeurtenissen bepalen pag. 12
Hoofdstuk 7 Het principe van de hefboomwerking pag. 14
Hoofdstuk 8 De kunst om de bomen én het bos te zien pag. 15
Deel 3 De kerndisciplines: de opbouw van de lerende organisatie
Hoofdstuk 9 Persoonlijk meesterschap pag. 16
Hoofdstuk 10 Mentale modellen pag. 18
Hoofdstuk 11 Een gemeenschappelijke visie pag. 21
Hoofdstuk 12 Teamleren pag. 23
Deel 4 Prototypen
Hoofdstuk 13 Openheid pag. 25
Hoofdstuk 14 Plaatselijkheid pag. 27
Hoofdstuk 15 De tijd van een manager pag. 29
Hoofdstuk 16 Werk en gezin met elkaar verzoenen pag. 30
Hoofdstuk 17 Microwerelden: de technologie van de lerende organisatie pag. 31
Hoofdstuk 18 Het nieuwe werk van de leider pag. 33
Deel 5 Coda
Hoofdstuk 19 Een zesde discipline pag. 34
Hoofdstuk 20 Een nieuwe manier van denken pag. 34
Hoofdstuk 21 Het ondeelbare geheel pag. 35
Appendix 1 de leerdisciplines pag. 36
Appendix 2 archetypen van de systeemtheorie pag. 38
Bron : De vijfde discipline – Peter M. Senge 2
www.studentsonly.nl Voor de beste uittreksels!
, Hoofdstuk 1 ‘Geef me een hefboom die lang genoeg is… en ik
kan met één hand de hele wereld in beweging
brengen’
Inleiding
Mensen zijn geneigd om problemen in kleinere stukken te breken, en ze dan op te lossen. Het
is echter onmogelijk die stukjes dan weer in elkaar te zetten omdat je dan het geheel al kwijt
bent geraakt. Wanneer mensen de illusie dat problemen opgelost kunnen worden door
deelproblemen te creëren, loslaten, kunnen zij de ware aard van dingen inzien. Een lerende
organisatie is een voorbeeld van zo’n geheel. Het kan niet zo zijn dat er binnen een
organisatie één iemand aangewezen wordt die leert. Dat moet een organisatie in zijn geheel
doen. Organisaties met lerend vermogen kunnen een concurrentievoordeel opbouwen. Zij
zullen in de toekomst sterker zijn dan andere bedrijven.
Leren is een natuurlijk proces. Je leert als kind al. Mensen leren in een team samen te spelen.
Een lerende organisatie kan veel betekenen voor de wereld.
Disciplines van de lerende organisatie
Er is een aantal principes dat centraal staat bij het begrip ‘een lerende organisatie. Ze moet
dus aan een aantal basiscondities voldoen. Een uitvinding is iets dat nieuw ‘geschapen’ is.
Een innovatie is een uitvinding die ook op redelijke grote schaal in gebruik genomen wordt.
Grote uitvinden die tot massaal gebruik leiden (telefoon, internet, vliegtuigen) noemen we
fundamentele innovaties. Een uitvinding kan ook een samenstel van deeluitvindingen zijn. Bij
een vliegtuig zijn een landingsgestel, motoren en propeller afzonderlijke uitvindingen die tot
een fundamentele innovatie leidden. Zo werkt dat ook in een organisatie. Elk individu vormt
de organisatie mede tot één geheel. De volgende vijf zaken vormen de vijf disciplines die
(elkaar onderling beinvloeden, leiden tot een lerende organisatie.
Systeemdenken. Hiermee bedoelen we dat er verschijnselen e.d. zijn die
onderlinge samenhang, of soms een causaal verband tonen. Denk aan het
samenpakken van wolken, wat gevolgd wordt door een regenbui. Het een kan niet
zonder het ander.
Persoonlijk meesterschap. Iemand die lerend bezig wil zijn, en daarmee streeft
naar de top en het hoogst haalbare, is die vaardigheid meester. Vandaar de term
meesterschap. Dit in het besef dat mensen zich moeten blijven ontwikkelen. In
wederkerigheid met organisatie. Die leren namelijk ook van elkaar.
Mentale modellen. Dit zijn redelijk vaststaande opvattingen, beelden, ideeën e.d.
bij bepaalde zaken. Je zou ook kunnen spreken van een mindset. Denkpatronen
zitten vaak vastgeroest. Het is de kunst bij jezelf op te merken welke mentale
modellen je beinvloeden.
Een gemeenschappelijke visie opbouwen. Binnen een organisatie is het van
belang een visie te hebben op het product of de dienstverlening die door de hele
organisatie uitgedragen wordt. Alleen dan zullen mensen gemotiveerd zijn zich in
te zetten voor het leren van de organisatie.
Teamleren. Het is zaak in teamverband een dialoog op gang te brengen die de
onderlinge leden in staat stelt synergetische effecten te bewerkstelligen. Storende
factoren in de communicatie moeten bestreden worden. Een lerend team is een
kritiek voorwaarde voor een lerende organisatie.
Het beoefenen van een discipline doe je een leven lang en voortdurend. Je kan dan ook nooit
spreken van een afgerond geheel.
Bron : De vijfde discipline – Peter M. Senge 3
www.studentsonly.nl Voor de beste uittreksels!
