Methoden van
kwalitatief
onderzoek
Inhoudsopgave
Drie assumpties/ kenmerken kwalitatief onderzoek.........................................4
onderzoeksproces........................................................................................................... 4
wanneer kwalitatief onderzoek?......................................................................................5
bezigheden kwalitatief onderzoekers..............................................................................5
onderzoeksvragen........................................................................................................... 5
kwantitatief / kwalitatief................................................................................5
blumer: concepten.......................................................................................................... 5
zwart – wit verschillen..................................................................................................... 6
grijs gebied.................................................................................................................. 6
argumenten onderscheid................................................................................................ 7
kwaliteitscriteria............................................................................................7
kritiek.............................................................................................................................. 7
drie benaderingen........................................................................................................... 7
Lincoln en Guba........................................................................................................... 7
tracy big tent criteria................................................................................................... 8
lecompte en goetz....................................................................................................... 8
silverman..................................................................................................................... 9
hammersley................................................................................................................. 9
mixed method................................................................................................ 9
gilgun ‘qualitative research and family psychology’.........................................9
etnografie en participerende observatie........................................................10
kenmerken.................................................................................................................... 10
dimensies...................................................................................................................... 11
mate van betrokkenheid bij observaties.......................................................................11
type veldaantekeningen................................................................................................11
einde etnografische studie............................................................................................ 12
, van maanen type ETNOGRAFISCH schrijven.................................................................12
van maanen NIEUWE indeling....................................................................................12
adler en adler type etnografisch schrijven....................................................................12
kwalitatieve interviews.................................................................................12
kenmerken.................................................................................................................... 12
de goede interviewer: KVale......................................................................................... 13
de goede interviewer: bryman......................................................................................13
typen kwalitatief interview............................................................................................13
technieken die focussen op geschiedenis.....................................................................13
opnemen en transcriberen............................................................................................ 13
focusgroep................................................................................................... 14
kenmerken.................................................................................................................... 14
waar rekening mee houden?......................................................................................... 14
beperkingen.................................................................................................................. 14
online focus groups....................................................................................................... 14
artikel: studying voices of middle childhood online.......................................................15
vergelijkingen vormen dataverzameling........................................................16
voordelen interview T.O.V. PARTICIPERENDE observatie...............................................16
voordelen participerende observatie t.o.v. interview....................................................16
voordelen FOCUS GROEPEN t.o.v. interview..................................................................16
sampling...................................................................................................... 16
purposive sampling (doelgerichte steekproeven)..........................................................16
niet doelgerichte steekproeven.................................................................................18
cyclus theoretical sampling........................................................................................ 18
onderscheid sampling................................................................................................... 18
generalisatie................................................................................................ 18
thematische analyse.....................................................................................18
problemen met coderen................................................................................18
strategie van braun en clarke.......................................................................................19
narratieve analyse.......................................................................................19
verzamelen................................................................................................................... 19
status van de data........................................................................................................ 19
moral tales of parenthood.......................................................................................... 19
taal in kwalitatief onderzoek.........................................................................19
conversatieanalyse (CA)................................................................................................ 19
, etnomethodologie...................................................................................................... 20
kenmerken................................................................................................................. 20
fundamentele assumpties.......................................................................................... 20
transcriberen............................................................................................................. 20
uitganspunten voor analyse met transcriptie.............................................................20
basisstappen.............................................................................................................. 20
nadelen...................................................................................................................... 21
discoursanalyse (DA)..................................................................................................... 21
belangrijke features................................................................................................... 21
gill; hoofdthema’s...................................................................................................... 21
fasen.......................................................................................................................... 21
kenmerken................................................................................................................. 21
potter en wetherell, neigingen van analyseren..........................................................22
kritische discoursanalyse cda....................................................................................22
methodologieën........................................................................................... 23
grounded theory........................................................................................................... 23
glaser & strauss......................................................................................................... 23
aspecten.................................................................................................................... 23
coderen...................................................................................................................... 23
uitkomsten................................................................................................................. 24
stappen schema......................................................................................................... 24
memo’s...................................................................................................................... 25
kritiek......................................................................................................................... 25
analytische inductie...................................................................................................... 26
stappen schema......................................................................................................... 26
problemen.................................................................................................................. 26
strategieën data-analyse..............................................................................27
thematische analyse..................................................................................................... 27
braun en clarke.......................................................................................................... 27
framework benadering............................................................................................... 27
stappen analyse......................................................................................................... 27
narratieve analyse........................................................................................................ 28
kritiek......................................................................................................................... 28
synthetiseren kwalitatieve onderzoeken.......................................................28
meta-etnografie............................................................................................................ 28
stappen...................................................................................................................... 28
thematische synthese................................................................................................... 28
SECUNDAIRE analyse....................................................................................29
computer-assisted qualitative data analysis software CAQDAS.......................29
kenmerken.................................................................................................................... 29
stappenplan.................................................................................................................. 29
it’s good for the kids. Creighton et al., (2015)...............................................30
discours......................................................................................................................... 30
, abstract......................................................................................................................... 30
introductie..................................................................................................................... 30
methode........................................................................................................................ 31
analyse......................................................................................................................... 31
limitaties....................................................................................................................... 31
meerwaarde.................................................................................................................. 31
voorbeeldvraag:......................................................................................................... 32
begrippen lijst.............................................................................................. 32
DRIE ASSUMPTIES/ KENMERKEN KWALITATIEF
ONDERZOEK
1. Inductieve 2. Constructivistische 3. Interpretatieve visie
benadering benadering
Kwalitatief onderzoek toetst Sociale werkelijkheid wordt Je wil de interpretatie van
geen theorieën, maar door mensen zelf (en mensen (‘actoren’) te pakken
genereert ze. onderzoeker) gecreëerd krijgen.
- Inductieve visie op de - Constructivistische visie op - Begrijpen en interpreteren
relatie tussen onderzoek en de sociale wereld. van fenomenen vanuit het
theorie. - Sociale werkelijkheid/ perspectief van de
- Theorieën worden gevormd constructen/ eigenschappen deelnemers, omdat de
op basis van de data wordt gezien als het interpretatie bepaalt hoe
- Kwalitatief onderzoek doet resultaat van interacties men zich gedraagt.
vaak suggesties voor wat tussen mensen en kunnen - Nadruk op begrijpen van de
we met kwantitatief naar dus veranderen complexiteit en de
moeten kijken of waar we - Bv: hoe is gezondheid als subjectiviteit van ervaringen
nog dieper op in moeten construct veranderd door de - Tegenhanger van
gaan jaren heen? positivisme, je kan mensen
- Bv: cultuur is een construct niet bestuderen op een
die wij met elkaar gemaakt natuurwetenschappelijke
hebben methode.
Je observeert verschillende Ouders interpreteren Door diepte-interviews met
keren dat studenten die actief ‘kwalitatief onderwijs’ kinderen over vriendschap te
deelnemen aan verschillend op basis van hun voeren, ontdek je dat
groepsdiscussies hogere cijfers eigen ervaringen en verschillende kinderen
halen. Je concludeert inductief overtuigingen, waarbij de ene vriendschap op verschillende
dat actieve betrokkenheid bij ouder de nadruk legt op manieren interpreteren,
discussies kan leiden tot betere creativiteit en de andere op bijvoorbeeld als samenspel of
academische prestaties. gestructureerde academische als onderlinge steun in
leerstof. moeilijke tijden. Dit toont de
diversiteit van perspectieven
over dit onderwerp.
ONDERZOEKSPROCES
1. Algemene
onderzoeksvraag
2. Relevante locatie(s) en
proefpersonen
, selecteren
3. Relevante data
verzamelen
4. Data interpreteren 5b. aanvullende data
verzamelen
5. Conceptueel en 5a. specificeren van de
theoretisch werk onderzoeksvraag
6. Bevindingen en
conclusies noteren
WANNEER KWALITATIEF ONDERZOEK?
- Betekenisverlening
- Achterliggende motivaties en interpretaties
- Kwantitatieve cijfers interpreteren, toelichten
- Weinig over onderwerp bekend
- Beschrijven van complexe en veranderlijke situaties
BEZIGHEDEN KWALITATIEF ONDERZOEKERS
- Kijken door de ogen van de onderzochte
Kan dit wel?
- Beschrijven van en nadruk op de context
- Naturalistisch
- Nadruk op proces
- Flexibiliteit en weinig structuur
ONDERZOEKSVRAGEN
- Focus op 1 fenomeen/ concept
- Woorden als ontdekken, beschrijven, verkennen komen veel voor
- Woorden als effect, beïnvloeden, bepalen komen weinig voor
KWANTITATIEF / KWALITATIEF
BLUMER: CONCEPTEN
1. Definitive concepten 2. Sensitizing concepten
Kwantitatief onderzoek Kwalitatief onderzoek
- Indicatoren leggen concept vast - Richtinggevende begrippen
- Nadruk op gewone aspecten van het - Algemeen referentiekader
fenomeen - Ontdekken van allerlei vormen van een
- Legt theorie op de sociale fenomeen
werkelijkheid - Van breed naar smal
Temperatuur gemeten in graden Celsius. ‘Kwaliteit van leven’. Dit is een breed begrip
Het is een vaststaande meeteenheid met en kan verschillende betekenissen hebben
een specifieke schaal en definitie. voor verschillende mensen. Geeft ruimte
voor interpretatie en discussie waardoor
onderzoekers verschillende aspecten kunnen
verkennen die de kwaliteit van leven voor
individuen beïnvloeden.
, ZWART – WIT VERSCHILLEN
Kwantitatief Kwalitatief
Nummers Woorden
Standpunt van onderzoeker Standpunt van onderzochte
Onderzoeker is afstandelijk Onderzoeker is dichtbij
Toetsen van theorieën en Theorieën en concepten
concepten ontstaan uit data
Statistische kijk op sociale Nadruk op processen
settingen
Gestructureerd Flexibel
Gedoeld op generalisatie Gedoeld op begrip van de
omgeving
Harde, betrouwbare data Rijke, diepgaande data
Macro Micro
Gedrag Betekenis
Kunstmatige setting Kunstmatige of natuurlijke
setting
GRIJS GEBIED
1. Gedrag vs Kwantitati Bestudeert ook wel Likert schalen; hier mee kan je ook
betekenis ef: betekenis maar minder mening/betekenis meten
uitgebreid.
Kwalitatief Bestudeert ook wel Zelden/nooit iemand uit
: gedrag maar alleen in naturalistische omgeving halen en
natuurlijke omgeving kijken wat met gedrag gebeurt
3. Theorieën Kwantitati Vaak worden er ook Exploratief onderzoek; eerst
vs ef: voorstellen gedaan exploreren wat bepaalde
concepten voor het bijstellen van kenmerken van groepen/diagnose
theorieën zijn en daarna hypothese opstellen.
Kwalitatief Kan ook hypothesen Analytische inductie; gebruik heel
: toetsen specifiek hypothese
Verhalend’ passen mijn vindingen
bij mijn verwachtingen
5. Getallen vs Kwantitati Woorden worden Denk aan inleiding, conclusie maar
woorden ef: gebruikt in de paper ook in de resultatensectie
Kwalitatief Wordt beperkte vorm Quasi-quantificatie woorden;
: van kwantificeren meeste, vaak, sommigen, etc.
gebruikt
7. Kunstmatig Kwantitati Regelmatig gekeken Gedrag van gezin rond het avond
vs ef: naar zo natuurlijk eten.
natuurlijk mogelijke situatie Hoeft niet altijd in laboratorium
Kwalitatief Er worden wel Interview.
: kunstmatige aspecten Echt volledig natuurlijk onderzoek
gebruikt bestaat niet.
9. Structuur Kwantitati Vaak flexibeler dan Tuurlijk opstelling is gestructureerd
vs flexibel ef: verwacht maar onderzoekers zelf kunnen
flexibel zijn in wat ze wanneer doen
Kwalitatief Heeft structuur nodig Juist omdat er zo veel informatie
: binnenkomt.
Conversatie analyse en data
analyse
kwalitatief
onderzoek
Inhoudsopgave
Drie assumpties/ kenmerken kwalitatief onderzoek.........................................4
onderzoeksproces........................................................................................................... 4
wanneer kwalitatief onderzoek?......................................................................................5
bezigheden kwalitatief onderzoekers..............................................................................5
onderzoeksvragen........................................................................................................... 5
kwantitatief / kwalitatief................................................................................5
blumer: concepten.......................................................................................................... 5
zwart – wit verschillen..................................................................................................... 6
grijs gebied.................................................................................................................. 6
argumenten onderscheid................................................................................................ 7
kwaliteitscriteria............................................................................................7
kritiek.............................................................................................................................. 7
drie benaderingen........................................................................................................... 7
Lincoln en Guba........................................................................................................... 7
tracy big tent criteria................................................................................................... 8
lecompte en goetz....................................................................................................... 8
silverman..................................................................................................................... 9
hammersley................................................................................................................. 9
mixed method................................................................................................ 9
gilgun ‘qualitative research and family psychology’.........................................9
etnografie en participerende observatie........................................................10
kenmerken.................................................................................................................... 10
dimensies...................................................................................................................... 11
mate van betrokkenheid bij observaties.......................................................................11
type veldaantekeningen................................................................................................11
einde etnografische studie............................................................................................ 12
, van maanen type ETNOGRAFISCH schrijven.................................................................12
van maanen NIEUWE indeling....................................................................................12
adler en adler type etnografisch schrijven....................................................................12
kwalitatieve interviews.................................................................................12
kenmerken.................................................................................................................... 12
de goede interviewer: KVale......................................................................................... 13
de goede interviewer: bryman......................................................................................13
typen kwalitatief interview............................................................................................13
technieken die focussen op geschiedenis.....................................................................13
opnemen en transcriberen............................................................................................ 13
focusgroep................................................................................................... 14
kenmerken.................................................................................................................... 14
waar rekening mee houden?......................................................................................... 14
beperkingen.................................................................................................................. 14
online focus groups....................................................................................................... 14
artikel: studying voices of middle childhood online.......................................................15
vergelijkingen vormen dataverzameling........................................................16
voordelen interview T.O.V. PARTICIPERENDE observatie...............................................16
voordelen participerende observatie t.o.v. interview....................................................16
voordelen FOCUS GROEPEN t.o.v. interview..................................................................16
sampling...................................................................................................... 16
purposive sampling (doelgerichte steekproeven)..........................................................16
niet doelgerichte steekproeven.................................................................................18
cyclus theoretical sampling........................................................................................ 18
onderscheid sampling................................................................................................... 18
generalisatie................................................................................................ 18
thematische analyse.....................................................................................18
problemen met coderen................................................................................18
strategie van braun en clarke.......................................................................................19
narratieve analyse.......................................................................................19
verzamelen................................................................................................................... 19
status van de data........................................................................................................ 19
moral tales of parenthood.......................................................................................... 19
taal in kwalitatief onderzoek.........................................................................19
conversatieanalyse (CA)................................................................................................ 19
, etnomethodologie...................................................................................................... 20
kenmerken................................................................................................................. 20
fundamentele assumpties.......................................................................................... 20
transcriberen............................................................................................................. 20
uitganspunten voor analyse met transcriptie.............................................................20
basisstappen.............................................................................................................. 20
nadelen...................................................................................................................... 21
discoursanalyse (DA)..................................................................................................... 21
belangrijke features................................................................................................... 21
gill; hoofdthema’s...................................................................................................... 21
fasen.......................................................................................................................... 21
kenmerken................................................................................................................. 21
potter en wetherell, neigingen van analyseren..........................................................22
kritische discoursanalyse cda....................................................................................22
methodologieën........................................................................................... 23
grounded theory........................................................................................................... 23
glaser & strauss......................................................................................................... 23
aspecten.................................................................................................................... 23
coderen...................................................................................................................... 23
uitkomsten................................................................................................................. 24
stappen schema......................................................................................................... 24
memo’s...................................................................................................................... 25
kritiek......................................................................................................................... 25
analytische inductie...................................................................................................... 26
stappen schema......................................................................................................... 26
problemen.................................................................................................................. 26
strategieën data-analyse..............................................................................27
thematische analyse..................................................................................................... 27
braun en clarke.......................................................................................................... 27
framework benadering............................................................................................... 27
stappen analyse......................................................................................................... 27
narratieve analyse........................................................................................................ 28
kritiek......................................................................................................................... 28
synthetiseren kwalitatieve onderzoeken.......................................................28
meta-etnografie............................................................................................................ 28
stappen...................................................................................................................... 28
thematische synthese................................................................................................... 28
SECUNDAIRE analyse....................................................................................29
computer-assisted qualitative data analysis software CAQDAS.......................29
kenmerken.................................................................................................................... 29
stappenplan.................................................................................................................. 29
it’s good for the kids. Creighton et al., (2015)...............................................30
discours......................................................................................................................... 30
, abstract......................................................................................................................... 30
introductie..................................................................................................................... 30
methode........................................................................................................................ 31
analyse......................................................................................................................... 31
limitaties....................................................................................................................... 31
meerwaarde.................................................................................................................. 31
voorbeeldvraag:......................................................................................................... 32
begrippen lijst.............................................................................................. 32
DRIE ASSUMPTIES/ KENMERKEN KWALITATIEF
ONDERZOEK
1. Inductieve 2. Constructivistische 3. Interpretatieve visie
benadering benadering
Kwalitatief onderzoek toetst Sociale werkelijkheid wordt Je wil de interpretatie van
geen theorieën, maar door mensen zelf (en mensen (‘actoren’) te pakken
genereert ze. onderzoeker) gecreëerd krijgen.
- Inductieve visie op de - Constructivistische visie op - Begrijpen en interpreteren
relatie tussen onderzoek en de sociale wereld. van fenomenen vanuit het
theorie. - Sociale werkelijkheid/ perspectief van de
- Theorieën worden gevormd constructen/ eigenschappen deelnemers, omdat de
op basis van de data wordt gezien als het interpretatie bepaalt hoe
- Kwalitatief onderzoek doet resultaat van interacties men zich gedraagt.
vaak suggesties voor wat tussen mensen en kunnen - Nadruk op begrijpen van de
we met kwantitatief naar dus veranderen complexiteit en de
moeten kijken of waar we - Bv: hoe is gezondheid als subjectiviteit van ervaringen
nog dieper op in moeten construct veranderd door de - Tegenhanger van
gaan jaren heen? positivisme, je kan mensen
- Bv: cultuur is een construct niet bestuderen op een
die wij met elkaar gemaakt natuurwetenschappelijke
hebben methode.
Je observeert verschillende Ouders interpreteren Door diepte-interviews met
keren dat studenten die actief ‘kwalitatief onderwijs’ kinderen over vriendschap te
deelnemen aan verschillend op basis van hun voeren, ontdek je dat
groepsdiscussies hogere cijfers eigen ervaringen en verschillende kinderen
halen. Je concludeert inductief overtuigingen, waarbij de ene vriendschap op verschillende
dat actieve betrokkenheid bij ouder de nadruk legt op manieren interpreteren,
discussies kan leiden tot betere creativiteit en de andere op bijvoorbeeld als samenspel of
academische prestaties. gestructureerde academische als onderlinge steun in
leerstof. moeilijke tijden. Dit toont de
diversiteit van perspectieven
over dit onderwerp.
ONDERZOEKSPROCES
1. Algemene
onderzoeksvraag
2. Relevante locatie(s) en
proefpersonen
, selecteren
3. Relevante data
verzamelen
4. Data interpreteren 5b. aanvullende data
verzamelen
5. Conceptueel en 5a. specificeren van de
theoretisch werk onderzoeksvraag
6. Bevindingen en
conclusies noteren
WANNEER KWALITATIEF ONDERZOEK?
- Betekenisverlening
- Achterliggende motivaties en interpretaties
- Kwantitatieve cijfers interpreteren, toelichten
- Weinig over onderwerp bekend
- Beschrijven van complexe en veranderlijke situaties
BEZIGHEDEN KWALITATIEF ONDERZOEKERS
- Kijken door de ogen van de onderzochte
Kan dit wel?
- Beschrijven van en nadruk op de context
- Naturalistisch
- Nadruk op proces
- Flexibiliteit en weinig structuur
ONDERZOEKSVRAGEN
- Focus op 1 fenomeen/ concept
- Woorden als ontdekken, beschrijven, verkennen komen veel voor
- Woorden als effect, beïnvloeden, bepalen komen weinig voor
KWANTITATIEF / KWALITATIEF
BLUMER: CONCEPTEN
1. Definitive concepten 2. Sensitizing concepten
Kwantitatief onderzoek Kwalitatief onderzoek
- Indicatoren leggen concept vast - Richtinggevende begrippen
- Nadruk op gewone aspecten van het - Algemeen referentiekader
fenomeen - Ontdekken van allerlei vormen van een
- Legt theorie op de sociale fenomeen
werkelijkheid - Van breed naar smal
Temperatuur gemeten in graden Celsius. ‘Kwaliteit van leven’. Dit is een breed begrip
Het is een vaststaande meeteenheid met en kan verschillende betekenissen hebben
een specifieke schaal en definitie. voor verschillende mensen. Geeft ruimte
voor interpretatie en discussie waardoor
onderzoekers verschillende aspecten kunnen
verkennen die de kwaliteit van leven voor
individuen beïnvloeden.
, ZWART – WIT VERSCHILLEN
Kwantitatief Kwalitatief
Nummers Woorden
Standpunt van onderzoeker Standpunt van onderzochte
Onderzoeker is afstandelijk Onderzoeker is dichtbij
Toetsen van theorieën en Theorieën en concepten
concepten ontstaan uit data
Statistische kijk op sociale Nadruk op processen
settingen
Gestructureerd Flexibel
Gedoeld op generalisatie Gedoeld op begrip van de
omgeving
Harde, betrouwbare data Rijke, diepgaande data
Macro Micro
Gedrag Betekenis
Kunstmatige setting Kunstmatige of natuurlijke
setting
GRIJS GEBIED
1. Gedrag vs Kwantitati Bestudeert ook wel Likert schalen; hier mee kan je ook
betekenis ef: betekenis maar minder mening/betekenis meten
uitgebreid.
Kwalitatief Bestudeert ook wel Zelden/nooit iemand uit
: gedrag maar alleen in naturalistische omgeving halen en
natuurlijke omgeving kijken wat met gedrag gebeurt
3. Theorieën Kwantitati Vaak worden er ook Exploratief onderzoek; eerst
vs ef: voorstellen gedaan exploreren wat bepaalde
concepten voor het bijstellen van kenmerken van groepen/diagnose
theorieën zijn en daarna hypothese opstellen.
Kwalitatief Kan ook hypothesen Analytische inductie; gebruik heel
: toetsen specifiek hypothese
Verhalend’ passen mijn vindingen
bij mijn verwachtingen
5. Getallen vs Kwantitati Woorden worden Denk aan inleiding, conclusie maar
woorden ef: gebruikt in de paper ook in de resultatensectie
Kwalitatief Wordt beperkte vorm Quasi-quantificatie woorden;
: van kwantificeren meeste, vaak, sommigen, etc.
gebruikt
7. Kunstmatig Kwantitati Regelmatig gekeken Gedrag van gezin rond het avond
vs ef: naar zo natuurlijk eten.
natuurlijk mogelijke situatie Hoeft niet altijd in laboratorium
Kwalitatief Er worden wel Interview.
: kunstmatige aspecten Echt volledig natuurlijk onderzoek
gebruikt bestaat niet.
9. Structuur Kwantitati Vaak flexibeler dan Tuurlijk opstelling is gestructureerd
vs flexibel ef: verwacht maar onderzoekers zelf kunnen
flexibel zijn in wat ze wanneer doen
Kwalitatief Heeft structuur nodig Juist omdat er zo veel informatie
: binnenkomt.
Conversatie analyse en data
analyse
